د.أومێد محمود یوسف گرتکی Dr.Omed

  • Home
  • Iraq
  • Soran
  • د.أومێد محمود یوسف گرتکی Dr.Omed

د.أومێد محمود یوسف گرتکی Dr.Omed Dr.Omed
د.أومێد محمود یوسف گرتکی
پزیشکی نیشتەجێی دێرینی خێزانی
نۆرینگەی پزیشکی میللی هەندرێنی ئێواران

02/04/2026

بەرزی و نزمی هۆڕمۆنی ڕژێنی دەرەقی:
تێگەیشتن لە نەخۆشییەکانی ڕژێنی دەرەقی زۆر گرنگە چونکە ئەم ڕژێنە وەک "مەکینەی" جەستە کار دەکات و بەرپرسە لە ڕێکخستنی میتابۆلیزم (سوتانی وزە).
​لێرەدا بە کورتی و بە شێوەیەکی ڕوون باسی هەردوو لایەنەکە دەکەین:
​١. چالاکبوونی زۆری ڕژێنی دەرەقی:
​ئەمە کاتێک ڕوودەدات کە ڕژێنەکە بڕێکی زۆر لە هۆڕمۆنی (T3 و T4) دەڕێژێتە ناو خوێن، کە دەبێتە هۆی خێراکردنی کارەکانی جەستە.
​نیشانە باوەکان:
​دابەزینی کێش بەبێ ویستی خۆت.
​خێرا لێدانی دڵ و هەستکردن بە دڵەکوتێ.
​لەرزینی دەستەکان و دڵەڕاوکێی زۆر.
​هەستکردن بە گەرمایەکی زۆر و ئارەقکردنەوە.
​تێکچوونی خەو و ماندوێتی.

​٢. تەمەڵی یان کەمیی چالاکی ڕژێنی دەرەقی:
​ئەمە باوترین جۆرە، تێیدا ڕژێنەکە ناتوانێت بڕی پێویست هۆڕمۆن بەرهەم بهێنێت، ئەمەش دەبێتە هۆی خاوبوونەوەی کارەکانی جەستە.
​نیشانە باوەکان:
​زیادبوونی کێش بەبێ هۆکارێکی دیار.
​هەستکردن بە ماندوێتی بەردەوام و خەواڵوویی.
​هەستکردن بە سەرمای زۆر (تەنانەت لە کاتی گەرمادا).
​وشکبوونی پێست و هەڵوەرینی قژ.
​قەبزی و خەمۆکی.

​دەستنیشانکردنی دروستی ئەم کێشانە لە ڕێگەی پشکنینی خوێن (TSH, T3, T4) ئەنجام دەدرێت. زۆرجار نیشانەکان لەگەڵ نەخۆشی تر تێکەڵ دەبن، بۆیە ڕاوێژی پزیشک زۆر پێویستە.

