26/07/2024
#මනෝ උපදේශකවරැ කියලා කියන්නේ කවුද?
වර්තමානයේ ගොඩක් අයට තියෙන ප්රශ්නයක් තමයි කවුද මේ මනෝ #උපදේශකවරැ කියලා කියන්නේ කියන එක..
මනෝ උපදේශකවරැ අදවන විට සමාජ මාධ්ය තුල ඉතා ජනප්රිය චරිතයක් නමුත් මේ පිළිබදව බොහෝ අයට නිවැරැදි අවබෝධයක් නැහැ කියලා තමයි අපට පේන්නේ.ඒම නිසා ගොඩක් සේවා ලාභීන් අමාරැවේ වැටෙන අවස්ථා වගේම නිසි උපදේශනයකට හෝ ප්රථිකාර වලට යොමු නොවී ඉතා අභාග්ය සම්පන්නව මානසික රෝග උග්රවී ජීවිතයෙන් පවා වන්දි ගෙවන්නට වන අවස්ථා අපට සමාජයේ ඕනි තරම් දක්නට තියෙනවා ඒ නිසා කවුද මේ මනෝ උපදේශකවරැ කියලා කියන්නේ කියලා හැමෝටම තේරෙන විදියට පොඩි සංවාදාත්මක සටහනක් තියන්න හිතුවා..
#🧑මනෝ උපදේශකයවරැ කියන්නේ උපදෙස් දෙන අයද?
🙍නැහැ..කිසිම මනෝ උපදේශකවරයකු ඔබට උපදෙස් ලබා දෙන්නේ නැහැ.අපේ සංස්කෘතිය තුල තියෙනවානේ උපදෙස් අනුශාසනා අවවාද වගේ දේවල් නමුත් මනෝ උපදේශකයකු කියන්නේ එහෙම කෙනෙක් නෙවෙයි.පුදුමයි නෙද?
🧑එහෙනම් මොනාද එයාලා කරන්නේ?
🙍මනෝ උපදේශකයකු ප්රධාන වශයෙන්ම කරන්නේ තමන් ළගට එන සේවා ලාභියාට ඔහුගේ ගැටලුවට සාවදානව සවන් දී එම ගැටලුව නිරාකරණය කරගැනීමට ඔහු තුලම තියෙන නමුත් ඔහුට එම මොහොතේ නොපෙනෙන මාර්ගයක් සොයා ගැනිමට ඔහුට සහය වීමයි..මේ සදහා බලපත්ර ලාභි මනෝ උපදේශකයකු සතුව හොද මනෝවිද්යාත්මක දැනුමක් වගේම අවබෝධයක් තිබෙනවා එම දැනුම සහ අවබෝධය මගින් වඩා පහසුවෙන් සේවා ලාභියටම තමන්ගේ ගැටලුව විසදා ගැනීමට සහය වීමක් තමයි වෙන්නේ.
🧑එතකොට මනෝ උපදේශකවරැ බෙහෙත් දෙනවද?
🙍නැහැ.කිසිම මනෝ උපදේශකවරයකුට බෙහෙත් නියම කිරිමට බලයක් නැහැ එහි බලය තිබෙන්නේ මනෝ වෛද්යවරයකුට පමණයි.නමුත් මනෝ උපදේශකයකුට යම් ප්රමාණයකට තම වෘත්තීය පහසුව පිණිස ඒ ඒ මානසික රෝගී තත්ත්වයට අදාල බෙහෙත් ගැන දැනීමක් තිබිය හැකියි.නමුත් කිසිම විටෙක ඒවා තම සේවා ලාභීන්ට නිර්දේශ කිරීමට හෝ දීමට අයිතියක් මනෝ උපදේශකවරැන්හට නැහැ.
🧑මනෝ උපදේශකවරැ හමුවෙන්න ඕනි පිස්සු හැදුනමද ?
