02/04/2026
ශ්රී ලංකාවේ පාසල් පද්ධතිය ප්රධාන වශයෙන් කොටස් කිහිපයකට බෙදා දැක්විය හැකිය. පාලනය සහ මූල්ය ප්රතිපාදන ලැබෙන ආකාරය අනුව ඒවා පහත පරිදි වෙන් කළ හැකිය:
1. රජයේ පාසල් (Government Schools)
ලංකාවේ වැඩිම පාසල් සංඛ්යාවක් අයත් වන්නේ මෙම කාණ්ඩයටයි. මේවා රජයේ මූල්ය ප්රතිපාදන මත ක්රියාත්මක වේ. මෙහි ප්රධාන උප-වර්ග කිහිපයකි:
* ජාතික පාසල් (National Schools): මධ්යම රජයේ අධ්යාපන අමාත්යාංශය යටතේ සෘජුවම පාලනය වේ. මේවා සාමාන්යයෙන් දිවයිනේ ප්රධාන නගරවල පිහිටා ඇති අතර ඉහළ පහසුකම්වලින් යුක්තය.
* පළාත් සභා පාසල් (Provincial Schools): අදාළ පළාත් සභා අධ්යාපන දෙපාර්තමේන්තු මගින් පාලනය වේ. ලංකාවේ බහුතරයක් පාසල් අයත් වන්නේ මෙම ගොන්නටයි.
* පිරිවෙන්: භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සහ ගිහි සිසුන්ගේ දහම් අධ්යාපනය සඳහා වෙන් වූ විශේෂිත රජයේ අනුමත අධ්යාපන ආයතන වේ.
2. රජයේ අනුමත පෞද්ගලික පාසල් (Private Schools)
මෙම පාසල් රජයේ අධ්යාපන අමාත්යාංශයේ ලියාපදිංචි වී ඇති නමුත් පෞද්ගලික අංශය මගින් පාලනය වේ. මෙහි ප්රධාන වර්ග දෙකකි:
* ගාස්තු අය නොකරන පෞද්ගලික පාසල් (Semi-Government): රජයෙන් ගුරු වැටුප් ලබා දෙන අතර, පාසලේ නඩත්තු කටයුතු පල්ලිය හෝ පාලක මණ්ඩලය මගින් සිදු කරයි.
* ගාස්තු අය කරන පෞද්ගලික පාසල්: සියලුම වියදම් සිසුන්ගෙන් ලබාගන්නා වාර ගාස්තු මගින් පියවා ගනු ලබයි.
3. ජාත්යන්තර පාසල් (International Schools)
මෙම පාසල් අධ්යාපන අමාත්යාංශය යටතේ නොව, සමාගම් ලියාපදිංචි කිරීමේ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ව්යාපාර ලෙස ලියාපදිංචි වී ඇත.
* මෙහි බොහෝ විට ඉගැන්වෙන්නේ බ්රිතාන්ය (Edexcel/Cambridge) විෂය නිර්දේශයන්ය.
* මෑතකාලීනව මෙම පාසල් තුළ ද දේශීය විෂය නිර්දේශය ඉංග්රීසි මාධ්යයෙන් ඉගැන්වීම ප්රචලිත වී ඇත.
පාසල් වර්ගීකරණය (පහසුකම් අනුව)
රජයේ පාසල් ඒවායේ පවතින පන්ති මට්ටම් අනුව අංකනය කර ඇත:
| වර්ගය | විස්තරය |
|---|---|
| 1AB පාසල් | උසස් පෙළ විද්යා, කලා, වාණිජ සහ තාක්ෂණ යන සියලුම විෂය ධාරාවන් සහිත පාසල්. |
| 1C පාසල් | උසස් පෙළ සඳහා විද්යා විෂය ධාරාව නොමැති, නමුත් කලා සහ වාණිජ විෂයයන් සහිත පාසල්. |
| 2 වර්ගයේ පාසල් | 1 වසරේ සිට 11 වසර (සාමාන්ය පෙළ) දක්වා පමණක් පන්ති පවතින පාසල්. |
| 3 වර්ගයේ පාසල් | 1 වසරේ සිට 5 වසර හෝ 8 වසර දක්වා පමණක් පන්ති පවතින ප්රාථමික පාසල්. |