29/03/2026

بەرزی و نزمی شەکرەی خوێن:
نەخۆشیی شەکرە:
یەکێکە لە بڵاوترین نەخۆشییە درێژخایەنەکان کە کاریگەری دەکاتە سەر چۆنیەتی بەکارهێنانی وزە (گلوکۆز) لەلایەن خانەکانی لەشەوە. ئەمەش بەهۆی کێشە لە هۆرمۆنی ئینسلین ڕوودەدات.
​لێرەدا پوختەیەک دەربارەی جۆرەکان، نیشانەکان و هۆکارەکانی دەخەینە ڕوو:
​جۆرە سەرەکییەکانی شەکرە
​جۆری یەکەم: زۆربەی کات لە تەمەنی منداڵی یان گەنجیدا دەردەکەوێت. تێیدا بەرگری لەش هێرش دەکاتە سەر ئەو خانانەی پەنکریاس کە ئینسلین بەرهەم دەهێنن، بۆیە نەخۆشەکە پێویستی بە دەرزی ئینسلین دەبێت.
​جۆری دووەم: باوترین جۆرە و پەیوەندی بە شێوازی ژیان و کێشی زیادەوە هەیە. لێرەدا لەش ناتوانێت ئینسلین بە باشی بەکاربهێنێت (بەرگری ئینسلین).
​شەکرەی دووگیان ی: لە کاتی دووگیانیدا دەردەکەوێت و زۆربەی کات دوای منداڵبوون نامێنێت، بەڵام مەترسی تووشبوون بە جۆری دووەم لە داهاتوودا زیاد دەکات.
​نیشانە سەرەکییەکان
​ئەگەر ئەم نیشانانەت تێدا بەدی کرد، پێویستە پشکنینی خوێن ئەنجام بدەیت:
​تینووێتی زۆر و وشکبوونی دەم.
​زۆر میزکردن (بەتایبەت لە شەواندا).
​هەستکردن بە ماندوێتی و بێهێزی بەردەوام.
​لێڵبوونی بینایی چاو.
​درەنگ چاکبوونەوەی برین.
​دابەزینی کێش بەبێ هۆکار (زیاتر لە جۆری یەکەمدا).
​هۆکارە مەترسیدارەکان
​بۆماوەیی: هەبوونی نەخۆشییەکە لەناو خێزاندا.
​کێشی زیادە: کۆبوونەوەی چەوری لە دەوری سک.
​تەمەن: مەترسی تووشبوون بە جۆری دووەم دوای تەمەنی ٤٥ ساڵی زیاد دەکات.
​کەمی جوڵە: وەرزش نەکردن و دانیشتنی زۆر.
​ڕێگاکانی خۆپاراستن و کۆنترۆڵکردن
​بۆ ئەوەی دوور بیت لە ماکەکانی شەکرە (وەک کێشەی گورچیلە، چاو و دەمارەکان)، ئەم هەنگاوانە پەیڕەو بکە:
​خۆراکی تەندروست: کەمکردنەوەی شەکر و کاربۆهیدراتی پاڵێوراو (وەک نانی سپی و برنج) و خواردنی سەوزەوات.
​وەرزش: ڕۆژانە لانی کەم ٣٠ خولەک پیادەڕەوی.
​چاودێری بەردەوام: پشکنینی خولی بۆ ڕێژەی شەکرە (HbA1c).
​تێبینی: زانیارییە پزیشکییەکان تەنها بۆ هۆشیارکردنەوەن. ئەگەر گومانت هەیە، تکایە سەردانی پزیشکی پسپۆڕ بکە بۆ دەستنیشانکردنی ورد.
​ئایا دەتەوێت زانیاری زیاترت پێ بدەم دەربارەی جۆرە پشکنینەکانی شەکرە یان چۆنیەتی ڕێکخستنی ژەمی خواردن؟

دابەزینی شەکرەی خوێن
دابەزینی شەکرەی خوێن کاتێک ڕوودەدات کە ئاستی گلوکۆز لە خوێندا دەگاتە خوار ٧٠ mg/dL. ئەمە بارودۆخێکی کتوپڕە و پێویستی بە چارەسەری خێرا هەیە.
​نیشانە باوەکانی دابەزینی شەکرە
​نیشانەکان بەزۆری خێرا دەردەکەون و بریتین لە:
​لەرزۆکی و ئارەقەکردنی سارد.
​هەستکردن بە برسییەتی زۆر.
​سەرگێژخوێندن و لێڵبوونی بینایی.
​خێرا لێدانی دڵ (پەپکە لێدان).
​گۆڕانی مەزاج (وەک توڕەیی یان شڵەژان).
​سڕبوونی لێوەکان یان زمان.
هۆکارە سەرەکییەکان
​دەرمان: وەرگرتنی بڕێکی زۆر لە ئینسلین یان حەبی شەکرە.
​خۆراک: دواخستنی ژەمی خواردن یان کەمخواردنی کاربۆهیدرات.
​وەرزش: ئەنجامدانی چالاکی جەستەیی قورس بەبێ خواردنی پێویست.
​خواردنەوە کحولییەکان: بەتایبەت ئەگەر بە گەدەی خاڵی بخورێنەوە.
​چۆنیەتی چارەسەرکردن (یاسای ١٥-١٥)
​ئەگەر کەسەکە بە ئاگا بوو، ئەم هەنگاوانە پەیڕەو بکە:
​١٥ گرام کاربۆهیدراتی خێرا بخۆ: (بۆ نموونە: نیو پەرداخ شەربەتی میوە، یان کەوچکێکی گەورە هەنگوین، یان ٣-٤ حەبی گلوکۆز).
​١٥ خولەک چاوەڕێ بکە: دواتر دووبارە ڕێژەی شەکرەکەت بپێوە.
​دووبارە بکەرەوە: ئەگەر هێشتا لە خوار ٧٠ mg/dL بوو، ١٥ گرامی تر بخۆ و ١٥ خولەکی تر چاوەڕێ بکە.
​ژەمێکی سوک بخۆ: کاتێک شەکرەکەت ئاسایی بووەوە، ژەمێکی بچووک بخۆ کە پڕۆتینی تێدابێت (وەک نان و پەنیر) بۆ ئەوەی ڕێگری بکەیت لە دووبارە دابەزینەوەی.
​کەی بارودۆخەکە مەترسیدار دەبێت؟
​ئەگەر شەکرەکە زۆر دابەزێت، دەبێتە هۆی:
​بوورانەوە (لەهۆش چوون).
​فێ لێهاتن (تەشەنوج).
لە کاتی لەهۆش چووندا، نابێت هیچ خواردن و خواردنەوەیەک بکرێتە دەمی نەخۆشەکە، چونکە مەترسی خنکانی هەیە؛ لەم کاتەدا پێویستە دەرزی "گلوکاگۆن" لێ بدرێت یان پەیوەندی بە ئەمبوڵانسەوە بکرێت.