🙍සමාජයේ ගොඩක් දෙනෙක් හිතන් ඉන්න වැරදි අදහසක් තමයි ඕක.මේ සමාජයේ ඉන්න ඕනිම කෙනෙක්ට ඔබට වගේම මටත් ඕනිම මොහොතක මානසික අසමතුලිතතාවයක් හට ගන්න පුළුවන්,ඒ වෙලාවට අපි කාටත් බාහිර සහයක් අවශ්ය වෙනවා.ඒක තමයි සුදුසුම.ලංකාව තුල #මානසික රෝග ගැන තිබෙන්නේ ඉතා පසුගාමී අදහසක් නමුත් අතීතයේදී දේශීය වෛද්ය ක්රමය තුලත් මානසික රෝග සදහා ප්රතිකාර කර තිබෙනවා ඒ කාලයේ බටහිර වෛද්ය විද්යාව තුල මානසික රෝග සම්බන්ධයෙන් අල්ප දැනුමක් තමයි තිබිලා තියෙන්නේ නමුත් බටහිර වෛද්ය ක්රමය තුල වර්තමානයේ නම් ඉතාම දියුණු තත්ත්වය තමයි දැන් තියන්නේ එම නිසා එම රටවල මෙය ඉතා සාමාන්ය දෙයක් වෙලා තිබෙනවා.අද වන විට එමරට වල පාසල් පෙලපොත්වලට පවා මනෝවිද්යාව ඇතුලත් කරලා තියෙනවා.
ඉතින් අපිත් තවදුරටත් මානසික රෝග ගැන පහත් ලෙස සලකන්න හෝ ලැජ්ජාවක් ලෙස සලකන්න හෝ අවශ්ය නැහැ අදවන විට ලංකාව තුල නිවැරැදි මනෝවිද්යාත්මක දැනුමක් නොමැතිව හා නිවැරදි උපදේශකවරැ හමු නොවීම නිසාත් ප්රතිකාර ලබා නොගැනීම නිසාත් විශාල වශයෙන් පවුල් අවුල්, සමාජ අසම්මත ක්රියා,ලිංගික ගැටලු,සියදිවි නසාගැනීම් වගේ නොයෙකුත් අර්බුද හටගෙන තිබෙන්නේත් ඒ නිසා.
🧑එතකොට මනෝ උපදේශකවරැ හමුවෙන්න ඕනි කොයි වගේ අයද?
🙍මානසික ගැටලුවකින් පීඩා විදින අය විතරක් නොවෙයි.ඊට ප්රථමවත් හමුවෙන්න ඕනි උදාහරණයක් විදියට ගත්තොත් විවාහ වීමට ඉන්න දෙන්නෙක් ඊට ප්රථමව උපදේශකයකු හමුවී පවුල් උපදේශනයකට යොමු වීමෙන් අදවන විට ලංකාව තුල අනවබෝධය නිසා දිනකට සිදුවන ඩිවොස් වීම් 500න් එකක් හරි නවත්වා ගන්න පුළුවන් වේවි. #ළමයින්ගේ අධ්යාපනික ගැටලු, #රැකියාවේ ගැටලු, #ක්ලමතය, #විශාදය, #අපේක්ෂා භංගත්වය, #පෞරුෂ ආබාධයන්,නොයෙකුත් #භීතිකා, #පවුල් උපදේශනය, #මත්පැන් මත්ද්රව්ය වලට අබ්බැහිවීම්,විවිධ ඇබ්බැහිවීම්, #ලිංගික උපදේශනය, #අසාමාන්ය හැසිරීම්,අසාමාන්ය දෑ පෙනීම,නිතර නිතර තරහයෑම,වැනි ඔබට #පාලනය කර ගත නොහැකි හෝ ඔබේ පවුලේ කෙනෙක්තුල දක්නට ලැබෙන අසාමාන්ය චර්යාවන් වල දී මෙන් අංශ බොහෝමයකට නිවැරැදි උපදේශනයක් තුලින් අනිවාර්යයෙන්ම සහනයක් ලබා ගන්න පුළුවන්
🧑එතකොට මනො උපදේශකවරැ හැමදේම දන්න අයද?
