17/11/2024
*Dr.*
⭕️ افغانستان کې په دې وروستیو کې یو نوی رواج لیدل کیږي ، چې ځینې خلک د لاس په رګ کې د ستنې ( IV کانولا ) سره په عامو ځایونو کې ګرځي او حتی کار ځای ته ځي !
🩺 دا کار د طبابت له نظره مناسب او خوندي نه دی . د لاس په رګ کې کانولا لرل یوازې په روغتون یا روغتیايي مرکز کې د ډاکټرانو تر مستقیم څارنې لاندې د لنډ مهالي درملنې لپاره کارول کیږي . دا چې خلک د کانولا سره بهر ګرځي ، د عفونت او د کانولا د وتلو خطر زیاتوي ، کوم چې کولی شي جدي روغتیايي ستونزې رامنځته کړي .
🩺 که چیرې یو ناروغ ته د رګ له لارې دوا ورکول ضروري وي ، نو دا په دې معنی ده چې ناروغ باید استراحت وکړي او په یو کنټرول شوي چاپیریال کې وي ، نه دا چې په عامو ځایونو کې وګرځي . د کانولا پرته هم څو ځله د رګ له لارې دوا ورکول ممکن دي . د ناروغ روغتیايي حالت ته په کتو ، ډاکټران کولی شي نورې بدیلې لارې هم وکاروي چې په کور یا کار ځای کې د ناروغ لپاره خوندي وي . نو ځکه ، دا اړینه ده چې خلک د خپل روغتیا خوندیتوب ته پاملرنه وکړي او له داسې عادتونو څخه ډډه وکړي چې د دوی روغتیا ته زیان رسوي.
🩺 د دې رواج دوامدار کیدل نه یوازې د فرد لپاره روغتیايي خطرونه زیږوي ، بلکې ټولنې ته هم منفي اغیزې لري . کله چې یو کس د کانولا سره بهر ګرځي ، نو ممکن د عامه ځایونو او خلکو سره د نږدې تماس له امله باکتریاوې او ویروسونه انتقال کړي ، چې د نورو خلکو د عفونت خطر زیاتوي .
🩺 همدارنګه ، د کانولا غلط استعمال یا ناسم ساتل کیدل کولی شي د پوستکي التهاب ، وینه بهیدنه ، یا حتی د وینې جدي عفونتونو لامل شي ، کوم چې د ناروغ د ژوند لپاره خطرناک کیدی شي .
🩺 د روغتیايي مسلکیانو رول دلته خورا مهم دی چې خلکو ته پوهاوی ورکړي او هغوی ته وښيي چې د کانولا لرل یوازې د ځانګړو درملنې موخو لپاره دي او په یو خوندي او کنټرول شوي چاپیریال کې ترسره شي . د عامه پوهاوي کمپاینونه ، تعلیمي پروګرامونه ، او د عامو خلکو لپاره روغتیايي مشورې ورکول کولی شي د دې ستونزې مخنیوی وکړي او خلکو ته د سالمو عادتونو رواج ورکولو کې مرسته وکړي .
🩺 په پای کې ، دا د ټولنې هر فرد مسوولیت دی چې د خپلې او نورو خلکو روغتیا ته پاملرنه وکړي او له هغو کړنو څخه ډډه وکړي چې د روغتیايي خطرونو لامل کیږي . ډاکټران او روغتیايي مسلکیان تل د دې لپاره دي چې خلکو ته سمه لارښوونه وکړي او د هغوی روغتیا خوندي کړي . نو خلک باید په روغتیايي مشورو عمل وکړي او د خپلې روغتیا خوندیتوب ته جدي پام وکړي .