27/03/2026

بەرزی و نزمی پەستانی خوێن:
بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن:
حاڵەتێکە کە تێیدا هێزی پاڵنەری خوێن بۆ سەر دیواری خوێنبەرەکان بۆ ماوەیەکی درێژ بە بەرزی دەمێنێتەوە، ئەمەش دەبێتە هۆی دروستبوونی پەستان لەسەر دڵ و ئەگەری تووشبوون بە نەخۆشییەکانی دڵ و جەڵتە زیاد دەکات.
​زۆرجار ئەم نەخۆشییە بە "بکوژی بێدەنگ" ناو دەبرێت، چونکە ڕەنگە مرۆڤ بۆ ماوەیەکی زۆر پێی نەزانێت و هیچ نیشانەیەکی دیاری نەبێت.
​نیشانە سەرەکییەکان (ئەگەر هەبن):
​هەرچەندە زۆر کەس نیشانەیان نییە، بەڵام لە کاتی زۆر بەرزبوونەوەیدا ڕەنگە ئەمانە هەست پێ بکرێت:
​سەرئێشەی توند (بەتایبەت لە پشتە سەر).
​سەرسوڕان یان تەڵخبوونی بینین.
​تەنگەنەفەسی یان ئازاری سنگ.
​خوێنبەربوونی لوت.
​هۆکارە باوەکانی تووشبوون:
​شێوازی ژیان: خواردنی خوێی زۆر، کەمخەوی، و کەمیی چالاکی جەستەیی.
​کێشی زیادە: قەڵەوی پەستانێکی زۆر دەخاتە سەر دڵ و خوێنبەرەکان.
​تەمەن و بۆماوەیی: ئەگەری تووشبوون لەگەڵ هەڵکشانی تەمەن زیاد دەکات، یان ئەگەر لە خێزانەکەدا هەبێت.
​فشاری دەروونی: دڵەڕاوکێی بەردەوام کاریگەری ڕاستەوخۆی هەیە.
​چۆن کۆنتڕۆڵ دەکرێت؟
​بۆ پاراستنی پەستانی خوێن لە ئاستێکی تەندروستدا، دەتوانرێت ئەم هەنگاوانە پەیڕەو بکرێت:
کەمکردنەوەی خوێ خوێ بڕی ئاو لە جەستەدا زیاد دەکات و پەستان بەرز دەکاتەوە.
وەرزشکردن ڕۆژانە ۳۰ خولەک پیادەڕەوی کاریگەرییەکی سیحری هەیە.
خواردنی تەندروست زیادکردنی سەوزە، میوە، و ئەو خواردنانەی پۆتاسیۆمیان تێدایە (وەک مۆز).
پشکنینی بەردەوام پێویستە ناوبەناو پەستانی خوێن بپێورێت بۆ دڵنیابوونەوە.
تێبینی گرنگ: ئەگەر پەستانی خوێنت بەردەوام لە سەروو
١٤٠/٩٠ بێت، پێویستە سەردانی پزیشکی پسپۆڕ بکەیت بۆ وەرگرتنی ڕێنمایی یان دەرمانی گونجاو.