🙍හැමදේම දන්න අය කොහෙද ලොකේ ඉන්නේ..නැහැ එහෙම දෙයක් නැහැ.මනො උපදේශකවරැ කියන්නේ මනොවිද්යාව සහ උපදේශනය සම්බන්ධයෙන් වෘත්තීය මට්ටමෙන් ඉගෙන ගත්තු අය. මනසේ ක්රියාකාරිත්වය,මොලයේ රසායනික ක්රියාවලිය වගේම නොයෙකුත් අසාමාන්ය හැසිරීම් හා ව්යාදීන් සම්බන්ධයෙන් නුතන දැනුමෙන් පෝෂණය වු ඒසම්බන්ධයෙන් විධිමත්ව අධ්යාපන ලබා වෘත්තීය සංගමයක් තුල ලියාපදිංචි වී සිටින අයයි.එම නිසා ඒඅයට විවිධ වෘත්තීය සහයෝගය සහෝදර අනෙකුත් වෘත්තිකයන්ගෙන් ලැබෙනවා ඒ නිසා මනො වෛද්යවරුගේ,මනෝ විද්යාඥයින්ගේ වගේම අනෙකුත් වෛද්යවරුන්ගේ,පොලිසියේ,නිතීඥවරැන්ගේ,හෙද හෙදියන්ගේ,ගුරැවරැන්ගේ වැනි සමාජයේ අනෙකුත් වෘත්තීන් හා සහ සම්බන්ධව කටයුතු කරනවා ඒ නිසා ඒ අයගේ දැනුම සහ සහයෝගය අවශ්යයි,උපදේශකවරැන් විද්යාත්මක නිගමනියකින් පසු අවශ්ය මනෝ චිකිත්සාව සිදු කිරිමෙන් පසු හෝ සමහර ව්යාදීන් සදහා එසේත් නොකර අවශ්ය අංශ වෙත යොමු කරීම පමණයි දන්න අය මිස සියල්ලම දන්න අය හෝ සියල්ලම කරන පුළුවන් අය නොවෙයි.
🧑අපි කොහොමද හොද උපදේශකවරැ හොයා ගන්නේ?
🙍ලංකාව තුල දැනට පවතින සම්ප්රාදාය තමයි මනෝ විද්යාව ඉගෙන ගත් පලියට මනෝ උපදේශකයකු වෙන්න බැහැ,ඒසදහා වෘත්තීය මනෝ උපදේශකවරැන්ගේ සංගමයක සාමාජිකත්වයක් තිබිය යුතු යන වග.ඒ නිසා ඒ සම්බන්ධයෙන් සොයා බැලීමට සේවා ලාභියෙකුට අයිතියක් තියෙනවා.මොකද මේක මනස හා මනෝකායික රෝග සම්බන්ධයෙන් වගකිව යුතු වෘත්තීයක් බැවින් ඒ සම්බන්ධයෙන් වෘත්තීමය භාවයක් නොමැති තැන්වලින් හෝ අයගෙන් උපදේශනය ලබා ගන්න යන්න එපා අපි දැකලා තියෙනවා නොයෙකුත් මනෝවිද්යාත්මක ගැටලු #සමාජ මාධ්යය වල තියෙන group වල පලකරනවා සමහර වෙලාවකට අප ඒවා කියවන විට දකිනවා සමහර කිසිම වෘත්තීමය දැනුමක් නොමැති පුද්ගලයින් ඔබගේ ගැටලුවට දෙන පිළිතුරැ වලින් නම් ඔබට හානියක් මිස සහනයක් නම් ලැබෙන්නේ නැහැ..ඒ වගේම ඒඅය නිසාත් නොයෙකුත් ගැටලු මතුවු තමන්ගේ ව්යාදීන් වැඩි වී උපදේශකවරැ සොයා ආ අවස්ථාවන් හා තමන්ගේ රහස්ය බාවයට හානි කර නිතියේ උපකාර සදහා වගේම සියදිවි හානිකර ගත් අවස්ථාවන්ද අද තිබෙනවා.
