06/05/2026
ශ්රී ලාංකේය හෙළ වෙදකම තුළ යකිනාරන් (Citrus oxanthera) යනු අනාදිමත් කාලයක සිට අද්විතීය ස්ථානයක් හිමි කරගෙන ඇති ප්රබල ඖෂධීය ශාකයකි. "යකිනාරන්" යන නාමය පවා මෙහි ඇති ප්රබල ගුණය සංකේතවත් කරන බව ජනප්රවාදයේ විශ්වාස කෙරේ. විශේෂයෙන්ම ශරීරයේ අභ්යන්තර විස ඉවත් කිරීමට සහ ප්රතිශක්තිය වර්ධනය කිරීමට මෙයට සමාන වෙනත් ස්වභාවික ඔසුවක් සොයා ගැනීම අපහසුය.
පාරම්පරික වෙදකම තුළ යකිනාරන් ශාකයේ පත්ර, පොතු සහ මුල් යන සියල්ලම විවිධ රෝගාබාධ සඳහා භාවිතයට ගැනේ. මෙහි ඇති ප්රධානතම සාම්ප්රදායික ගුණය වන්නේ රුධිරය පිරිසිදු කිරීමේ සහ ශරීරයේ ඇති අනවශ්ය මේදය (තෙල්) දියකර හැරීමේ හැකියාවයි. අද කාලයේ බහුලව දක්නට ලැබෙන අක්මාවේ තෙල් තැන්පත් වීම හෙවත් Fatty Liver තත්ත්වයට එරෙහිව සටන් කිරීමට අතීත හෙළ වෙදැදුරන් නිර්දේශ කළ ප්රධානතම පිළියම වූයේ යකිනාරන් කොළ කැඳයි.
මෙම ශාකයේ ඇති සුවිශේෂී ගුණාංග කිහිපයක් මෙසේය:
විස නාශක ගුණය: සර්ප විෂ සහ විවිධ අසාත්මිකතා වලදී ශරීරය අභ්යන්තරයෙන් පිරිසිදු කිරීමට යකිනාරන් යුෂ හෝ කැඳ භාවිත කෙරේ.
සන්ධි රෝග හා වාත රෝග: ශරීරයේ ඇතිවන ඉදිමුම් සහ සන්ධි වේදනා සමනය කිරීමට මෙහි කොළ තම්බා දුම් ඇල්ලීම හෝ තැවීම පැරැන්නන් සිදු කළහ.
සමෙහි රෝග: ලේ පිරිසිදු කරන බැවින්, කුෂ්ඨ සහ සමේ රෝග නිට්ටාවටම සුව කිරීමට මෙයට ඇති හැකියාව ඉහළය.
ප්රතිශක්තිය: නිතර ඇතිවන සෙම්ප්රතිශ්යාව, උණ සහ කැස්ස වැනි රෝග වලදී සිරුරේ ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීමට මෙහි ඇති ස්වභාවික සංයෝග උදවු වේ.
යකිනාරන් යනු හුදෙක් පානයක් පමණක් නොව, එය ශරීරයේ පරිවෘත්තීය ක්රියාවලිය (Metabolism) නිසි පරිදි පවත්වා ගනිමින් තරබාරුකම පාලනය කරන මහඟු ඔසුවකි. අතීතයේ ගැමියන් සති කිහිපයකට වරක් හෝ යකිනාරන් කැඳ පානය කළේ නිරෝගීව සහ ජව සම්පන්නව සිටීමේ රහසක් ලෙසිනි. නූතන රසායනික ඖෂධ වලට වඩා මෙවැනි දේශීය ඖෂධීය ශාක පරිභෝජනය කිරීම අපේ දේශීය උරුමය ආරක්ෂා කරගනිමින් නිරෝගී දිවියක් ගත කිරීමට මහඟු පිටුවහලක් වේ.