دابەزینی پەستانی خوێن:
کاتێک ڕوودەدات کە خوێن بە هێزێکی کەمتر لە ئاسایی بە دەمارەکاندا تێپەڕێت. بەگشتی، ئەگەر پەستانی خوێن لە ٩٠/٦٠ mmHg کەمتر بێت، بە نزم دادەنرێت.
​لێرەدا کورتەیەک لە نیشانەکان، هۆکارەکان و هەندێک ڕێگەی فریاگوزاری دەخەینە ڕوو:
​نیشانە سەرەکییەکانی نزمی پەستانی خوێن:
​سەرگێژخواردن یان هەستکردن بە سووکی سەر.
​تەڵخبوونی بینین.
​دڵتێکهەڵاتن.
​ماندووێتی و بێهێزییەکی زۆر.
​بوورانەوە (لە حاڵەتی زۆر نزمدا).
​هۆکارە باوەکان:
​وشکبوونەوە: کەمخواردنەوەی ئاو یان لەدەستدانی شلە بەهۆی ئارەقەکردن و سکچوونەوە.
​گۆڕینی کتوپڕی پۆزیشن: هەستانەوەی خێرا لە کاتی دانیشتن یان ڕاکشان.
​کەمخوێنی: کەمی هەندێک ڤیتامین وەک ب١٢ و فۆلیک ئەسید.
​هەندێک دەرمان: وەک دەرمانی دڵ یان میزپێکەرەکان.
​چی بکەیت کاتێک هەست بە نزمی پەستانی خوێن دەکەیت؟
​ڕاکشان و بەرزکردنەوەی قاچەکان: پاڵکەوە و قاچەکانت کەمێک لە ئاستی دڵت بەرزتر بکەرەوە بۆ ئەوەی خوێن باشتر بگەڕێتەوە بۆ مێشک.
​خواردنەوەی ئاو: ئەگەر هۆکارەکە وشکبوونەوە بێت، خواردنەوەی ئاو یان شلەمەنی سوودبەخشە.
​خوێ: خواردنی بڕێکی کەم لە خوێ (وەک کەمێک خوێ لەناو ماستاو) دەبێتە هۆی بەرزکردنەوەی پەستان، بەڵام پێویستە بە وریایی بێت.
​هێواش هەستانەوە: هەمیشە هەوڵبدە سەرەتا دانیشیت و دواتر بەسەرخۆیی هەستیتە سەر پێ.
​تێبینی گرنگ: ئەگەر دابەزینی پەستانەکە لەگەڵیدا ئازاری سنگ، کورتیی هەناسە، یان تێکچوونی لێدانی دڵی لەگەڵ بوو، پێویستە دەستبەجێ سەردانی پزیشک یان فریاکەوتن بکرێ

21/03/2026
09/02/2026

سیستەمەکانی جەستەی مرۆڤ لەگەڵ نیشانەکان، پشکنینەکان، نەخۆشییە باوەکان و چارەسەرەکان.

تێڕوانینێکی گشتی بۆ سیستەمەکانی جەستەی مرۆڤ لەگەڵ نیشانەکان، پشکنینەکان، نەخۆشییە باوەکان و چارەسەرەکان. ئەمە فۆرماتێکی کلینیکی/پزیشکییە، بەسوودە بۆ خوێندکاران و پراکتیک.

١.سیستەمی دڵ و خوێنبەرەکان
نیشانەکان
ئازاری سنگ
تەنگەنەفەسی
لێدانی دڵ
ئاوسانی قاچ

پشکنینەکان.
ئیکۆکاردیۆگرافی
ئەنزیمەکانی دڵ (Troponin, CK-MB)
تیشکی ئێکس سنگ
پرۆفایلی چەوری
نەخۆشیەکان
بەرزی فشاری خوێن
سستبوونی دڵ
ناڕێکی لێدانی دڵ
نەخۆشی دڵی بەستەرەکان

چارەسەر
دژە بەرزی فشاری خوێن
دژە پلاکتەکان
ستاتینەکان
دەرمانی میزهەڵگر
نەشتەرگەری دڵ / ئەنجیۆپلاستی

٢. سیستەمی هەناسەدان
نیشانەکان
کۆکە
هەناسە تەنگی
خسخس
بەڵغەمی خوێناوی
گرژبوونی سنگ
خسخس
شینبوونەوەی پێست
کەمبوونەوەی دەنگی هەناسەدان

پشکنینەکان
تیشکی ئێکس سنگ
سی تی سنگ
تاقیکردنەوەکانی کارکردنی سییەکان
ئەی بی جی
پشکنینی بەڵغەم

نەخۆشیەکان
تەنگەنەفەسی
هەوکردنی سییەکان
نەخۆشی سیل
شێرپەنجەی سییەکان

چارەسەر
فراوانکەری بۆرییەکانی هەناسە
ستیرۆیدەکان
دژە زیندەیی
چارەسەری ئۆکسجین
وازهێنان لە جگەرەکێشان

٣. سیستەمی هەرس
نیشانەکان
ئازاری سک
سکچوون، ڕشانەوە
سکچوون یان قەبزی
زەردوویی
دابەزاندنی کێش

