07/04/2026
Bishaan yoom, akkamitti, kan akkamii dhuguu hin qabne?
******************************************
Bishaan fayyaa qaama keenyaaf baay'ee barbaachisaa akka ta'e beekkamaadha. Namni baay'een garuu bishaan hanga guyyaatti isa barbaachisu gadi dhuga. Bishaan gahaa dhuguun akkuma jirutti ta'ee wantoonni nuti gochuu hin qabnes jiru. Isaanis:-
1ffaa. Yeroo nyaata nyaannu bishaan dhuguu hin qabnu. Sababni isaas bishaan qabiyyee aciidii fi inzaayimoota bullaa'insaaf barbaachisan waan xiqqeessuf nyaanni seeraan akka hin daakkamne godha. Sirnaan daakkamuu baachuun nyaataa rakkoolee akka guba laphee nutti fida. Kanaafuu, daqiiqaa 30 dursinee ykn erga nyaata nyaanne sa'aatii tokkoo hanga tokkoofi walakkaa booda dhuguu qabna. Wantoota akka aannanii fi juusii fayyadamuun garuu rakkoo hin qabu. Darbee darbee, nyaanni nama fe'uu waan danda'uuf dhimma sanaaf of bira gochuun hin badu.
2ffaa. Yeroo tokkotti baa'isnee dhuguu hin qabnu. Suuta suuta dhuguu qabna malee yeroo tokkotti baay'ee yoo dhugne qabiyyee dhiiga keenyaa waan jeequuf, qaamni keenya seeraan akka hin hojjanne taasisa. Keessattuu, osoo hin dhoobatin altokkotti baay'ee dhuguun miidhaa fida.
3ffaa. Galgala rafuuf yeroo jirru baay'ee dhuguu hin qabnu. Kunis yeroo kaleen keenya bishaan qaamaaf hin barbaachisne bifa fincaaniin baasuuf hojjattu hirriba keessa waan taanuuf qulqullina hirriba keenyaa jeeqa. Akkasumatti qabanne buluun ammoo kaleen keenya akka miidhamtu godha.
4ffaa. Dhaabbanne dhuguu hin qabnu. Biishaan yeroo dhugnu teenyee, tasgabboofnee ta'uu qaba. Garaachi keenya bishaan itti fayyadamu hambifachuu barbaada. Kunis aciidii fi wantoota garagaraa ittiin qopheessuuf isa fayyada. Haa ta'u malee, dhaabbanne yeroo dhugnu bishaan dafee garaacha keessa darba waan ta'eef hanga barbaachisu qabachuu hin danda'u. Kun ammoo, sirna bullaa'insaa jeequu danda'a. Kana malees dhaabbatanii dhuguun rakkoolee biroo kan akka rakkoo buusaa/ mitikaa (arthritis) fidus danda'a
5ffaa. Bishaan baay'ee qorraa/dilallaa'aa dhuguu hin qabnu. Bishaan dhugnu garaacha keessaa gara mar'imaan qal'aa darbuuf teempireechara sirrii ta'e qabaachuu qaba. Kana ta'u baannaan, garaacha keessa turee hoo'uu qaba. Kana gochuuf ammoo, garaachi keenya 'energy' guddaa fayyadama. Kunis miidhaa fida.
©️ Dr. Hamzaa Jamaal