🧑අපේ #පෞද්ගලික හැමදේම කියන්න වෙනවානේ අපි කොහොමද එයාලව විස්වාස කරන්නේ
🙍මනෝ උපදේශකවරැන් තම වෘත්තීය සදහා ආචාරදර්ම පද්දතියක් තියෙනවා සෑම උපදේශකවරයෙක්ම ඒ සදහා නීතියෙන් වගේම සදාචාරාත්මකව බැදී සිටිනවා..ඒවගේම නිවැරැදි දක්ෂ මනෝ උපදේශකයක් කියන්නේ ඔබව හොදන් තේරැම් ගන්න පුළුවන් ඒ සදහා හොද දැනුමක් තියෙන සහ අද්දැකීම් තියෙන කෙනෙක් ඔබ වචනයෙන් නොපවසන නමුත් ඔබේ මුහුණේ ඉරියව්,ශරීරයේ ඉරියව්,වගේම වචනයෙන් පවසන දේ තුල තිබෙන නොකියවෙන දේත්,ඔබ අදින චිත්ර,කැමති අකමැති දේවල්,ඔබ කැමති පාට,ඔබ දකින සිහින,ඔබ ලියන අකුරැ,ඔබ කැමති සංගීතය,සමාජ මාධ්ය වල ඔබ හැසිරෙන ආකාරයෙන් වගේ දේවල් තුලින් තේරැම් ගැනීමටත් ඒ සදහා නුතන මනෝවිද්යාත්මක දැනුමක් සහිතව පුහුණු වුන හොද දක්ෂ මනෝ උපදේශකවරයෙක්ට හැකියි.නමුත් ඔවුන් ඔවුන්ගේ සිමාවතුල ඉද තම සේවා ලාභියාට සහයෝගය දීමට බැදී සිටි. ඒ වගෙම එම වෘත්තීමය සහයෝගය ලබා ගන්නා සේවා ලාභීන් ද ඒ මනෝ උපදේශකවරැ සහ සේවා ලාභින් අතර තිබියයුතු වෘත්තීමය සබදතාවය ගැන මනා අවබෝධයක් සහ සිමාවන් ගැන දැනුවත් විය යුතුයි.
🧒මනෝ උපදේශකයකු යාලුවෙක් උනොත් නම් නියමයි නේද ?
🙍ඔව් නියමයි,හැබැයි කවමදාකවත් එහෙම උපදේශකයකු ලෙස ඉන්න ඔබේ යාළුවෙක් හරි දරැවෙක් හරි බිරිදක් හරි ස්වාමියෙක් හරි නැතිනම් ඔබ හොදින්ම හදුනන කෙනෙක් හරි විසින් ඔබට වෘත්තීමය සහයක් නම් ලැබෙන්නැහැ.මොකද කිසිම විටෙක එවැනි වෘත්තීමය සහයක් ඒවගේ පාර්ශව උදෙසා සිදුකිරීමට අපහසුයි මොකද මෙම වෘත්තීය එසේ කල හැකි දෙයක් නම් නොවේ.නමුත් එවැනි සහයක් අවශ්ය මොහොතක වෙනත් උපදේශකයකුට ඔබව යොමු කරීම නම් ඔවුන් අනිවාර්යයෙන්ම සිදු කරයි.ඒ නිසා ඒවගේ යාලුවෙක් ඉන්න එක අනිවාර්යයෙන්ම හොදයි.
🧑අපිව #මෝහනය කරලා අපේ හැමදේම අහගයිද?
🙍මෙන්න මේ ගැටලුවත් අද සමාජේ තියෙන අනිසි බියක් ,නොකිව්වාට අපිව හම්බ වෙන්න එන අයගේ යටි හිතේ ඕක තියෙන අවස්ථා තියෙනවා.ඒගැන නම් කියන්න තියෙන්නේ මේකයි.කිසි කෙනෙක් බලෙන් මෝහනය කරන්න බෑ,අනික මෝහනය කියලා කියන්නේ සමහර ව්යාධීන් සඳහා ප්රතිකාර ක්රමයක් රෝග නිධානයන් සොයාගැනීමට උපකාර වන්නක් පමණයි.එය පැරණි ක්රමයක් නමුත් අදටත් භාවිතා වෙනවා.ඊට වඩා දියුණු ක්රම අද තියෙනවා නිදහස් සංඝටකය වැනි ක්රම අද බහුලව භාවිතා වෙනවා.අනික පලපුරුදු මෝහනවේදියෙකුට හැර මෝහනය කිරීම සෑම උපදේශකයෙකුම දන්න දෙයක් හෝ කිරීමට පුළුවන් දෙයක් හෝ නොවෙයි.එහෙම මෝහනය කිරීමට අවශ්ය නම් ඒ සම්බන්ධයෙන් සේවා ලාභියාව දැනුවත් කරනවා,මෝහන අවස්ථාවේදී ඔබ සාමාන්යයෙන් ප්රකාශ කිරීමට අකමැති දේවල් ඔබගෙන් කියවෙන්නේ නෑ.ඒ නිසා ඒ ගැන බිය විය යුතු නැ.එය ප්රතිකාර ක්රමයක් පමණයි.මේ සම්බන්ධයෙන්ද මනෝ උපදේශකවරයෙකුට ආචාර ධර්ම පද්ධතියක් තියෙනවා.