نیشانەکان
ناسکی ورگ
گەورەبوونی جگەر
گۆڕانی دەنگی ڕیخۆڵە

پشکنینەکان
سۆنەری سک
ئیندۆسکۆپی
کۆلۆنۆسکۆپی
پشکنینی پیسایی
نەخۆشیەکان
هەوکردنی گەدە
نەخۆشی برینی گەدە
هەوکردنی جگەر

چارەسەر
دژە زیندەییەکان (H. pylori)
دەرمانی دژە ڕشانەوە
دەرمانی شلکەرەوە
نەشتەرگەری ئەگەر پێویست بوو

٤. کۆئەندامی دەمار
نیشانەکان
ژانەسەر
گرژبوون
لاوازی
لەدەستدانی هەستەکان
گۆڕانی هۆشیاری

نیشانەکان
ڕەفڵەکسی نائاسایی
کەمی دەماری سەر
تێکچوونی ڕۆیشتن
بەفیڕۆدانی ماسولکەکان

پشکنینەکان
سی تی / ئێم ئاڕ ئای مێشک
شیکاری CSF
توێژینەوەکانی گواستنەوەی دەمارەکان
نەخۆشیەکان
لێدان
نەخۆشی سەرئێشە
نەخۆشی سکلیرۆسس
نەخۆشی پارکینسۆن
نەخۆشی دەمارەکان

چارەسەر
دژە سەرئێشە
ترۆمبۆلیسیس
دەرمانی دۆپامینەرژیک
ستیرۆیدەکان
چارەسەری فیزیۆتێراپی

٥. سیستەمی هێلکەدان
نیشانەکان
گۆڕینی کێش
پۆلیوریا، پۆلیدیپسیا
بەرگەنەگرتنی گەرمی/سەرما
شەکەتی
ناڕێکی سوڕی مانگانە

نیشانەکان
گۆیتەر
گۆڕانی پێست
لەرز
دواکەوتنی ڕەفڵەکسەکان

پشکنینەکان
گلوکۆزی خوێن
پشکنینی کارکردنی غودەی دەرەقی
تاقیکردنەوەی هۆرمۆنەکان
نەخۆشیەکان
نەخۆشی شەکرە
کەمبوونەوەی غودەی دەرەقی
زیادبوونی غودەی دەرەقی
نەخۆشی کوشینگ
نەخۆشی ئەدیسۆن

چارەسەر
ئەنسۆلین / دابەزینی شەکری زارەکی
تایرۆکسین
دەرمانی دژە غودەی دەرەقی
جێگرەوەی هۆرمۆنەکان

٦. سیستەمی گورچیلە (میز).
نیشانەکان
ناڕێکی لەش
خوێنبەربوون
ئۆلیگوریا
ئازاری لایەنی پشتەوە
ئاوسانی ئاوسانی

نیشانەکان
بەرزی فشاری خوێن
پالۆر
ئاوسانی دەوروبەری کۆئەندامی زاوزێ
هەڵئاوسانی میزڵدان
لێکۆڵینەوەکان
شیکاری میز
یوریا و کریاتینینی سیرۆم
سۆنەر
بایۆپسی گورچیلە

نەخۆشیەکان
برینداربوونی توندی گورچیلە
نەخۆشی درێژخایەنی گورچیلە
نەخۆشی گورچیلە
بەردی گورچیلە
چارەسەر
دژە زیندەیی
دەرمانی میزهەڵگر
شۆردنی خوێن
بەڕێوەبردنی شلە
نەشتەرگەری

٧. سیستەمی ماسولکەیی و ئێسک و پروسکی
نیشانەکان
ئازاری جومگەکان
ڕەقبوون
لاوازی ماسولکەکان
ئازاری پشت

نیشانەکان
ئاوسانی جومگەکان
شێواوی
کەمبوونەوەی مەودای جووڵە

پشکنینەکان
تیشکی ئێکس

فاکتەری ڕۆماتیزمی
نەخۆشیەکان
هەوکردنی ئێسک و جومگە
هەوکردنی جومگەی ڕۆماتیزمی
نەخۆشی زراو
پووکانەوەی ئێسک
چارەسەر
دەرمانی NSAID
ستیرۆیدەکان

