08/06/2025
ენდოსკოპისტის თვალით დანახული აუტოიმუნური ატროფიული გასტრიტი.
📌 გასტრიტი წარმოადგენს ზოგად ტერმინს, რომლის საერთო ნიშანია— კუჭის ლორწოვანი გარსის ანთება, რომელიც ყველაზე ხშირად გამოწვეულია ჰელიკობაქტერ პილორის ბაქტერიით (Helicobacter Pylori); ასევე გასტრიტების განვითრებას ხელს უწყობს ტკივილგამაყუჩებელი პრეპარატების (ე.წ. „არასტეროიდული“ საშუალებები, მაგ: ნიმესილი, ნუროფენი (იბუპროფენი), დიკლოფენაკი, კეტოროლაკი და სხვა. ) და ალკოჰოლის ხშირი, ჭარბი მიღება;
📌 ასევე არსებობს სხვა მრავალი ფაქტორიც, რომლებიც ხელს უწყობს გასტრიტის განვითარებას, თუმცა მინდა გავამახვილო ყურადღება გასტრიტის ერთ-ერთ, არც თუ ისე იშვიათ ვარიანტზე - აუტოიმუნურ ატროფიულ გასტრიტზე, რომელიც დაკავშირებულია იმუნური სისტემის არასწორ რეაქციასთან და რომლის შესახებ ქართულენოვან წყაროებში ინფორმაცია საკმაოდ მწირია. იმედი მაქვს, ეს ინფორმაცია სასარგებლო იქნება როგორც ექიმებისთვის, ასევე პაციენტებისთვის.
აუტოიმუნური ატროფიული გასტრიტი ხშირად რჩება დაუდგენელი, რის გამოც ენდოსკოპისტის როლი დიაგნოსტიკაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია — სწორი დიაგნოზის დასასმელად აუცილებელია კუჭის ლორწოვანი გარსის საფუძვლიანი დათვალიერება (სასურველია ანესთეზიით), ფონის სწორად შეფასება და ბიოფსიის აღება განსაზღვრული ზონებიდან, საჭირო რაოდენობით.
🧬 ზოგადად, ჯანმრთელი ადამიანის იმუნური სისტემა იცავს ორგანიზმს ინფექციებისგან და ის განასხვავებს მასში შეჭრილ უცხო ორგანიზმებს საკუთარი ჯანმრთელი უჯრედებისგან. გაურკვეველი მიზეზების გამო, ზოგჯერ იმუნური რეაქცია თავდასხმას ახორციელებს საკუთარი ჯანმრთელი უჯრედების წინააღმდეგ. როდესაც ეს პროცესი კუჭში მიმდინარეობს და იმუნური სისტემა კუჭის უჯრედებს შეცდომით უტევს, ვითარდება აუტოიმუნური გასტრიტი. შედეგად:
- კუჭის ლორწოვანი გარსი ატროფირდება („თხელდება“), ვითარდება „პროქსიმალური ატროფია“
📍 კლასიკური ჰელიკობაქტერ პილორით გამოწვეული გასტრიტის დროს ატროფიული პროცესი ვითარდება კუჭის ქვემო ნაწილიდან და მიემართება ზემოთ, საყლაპავისკენ.
- მჟავიანობა მცირდება
- ორგანიზმი ვეღარ ითვისებს ვიტამინ B12-ს, ვითარდება ანემია.
📋 დიაგნოზის დასადგენად აუცილებელია:
1. გასტროსკოპია + ბიოფსიები
2. ჰისტომორფოლოგიური კველვა
3. შინაგანი (კასლის) ფაქტორის და პარიეტალური უჯრედების მიმართ გამომუშავებული ანტისხეულების განსაზღვრა.
🔍 შემთხვევის აღწერა:
👨 ახალგაზრდა პაციენტი, 38წ. – დიდი ხნის განმავლობაში აქვს ჰემოგლობინის და რკინის დაბალი მაჩვენებელი, თუმცა გამომწვევი მიზეზი ვერ იქნა ნანახი. პაციენტს ასევე აქვს აუტოიმუნური თირეოიდიტი, მკურნალობს და რეგულარულად იმყოფება ენდოკრინოლოგის მონიტორინგის ქვეშ (📊 სტატისტიკური მონაცემებით პაციენტების 40% შემთხვევაში აუტოიმუნური თირეოიდიტი და აუტოიმუნური გასტრიტი ურთიერთკავშირშია).
პაციენტს ჩაუტარდა გასტროსკოპია, 📹 დაისვა წინასწარი დიაგნოზი აუტოიმუნური ატროფიული გასტრიტი, რომელიც დადასტურდა როგორც ლაბორატორიული ანალიზებით 🧪 (ანტისხეულები პარიეტალური უჯრედების მიმართ: 82RU/ml (ნორმა:
