04/06/2026
Яг ижилхэн хооллолттой 2 хүний нэг нь тураад нэг нь таргалаад байдаг нь ямар учиртай юм бэ? Мэдээж үүний цаана олон арван шалтгаан бий. Тэдгээрийн нэг бол гарцаагүй бичил биетүүд! "Ашигтай бичил биет" гэж бид их ярьдаг даа. Яг ямар ашигтай вэ гэдэг асуулт гарч ирнэ. Үүнд хариулахаас өмнө дараах сонирхолтой судалгааг харж үзье л дээ. Хэвийнхээс 23 хувиар цөөн нэр төрлийн бичил биеттэй хүмүүст хэт таргалалт, инсулины дөжрөл, цусан дахь тослог өндөр гарсан судалгаа байна. Бас нэг жижиг судалгаанд 26 хүнийг хамруулаад хооллолтыг өөрчилж үзэхэд бичил биетээсээ шалтгаалан илүүдэл жингээс хорогдох эсэх нь хамаарч байжээ. Бидний хэлж заншсанаар "туранхай" хүмүүст Christensenellaceae гэдэг бичил биетийн төрлүүд илүү илэрдэг ба эдгээрийг харханд суулгахад энэ төрлийн бактериуд илүүдэл жин үүсэхээс хамгаалдаг нь ажиглагдсан байгаа юм. Төрсөн цагаас авахуулаад өдий хүртэлх орчны нөлөө, идэж ууж өссөн хоол хүнснээс бидний бичил биетийн төрөл зүйлс тогтсон нь тодорхой ч тэднийг юугаар тэжээж, тэтгэж байна вэ гэдгээс тоо толгой нь бас өөрчлөгдөх боломжтой байдаг. Ашигтай бичил биетүүдээ "өлбөрүүлэхгүйгээр маллах" аргуудын нэг нь эслэг. Яагаад гэвэл эслэг биед шингэхгүйгээр бүдүүн гэдэсний бичил биетүүдэд хүрч исэлддэг. Эслэг хаана, юунд элбэг байна вэ гэвэл газраас ургадаг хүнс буюу жимс, шош, ногоо, буурцаг зэрэгт түлхүү байна. Ногоо, шош, жимсгэнэ олон төрлөөр хэрэглэх тусам гэдэсний бичил биетүүдийн тоо төрөл зүйл олон байх боломж ч нэмэгддэг. Сахартай хүнсэнд, хүүхдүүдийн дурлаад байдаг чихэр, шоколад, цагаан гурилаар хийсэн жигнэмэгт эслэг хомс, заримд нь огт байдаггүй. Тэгэхээр эрүүл мэндээ дэмжихийн тулд, гэдсэн дэх бичил биетүүдийн ашигтай төрлийг нэмэгдүүлэхийн тулд энэ номд орсон жоруудыг гэртээ хийж идээрэй. Ном авсан уншигчид дундаас "Хүүхдүүд маань энэ номыг унших их дуртай" гэж бичсэн хүмүүс их олон. Өнгөт зурагтай болохоор тэр байх л даа. Жишээ болгоод номын жоруудаасаа хэдэн зураг энд орууллаа. Анар жимс, хушга ашиглаад хийсэн салат, хэрчмэл байгаа биз? Энэ хоёрт гэдэсний ашигтай бичил биетүүдийг тэтгэдэг ellagitannins агуулагддаг.
Бөндгөр луувангийн өнхрүүшэнд юу байгаа гээч? Лууван. Ногоо идэх дургүй хүүхдүүд энэ бөмбөлгийг дуртай нь аргагүй иддэг. Энэ номыг Интерномын аль ч салбараас авч болно. Лондонд байсан нь зарагдаад дууссан.Гадаадад байгаа Монгол уншигчид маань Цахимаар Mbook дээрээс голдуу авч байх шиг байна. Гэртээ гоё амттан хийгээд дээрээс нь гэдсэн дэх сайн бичил биетүүдээ тэтгээрэй.
“Сахаргүй амттан” номын зохиогч Л.Энхзул
Бичил биеттэй холбоотой судалгаа:
PMID: 25417156
https://www.nature.com/articles/nature12506
https://www.nature.com/articles/nature12820
Xu, Z. and Knight, R. (2015) ‘Dietary effects on human gut microbiome diversity’, British Journal of Nutrition, 113(S1), pp. S1–S5.