چارەسەری فیزیۆتێراپی
کالیسیۆم و ڤیتامین D

٨. سیستەمی خوێن
نیشانەکان
شەکەتی
خوێنبەربوون
دووبارەبوونەوەی هەوکردن
پالۆر
نیشانەکان
پێتێچیا
نەخۆشی لیمفەگرێکان
گەورەبوونی جگەر و سپڵ
لێکۆڵینەوەکان
سی بی سی
ڕشتنی دەوروبەری
بایۆپسی مۆخی ئێسک
پرۆفایلی کۆئەگولاسیۆن
نەخۆشیەکان
کەمخوێنی
شێرپەنجەی خوێن
کەمبوونەوەی ترۆمبۆسایتی
هیمۆفیلیا
چارەسەر
گواستنەوەی خوێن
چارەسەری ئاسن
چارەسەری کیمیایی
گۆڕینی فاکتۆر

٩. سیستەمی زاوزێ
نیشانەکان
نەزۆکی
تێکچوونی سوڕی مانگانە
ئازاری حەوز
تێکچوونی ئیرەکشن
نیشانەکان
دەردانی نائاسایی
بارستەی حەوز
ئاوسانی کۆئەندامی زاوزێ
لێکۆڵینەوەکان
سۆنەر
پشکنینی هۆرمۆنەکان
شیکاری مەنی
پاپ سمیر

نەخۆشیەکان
نەخۆشی ناوپۆشی منداڵدان
نەخۆشییە سێکسییەکان
تێکچوونی پرۆستات
چارەسەر
چارەسەری هۆرمۆنی
دژە زیندەیی
نەشتەرگەری
زاوزێی یارمەتیدەر

أجهزة جسم الإنسان، مع الأعراض والعلامات والفحوصات والأمراض الشائعة والعلاجات.
نظرةً شاملةً وواضحةً، تُناسب أجواء الامتحانات، عن أجهزة جسم الإنسان، مع الأعراض والعلامات والفحوصات والأمراض الشائعة والعلاجات. هذا مُصمّمٌ وفقًا للمنهج السريري/الطبي، وهو مفيدٌ للطلاب والممارسين.

سأحرص على أن يكون مُنظّمًا وواضحًا.
١. الجهاز القلبي الوعائي
الأعراض
ألم في الصدر
ضيق التنفس
خفقان القلب
إغماء
تورم الساقين
العلامات
نفخات قلبية
ارتفاع ضغط الوريد الوداجي
وذمة طرفية
زرقة
نبض غير منتظم
الفحوصات
تخطيط كهربية القلب
تصوير صدى القلب
إنزيمات القلب (التروبونين، CK-MB)
صورة شعاعية للصدر
تحليل الدهون
الأمراض
ارتفاع ضغط الدم
مرض القلب الإقفاري
قصور القلب
اضطراب النظم القلبي
أمراض صمامات القلب
العلاج
خافضات ضغط الدم
مضادات الصفيحات
الستاتينات
مدرات البول
جراحة القلب / رأب الأوعية

٢. الجهاز التنفسي
الأعراض
سعال
ضيق التنفس
أزيز
نفث الدم
ضيق في الصدر
العلامات
تسرع التنفس
استخدام عضلات التنفس المساعدة
خرخرة أزيز
زرقة
انخفاض أصوات التنفس
الفحوصات
صورة أشعة سينية للصدر
تصوير مقطعي محوسب للصدر
اختبارات وظائف الرئة
تحليل غازات الدم الشرياني
فحص البلغم
الأمراض
الربو
مرض الانسداد الرئوي المزمن
الالتهاب الرئوي
السل
سرطان الرئة
العلاج
موسعات الشعب الهوائية
الستيرويدات
المضادات الحيوية
العلاج بالأكسجين
الإقلاع عن التدخين

٣. الجهاز الهضمي
الأعراض
ألم في البطن
غثيان، قيء
إسهال أو إمساك
يرقان
فقدان الوزن
العلامات
ألم عند الضغط على البطن
تضخم الكبد
استسقاء البطن
تغيرات في أصوات الأمعاء
الفحوصات
اختبارات وظائف الكبد
الموجات فوق الصوتية للبطن
التنظير الداخلي
تنظير القولون
فحص البراز
الأمراض
التهاب المعدة
قرحة المعدة
التهاب الكبد
متلازمة القولون العصبي
مرض التهاب الأمعاء
العلاج
مثبطات مضخة البروتون
المضادات الحيوية (المستدمية النزلية) جرثومة المعدة)
مضادات القيء
الملينات
الجراحة عند الحاجة