🧒මනෝ උපදේශකයකු සල්ලි ගන්නවද?
🙍උපදේශනය අපේ සංස්කෘතිය තුල තියෙන දෙයක් මොකක්හරි ගැටලුවක් ආවාම පවුලේ ඉන්න වැඩිහියෙකුගෙන් හරි ආගමික නායකයෙකුගෙන් හරි නැතිනම් යහලුවෙකුගෙන් හරි අපි උපදෙස් ගන්නවා ඒ සදහා අපිට මුදල් වැය වෙන්නේ නම් නැහැ සමහර විට අපේ ඒ ගැටලුව නිරාකරණය වෙන්නත් පුළුවන් ,නමුත් සමහර ගැටලු සදහා වෛද්ය විද්යාත්මක විසදුම් අවශ්ය අවස්තා තියෙනවා ඒවගේ අවස්ථාවල වැරදි උපදෙස් නිසා අද බොහෝ රෝගීන් මිය යන අවස්ථාවන්ද තියෙනවා ඒ නිසා අපි මානසික රෝග ගැන හොද දැනුමක් තියෙන මනෝ උපදේශකයකු හෝ මනෝ වෛද්යවරයකුගේ සහය ලබා ගැනීම යම් අවස්ථාවලදි අත්යාවශ්යයි .එහිදි ඔවුන් කරන්නේ වෘත්තීයක් එම නිසා ඒ සදහා වැය කරන කාලයට යම් මුදලක් අය කිරීම සිදුවනවා.ඒය වෘත්තීමය කටයුත්තක් නිසා.නමුත් දැන් ඔබට ළගම ප්රදේශය ලේකම් කාර්යාලවල,රජයේ රෝහල්වල,පාසල්වල,වගේම වෙනත් රජයේ පුනරුත්ථාපන මධ්යස්ථාන වලින්ද ඔබට නොමිලේම හොද පලපුරැදු මනෝ උපදේශකයකුගේ සහය ලබා ගෑනීමට දැන් දැන් පහසුකම් රජය විසින් සපයා තිබෙනවා ඒවගේම දැන් බොහෝ පෞද්ගලික සේවා ස්ථානවලද ආර්ථික අපහසුතා තිබෙන සේවා දායකයින්ට නොමිලේම මනෝ උපදශනය සපයන අවස්ථා ද එමටයි.
හොදයි මම හිතනවා ඔයාලට මනෝවිද්යා උපදේශකයකු සම්බන්ධයෙන් යම් අදහසක් එන්න ඇති කියලා..අද ලෝකය දියුණුවත් සමගම ආපේ මිනිස්සු ගොඩක් කාර්ය බහුල වෙලා නොයෙකුත් මානසික #ආතතිවලට ලක්වෙලා ඒ නිසාම විවිධ ලෙඩ රෝග වලටත් ගොදුරැ වෙලා..හැම තැනම මානසික ප්රශ්න ගැටලු ,පවුල් ආරවුල්,ඉතින් මේ හැමදේටම නුතන විද්යවෙන් තියෙන පිළිතුර තමයි #මනොවිද්යාව සහ උපදේශනය..ඉතින් ඔයාලත් නිවැරදි මනෝ උපදේශකයකු හෝ මනෝ වෛද්යවරයකු හමුවෙලා විද්යාත්මක විසදුමක් ලබා ගන්න තවත් පසුබට වෙන්න එපා..
සටහන
Rumesh Dissanayake
මනෝ උපදේශක
