https://www.facebook.com/profile.php?id=100064000307033&mibextid=LQQJ4d

Nutrition Tips by Dr Aye, Yangon (2026)

20/08/2026

Healthy Eating Plate ဆိုတာ ဘာလဲ?🤔

🥗Healthy eating plate ဆိုတာ ၉ လက်မ အရွယ်အစားရှိတဲ့ ပန်းကန်ပြားကို သုံးပြီး အစားအသောက်စားသောက်တဲ့ပုံစံလေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
🥬အရင်ဆုံး ပန်းကန်ပြား၏ တစ်ဝက် ကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်များထည့်ပါမယ်။
🍗ကျန် လေးပုံတစ်ပုံ ကို ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော ငါး၊ ကြက်သား၊ ပဲအမျိုးမျိုးနှင့် အစေ့အဆန်များ ကို အဓိက ရွေးချယ်ပါ။
🥪နောက်ဆုံးကျန်တဲ့ လေးပုံတစ်ပုံကို ကစီဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာများထည့်ပါ။

ကိုယ်အလေးချိန် လျော့တဲ့သူတွေအတွက်သာမက ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအတွက် ကယ်လိုရီနှင့် ကစီဓာတ် (Carbs) များကို အလေးချိန် ချိန်တွက်နေစရာ မလိုဘဲ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို လွယ်ကူစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်မယ့် Plate Method နည်းလမ်း လေး ဖြစ်ပါတယ်။

လွယ်ကူရိုးရှင်းတဲ့အာဟာရဆိုင်ရာ သိမှတ်ဖွယ်ရာများကို မျှဝေပေးမှာမို့ Page လေးကို Follow လုပ်ဖို့ မမေ့နဲ့နော်။

“Nourish well, Live well, Eat well"
Dr Aye

#အာဟာရ
#ဆီးချို

18/08/2026

#အာဟာရ

15/08/2026

အိမ်တွင် အဆင်သင့် ဓာတ်ဆားထုပ် (ORS) မရှိပါက ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က အသိအမှတ်ပြုထားသည့် အရေးပေါ် အိမ်တွင်းဖြစ် ဆား၊သကြား ဖျော်ရည်ကို အောက်ပါအတိုင်း စနစ်တကျ မှန်ကန်စွာ ဖျော်စပ် သောက်သုံးနိုင်ပါသည်။

အရေးပေါ် အိမ်တွင်းဖြစ် ဓာတ်ဆားရည် ဖျော်စပ်နည်း

လိုအပ်သော ပစ္စည်းများ

သန့်ရှင်းသော ရေ ၁ လီတာ (ကျိုချက်ပြီး အေးထားသော ရေ သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းသည့် သောက်ရေသန့် ဖန်ခွက် ၄ ခွက်ခန့်)
သကြား လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၆ ဇွန်း (မောက်မောက်မဟုတ်ပါ) (၄၀ ဂရမ်ခန့်)
စားပွဲတင်ဆား လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တဝက် (၃.၅ ဂရမ်ခန့်)

ဖျော်စပ်နည်း အဆင့်ဆင့်

လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြောပါ။
သန့်ရှင်းသော ရေသန့်ဘူးကြီးတစ်ခုထဲသို့ ရေ ၁ လီတာ ထည့်ပါ။
သကြား လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၆ ဇွန်းနှင့် ဆား လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တဝက်ကို ထည့်ပါ။
သကြားနှင့် ဆားများ ရေထဲတွင် လုံးဝ အရည်ပျော်သွားသည်အထိ သေချာ မွှေပေးပါ။

အထူးသတိပြုရန် အရေးကြီးသော အချက်များ

ပမာဏ အတိအကျ သုံးပါ။ ဆား ပမာဏ များသွားပါက ကလေးငယ်များနှင့် လူကြီးများအတွက် အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပြီး ဝမ်းလျှောခြင်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဆားကို အလွန်အကျွံ မထည့်ပါနှင့်။

သကြား လွန်ကဲစွာ မထည့်ပါနှင့်။ အရသာ ချိုမှ သောက်ချင်မည်ဆိုကာ သကြား အများကြီး ထည့်ပါက အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းမှ ရေကို ပိုမိုဆွဲထုတ်လိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားပြီး ဝမ်း ပိုလျှောစေနိုင်ပါသည်။