٤. الجهاز العصبي
الأعراض
الصداع
النوبات
الضعف
فقدان الإحساس
تغير مستوى الوعي
العلامات
ردود فعل غير طبيعية
أعطال في الأعصاب القحفية
اضطراب المشية
ضمور العضلات
الفحوصات
التصوير المقطعي المحوسب/التصوير بالرنين المغناطيسي للدماغ
تخطيط كهربية الدماغ
تحليل السائل النخاعي الشوكي
دراسات توصيل الأعصاب
الأمراض
السكتة الدماغية
الصرع
التصلب المتعدد
مرض باركنسون
اعتلال الأعصاب
العلاج
مضادات الصرع
إذابة الجلطات
الأدوية الدوبامينية
الستيرويدات
العلاج الطبيعي

٥. جهاز الغدد الصماء
الأعراض
تغير الوزن
كثرة التبول، كثرة العطش
عدم تحمل الحرارة/البرودة
التعب
اضطرابات الدورة الشهرية
العلامات
تضخم الغدة الدرقية
تغيرات جلدية
الرعشة
تأخر ردود الفعل
الفحوصات
سكر الدم
الهيموجلوبين السكري (HbA1c)
اختبارات وظائف الغدة الدرقية
تحاليل الهرمونات
الأمراض
داء السكري
قصور الغدة الدرقية
فرط نشاط الغدة الدرقية
متلازمة كوشينغ
مرض أديسون
العلاج
الأنسولين / خافضات سكر الدم الفموية
الثيروكسين
أدوية مضادة للغدة الدرقية
العلاج الهرموني البديل

٦. الجهاز البولي
الأعراض
عسر التبول
بيلة دموية
قلة البول
ألم الخاصرة
وذمة
العلامات
ارتفاع ضغط الدم
شحوب
وذمة حول العين
انتفاخ المثانة
الفحوصات
تحليل البول
يوريا وكرياتينين المصل
الموجات فوق الصوتية للكلى والحالب والمثانة
خزعة الكلى
الأمراض
التهاب المسالك البولية
إصابة الكلى الحادة
مرض الكلى المزمن
المتلازمة الكلوية
الكلى الحصى
العلاج
المضادات الحيوية
مدرات البول
غسيل الكلى
إدارة السوائل
الجراحة
٧. الجهاز العضلي الهيكلي
الأعراض
ألم المفاصل
تيبس المفاصل
ضعف العضلات
ألم الظهر
العلامات
تورم المفاصل
تشوه المفاصل
انخفاض نطاق الحركة
الفحوصات
الأشعة السينية
التصوير بالرنين المغناطيسي
سرعة ترسب الدم، البروتين التفاعلي C
عامل الروماتويد
الأمراض
الفصال العظمي
التهاب المفاصل الروماتويدي
النقرس
هشاشة العظام
العلاج
مضادات الالتهاب غير الستيرويدية
الستيرويدات
الأدوية المضادة للروماتيزم المعدلة للمرض
العلاج الطبيعي
الكالسيوم وفيتامين د

٨. الجهاز الدموي
الأعراض
التعب
النزيف
العدوى المتكررة
الشحوب
العلامات
النمشات الدموية
تضخم العقد اللمفاوية
تضخم الكبد والطحال
الفحوصات
تعداد الدم الكامل
مسحة الدم المحيطية
خزعة نخاع العظم
التخثر الملف الشخصي
الأمراض
فقر الدم
سرطان الدم
نقص الصفيحات
الهيموفيليا
العلاج
نقل الدم
العلاج بالحديد
العلاج الكيميائي
استبدال عوامل التخثر

٩. الجهاز التناسلي
الأعراض
العقم
اضطرابات الدورة الشهرية
ألم الحوض
ضعف الانتصاب
العلامات
إفرازات غير طبيعية
كتل الحوض
تورم الخصيتين
الفحوصات
الموجات فوق الصوتية
الفحوصات الهرمونية
تحليل السائل المنوي
مسحة عنق الرحم
الأمراض
متلازمة تكيس المبايض
بطانة الرحم المهاجرة
الأمراض المنقولة جنسيًا
اضطرابات البروستاتا
العلاج
العلاج الهرموني
المضادات الحيوية
الجراحة
التلقيح الاصطناعي

human body systems with symptoms, signs, investigations, common diseases, and treatments.
overview of human body systems with symptoms, signs, investigations, common diseases, and treatments. This is a clinical/medical format, useful for students and practice.
I’ll keep it structured and clear.

