09/05/2018
TREBINJE - DRAGULJ NA RASKRSNICI MEDITERANA I ORIJENTA
Osunčan mediteranskim suncem , u oazi platana, vinograda i lekovitog smilja, iznad koga se nadvija poput usnulog lava planina Leutar, leži gradić Trebinje , ekonomski, kulturni i turistički centar Istočne Hercegovine.
Smešten na samom jugu Republike Srpske, na tromeđi Bosne i Hercegovine, Crne Gore i Hrvatske, ovaj grad je uvek bio raskrsnica puteva kojom su prolazil mnogobrojni narodi i karavani , ostavljajući neizbrisiv trag u duhovnoj i materijalnoj kulturi. Trebinje je čudesan spoj Mediterana i Orijenta, kapija kroz koju se mora proći ka unutrašnjosti Balkanskog poluostrva. Tim putem su prolazili Rimljani, Sloveni, Vizantijci, srednjovekovni vladari Nemanjičke države, Otomanska imperija i Austrougari, a danas, kada je Trebinje postao pravi turistički biser, mnogobrojni turisti iz čitavog sveta.
U svom pohodu ka Mediteranu i Balkanu, ljubitelji putovanja obavezno svrate u Trebinje, dočekaju jutra sa Leutara, popiju kafu ispod Platana, pređu preko starog Arslanagić mosta iz 16. veka, koga je izgradio čuveni Mehmed Paša Sokolović, okrepe se vinom i hercegovalkom žilavkom iz mnogobrojnih vinarija: Vukoje, Anđelič, Petijević, Tvrdoš i mnoge druge.
Gastronomski sladokusci ne propuštaju da probaju tradicionalna trebinjska jela poput cicvare, sira škripavca, sarmica, priganica i pršute. Naročito je primamljivo probati ove domaće specijalitete u ambijentu starih hercegovačkih kuća, poput restorana i spa hotela Studenac, mesta koji vas omami pri prvom susretu, što zbog blizine Trebišnjice, što zbog topline porodičnog doma kojom odiše autohtona konoba i predusretljivi domaćin Juga Deretić.
Svakako, Trebinje je i grad koji mami svojom starinom i kulturno –istorijskim nasleđem , pa je nezaobilazni deo pohoda na Trebinje i odlazak u Muzej Hercegovine. U ovom zdanju koje predstavlja jedno od najstarijih kulturnih ustanova u istočnoj Hercegovini, nalazi se nekoliko stalnih postavki: arheološka, etnološka, Dučićeva kolekcija antičkih spomenika od 70 figura od kamene plastike iz Italije, 14 umetničkih slika domaćih i stranih slikara, tapiserija, mozaik, japanski vez, Dučićeva odlikovanja, ambasadorska odora, prirodnjačko -istorijsko odeljenje. U šetnji kroz vekove, putnici namernici mogu naići i na nadgrobnu ploču župana Grda iz 12. veka, kao najstariji ćirilčni spomenik u BIH, saznati da je Miroslavljovo jevanđelje najverovatnije pisano u Trebinju, a ne u Crkvi apostola Petra i Pavla i da se naša narodna izreka „lupaš kao Maksim po diviziji“ ne odnosi na nekog našeg čoveka, već je to marka puškomitraljeza koji je i izložen u ovom muzeju. Ovo oružje je dobilo naziv po njegovom tvorcu, austrijancu Maksimu, koji je kasnije izvršio samoubistvo, kada je video do kakvih mračnih posledica je doveo njegov izum.
Trebinje je grad pesnika i junačkog srca, ali pre svega, nadaleko čuven po velikom Dučiću, pesniku i prvom diplomati nekadašnje Kraljevine Jugoslavije. On je obojio svojim zamislima i vizijama toliko ovaj grad, da on odiše na svakom koraku njegovim idejama, upravo od Muzeja Hercegovine pa sve do Platana, koji su sa rekom Trebišnjicom postali simboli i zeleni čuvari ovog grada. Na ulazu u Dučićev park nalaze se figure lavova, njegov poklon rodnom gradu, pa Dučićeva česma, Kapitel na stubu, Prvi spomenik Njegošu, Figura dečak na delfinu, Spomenik oslobodiocima Trebinja iz I svetskog rata, Statua Jelene Anžujske.
Podizanje manastira Hercegovačka Gračanica na brdu Crkvina, sa koga se vidi celo Trebinje, bila je poslednja pesnikova želja. U ovom manastiru okruženim čempresima Dučić je i sahranjen, kada su njegovi posmrtni ostatci preneseni iz SAD na Blagovesti 2000. godine .
Još jedan manastir je nezaobilazni deo hodošasnika iz celog sveta, a to je manastir Tvrdoš iz 4. veka, posvećen uspenju presvete Bogorodice, gde se nalaze čestica časnog krsta i ruka kraljice srpske Jelena Anžujske. Već od 15. veka postoje tragovi i vinskog podruma u ovom manastiru, a proizvodnja vina je nastavljena i do današnjih dana.
Na istočnoj strani Popovog polja na putu Trebinje -Mostar, nalazi se selo Mrkonjići gde se rodio Sveti otac Vasilije Ostroški. Na temeljima rodne kuće Ostroškog čudotvorca podignuta je i crkva posvećena ovom velikom svetitelju.
Naravno, pored pravoslavnih svetinja, na ovoj raskrsnici kultura, nikle su Osman pašina džamija i Sultan Ahmedova ili Stara džamija, smeštene unutar tvrđave Starog grada, blizu obale reke Trebišnjice.
A u središtu grada, na desnoj obali reke, podignuta je je krajem 19. veka i katolička katedrala rođenja Blažene Device Marije.
Da je Trebinje i moderan grad u koji se neprekidno ulaže, govori nedavno izgrađen Grad sunca, hedonistička oaza usred hercegovačkog krša, sa ogromnim akva parkom, bazenima, Dino parkom, spa centrom Galija, modernim hotelom Panorama i započetim novim projektom gradnje luksuznog apartmanskog naselja sa bazenima, poput svetskih metropola.
Trebinje je i inspiracija filmskih umetnika, pa ne samo da je dao dva oskarovca, poput Karla Maldena (Mladen Sekulović) i Duška Vučetića ,već su se u njemu snimali mnogobrojni filmovi kao npr. Nož, Krugovi, Na mlečnom putu i popularna serija Ranjeni orao.
Tako, ovaj živopisni zeleni grad u kome se prepliću kulture, podnevlja, mediteranska i kontinentalna klima, mirisi lekovitog bilja i čudesnog hercegovačkog vina, grad u kome ima najveći broj sunčanih dana i koji je vekovima odolevao svim turbolentnim vremenima koji su lomili ove krajeve, poput žilavke, stoji uspravno, vekovima čuva tragove karavana i svojih osvajača,ušuškan u krilu mirisnog Leutara. On je biser sa dna mora koje se povuklo nekoliko kilometara dalje, ali i dalje miriše na more, na vazduh koji pročišćava dušu i u svakom prolazniku i putniku namerniku budi pesnika.
