01/08/2026
ართროზი (ოსტეოართროზი)
4 ხარისხად იყოფა (Kellgren-Lawrence-ის კლასიფიკაცია).
მათ შორის განსხვავება ასეთია:
1-ლი ხარისხი (მსუბუქი)
* ხრტილი თითქმის შენარჩუნებულია.
* რენტგენზე ცვლილებები ძალიან მცირეა უმეტესად არ ჩანს.
* ტკივილი იშვიათია, ძირითადად დატვირთვის შემდეგ.
* მოძრაობა თითქმის ნორმალურია.
2-ე ხარისხი (საწყისი გამოხატული)
* ხრტილი იწყებს გათხელებას.
* ჩნდება მცირე ძვლოვანი წანაზარდები (ოსტეოფიტები).
* ტკივილი უფრო ხშირია, განსაკუთრებით მოძრაობის ან ხანგრძლივი დატვირთვისას.
* შეიძლება იყოს დილის მცირე შებოჭილობა.
3-ე ხარისხი (გამოხატული)
* ხრტილი მნიშვნელოვნად არის დაზიანებული.
* სახსრის სივრცე მკვეთრად შევიწროებულია.
* ტკივილი ხშირად უკვე მოსვენების დროსაც აწუხებს ადამიანს,
* მოძრაობა შეზღუდულია, შეიძლება გაჩნდეს ხრაშუნი, შეშუპება და სახსრის დეფორმაციის ნიშნები.
4-ე ხარისხი (მძიმე)
* ხრტილი თითქმის მთლიანად დაკარგულია.
* ძვალი ძვალზე ეხახუნება.
* ძლიერი, მუდმივი ტკივილი.
* მოძრაობა ძალიან შეზღუდულია, ხშირად აღინიშნება მნიშვნელოვანი დეფორმაცია.
* ზოგიერთ შემთხვევაში საჭირო ხდება სახსრის პროთეზირება.
ართროზის რისკის შემცირება შესაძლებელია, თუმცა მისი სრულად თავიდან აცილება ყოველთვის ვერ ხერხდება, განსაკუთრებით თუ არსებობს გენეტიკური მიდრეკილება, ასაკობრივი ცვლილებები ან წარსულში სახსრის ტრავმა.
რისკის შესამცირებლად ყველაზე ეფექტურია:
* ნორმალური წონის შენარჩუნება – ზედმეტი წონა განსაკუთრებით მუხლისა და ბარძაყის სახსრებს ტვირთავს.
* რეგულარული ფიზიკური აქტივობა – სიარული, ცურვა, ველოსიპედი და კუნთების გამაძლიერებელი ვარჯიშები სახსრებს უკეთ იცავს.
* ტრავმების თავიდან აცილება – სპორტის დროს საჭირო დამცავი საშუალებების გამოყენება და დაზიანებების დროული მკურნალობა.
* კუნთების გაძლიერება – ძლიერი კუნთები სახსარზე დატვირთვას ამცირებს.
* ერთნაირი განმეორებითი დატვირთვის შეზღუდვა – თუ სამუშაო ან ჰობი ერთსა და იმავე მოძრაობებს მოითხოვს, სასურველია შესვენებები.
* თანმხლები დაავადებების კონტროლი – მაგალითად, დიაბეტის ან სხვა მეტაბოლური დარღვევების მართვა.
თუ ართროზი უკვე დაწყებულია, ადრეულ ეტაპზე ასკურავას საფენები, სწორი ცხოვრების წესი და ვარჯიშები ხშირად ანელებს მის პროგრესირებას და მრავალი წლის განმავლობაში ინარჩუნებს სახსრის ფუნქციას.