1. Cardiovascular System
Symptoms
Chest pain
Dyspnea
Palpitations
Syncope
Leg swelling
Signs
Murmurs
Raised JVP
Peripheral edema
Cyanosis
Irregular pulse
Investigations
ECG
Echocardiography
Cardiac enzymes (Troponin, CK-MB)
Chest X-ray
Lipid profile
Diseases
Hypertension
Ischemic heart disease
Heart failure
Arrhythmias
Valvular heart disease
Treatment
Antihypertensives
Antiplatelets
Statins
Diuretics
Cardiac surgery / angioplasty

2. Respiratory System
Symptoms
Cough
Shortness of breath
Wheezing
Hemoptysis
Chest tightness
Signs
Tachypnea
Use of accessory muscles
Crackles / wheeze
Cyanosis
Reduced breath sounds
Investigations
Chest X-ray
CT chest
Pulmonary function tests
ABG
Sputum examination
Diseases
Asthma
COPD
Pneumonia
Tuberculosis
Lung cancer
Treatment
Bronchodilators
Steroids
Antibiotics
Oxygen therapy
Smoking cessation

3. Gastrointestinal System
Symptoms
Abdominal pain
Nausea, vomiting
Diarrhea or constipation
Jaundice
Weight loss
Signs
Abdominal tenderness
Hepatomegaly
Ascites
Bowel sound changes
Investigations
LFTs
Abdominal ultrasound
Endoscopy
Colonoscopy
Stool examination
Diseases
Gastritis
Peptic ulcer disease
Hepatitis
IBS
IBD
Treatment
PPIs
Antibiotics (H. pylori)
Antiemetics
Laxatives
Surgery if needed

4. Nervous System
Symptoms
Headache
Seizures
Weakness
Sensory loss
Altered consciousness
Signs
Abnormal reflexes
Cranial nerve deficits
Gait disturbance
Muscle wasting
Investigations
CT / MRI brain
EEG
CSF analysis
Nerve conduction studies
Diseases
Stroke
Epilepsy
Multiple sclerosis
Parkinson’s disease
Neuropathy
Treatment
Antiepileptics
Thrombolysis
Dopaminergic drugs
Steroids
Physiotherapy

5. Endocrine System
Symptoms
Weight change
Polyuria, polydipsia
Heat/cold intolerance
Fatigue
Menstrual irregularities
Signs
Goiter
Skin changes
Tremor
Delayed reflexes
Investigations
Blood glucose
HbA1c
Thyroid function tests
Hormonal assays
Diseases
Diabetes mellitus
Hypothyroidism
Hyperthyroidism
Cushing’s syndrome
Addison’s disease
Treatment
Insulin / oral hypoglycemics
Thyroxine
Antithyroid drugs
Hormone replacement

6. Renal (Urinary) System
Symptoms
Dysuria
Hematuria
Oliguria
Flank pain
Edema
Signs
Hypertension
Pallor
Periorbital edema
Bladder distension
Investigations
Urinalysis
Serum urea & creatinine
Ultrasound KUB
Renal biopsy
Diseases
UTI
Acute kidney injury
Chronic kidney disease
Nephrotic syndrome
Renal stones
Treatment
Antibiotics
Diuretics
Dialysis
Fluid management
Surgery

7. Musculoskeletal System
Symptoms
Joint pain
Stiffness
Muscle weakness
Back pain
Signs
Joint swelling
Deformity
Reduced range of motion
Investigations
X-ray
MRI
ESR, CRP
Rheumatoid factor
Diseases
Osteoarthritis
Rheumatoid arthritis
Gout
Osteoporosis
Treatment
NSAIDs
Steroids
DMARDs
Physiotherapy
Calcium & vitamin D

8. Hematological System
Symptoms
Fatigue
Bleeding
Recurrent infections
Pallor
Signs
Petechiae
Lymphadenopathy
Hepatosplenomegaly
Investigations
CBC
Peripheral smear
Bone marrow biopsy
Coagulation profile
Diseases
Anemia
Leukemia
Thrombocytopenia
Hemophilia
Treatment
Blood transfusion
Iron therapy
Chemotherapy
Factor replacement

9. Reproductive System
Symptoms
Infertility
Menstrual disorders
Pelvic pain
Erectile dysfunction
Signs
Abnormal discharge
Pelvic masses
Testicular swelling
Investigations
Ultrasound
Hormonal tests
Semen analysis
Pap smear
Diseases
PCOS
Endometriosis
STIs
Prostate disorders
Treatment
Hormonal therapy
Antibiotics
Surgery
Assisted reproduction

Address

Soran

Opening Hours

09:00 - 17:00

Telephone

+9647504679214

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when د.أومێد محمود یوسف گرتکی Dr.Omed posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to د.أومێد محمود یوسف گرتکی Dr.Omed:

Share