အရသာ အငန်ပမာဏ အသင့်အတင့် ရှိရမည်။ မှန်ကန်စွာ ဖျော်စပ်ထားသော အိမ်တွင်းဖြစ် ဓာတ်ဆားရည်၏ အရသာသည် မျက်ရည် အရသာကဲ့သို့ ငန်ကျိကျိ ရှိရပါမည်။

၂၄ နာရီအတွင်းသာ သုံးပါ။ ဖျော်ပြီးသား အရည်ကို ၂၄ နာရီကျော်ပါက သွန်ပစ်ပြီး အသစ် ပြန်ဖျော်ပါ။

“Nourish well, Live well, Eat well.”
Dr Aye

#ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော #အာဟာရ

14/08/2026

ဓာတ်ဆားရည် (Oral Rehydration Salts - ORS) ကို မှန်ကန်စွာ ဖျော်စပ်သောက်သုံးခြင်းသည် ဝမ်းလျှောခြင်း၊ အန်ခြင်းတို့ကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်မှ ရေနှင့် ဓာတ်ဆားဓာတ်များ ဆုံးရှုံးသွားချိန်တွင် ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မှုကို ကာကွယ်ပေးသည့် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်ပါသည်။

၁။ ဓာတ်ဆားရည် ဖျော်စပ်နည်း (အဆင့်ဆင့်)
လက်ကို သန့်ရှင်းစွာ ဆေးကြောပါ - မဖျော်စပ်မီ လက်ကို ရေနှင့် ဆပ်ပြာသုံး၍ စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြောပါ။
သန့်ရှင်းသော ရေကို သုံးပါ - ကျိုချက်ပြီး အေးထားသော ရေ သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းသည့် သောက်ရေသန့်ကို သုံးပါ။ (နို့၊ ဖျော်ရည် သို့မဟုတ် အချိုရည်များနှင့် မဖျော်ပါနှင့်)။
ရေပမာဏ အတိအကျ တိုင်းတာပါ- ဓာတ်ဆားထုပ် အိတ်ပေါ်တွင် ရေးသားထားသော ရေပမာဏအတိုင်း အတိအကျ တိုင်းတာပါ (ပုံမှန်အားဖြင့် ဓာတ်ဆားတစ်ထုပ်လျှင် ရေ ၁ လီတာ သို့မဟုတ် ရေဖန်ခွက် ၄ ခွက် ခန့် ဖြစ်ကြပါသည်)။

သတိပြုရန်- ရေနည်းလွန်းပါက ဓာတ်ဆားဓာတ် များပြားသွားပြီး ဝမ်းလျှောခြင်းကို ပိုဆိုးစေနိုင်သကဲ့သို့ ရေများလွန်းပါကလည်း ထိရောက်မှု နည်းသွားပါမည်။

သမအောင် မွှေပါ-ဓာတ်ဆားမှုန့် အားလုံး အရည်ပျော်သွားသည်အထိ သမအောင် မွှေပေးပါ။

၂။ မှန်ကန်စွာ သောက်သုံးနည်း

နည်းနည်းနှင့် ခဏခဏ သောက်ပါ။
ကလေးသူငယ်များတစ်ခါသောက်လျှင် ဇွန်းဖြင့် နည်းနည်းစီ သို့ ဖန်ခွက်ဖြင့် နည်းနည်းခြင်း ခဏခဏ သောက်ပေးပါ။ တစ်ခါတည်း အများကြီး သောက်ပါက အန်ထွက်စေနိုင်ပါသည်။

အန်ပါက ခဏနားပါ။
သောက်နေစဉ် အန်ပါက ၁၀ မိနစ်ခန့် ခဏနားပြီးမှ နည်းနည်းစီ ပြန်လည် တိုက်ကျွေးပါ။

တစ်နေ့တာ သောက်သုံးရန် ပမာဏ လမ်းညွှန်-
အသက် ၂ နှစ်အောက် ကလေးများ- ဝမ်းတစ်ကြိမ်သွားတိုင်း ကလေးဇွန်းဖြင့် သုံးလေးဇွန်းမှ ဖန်ခွက်၏ လေးပုံတစ်ပုံ (50 - 100 ml) သောက်သုံးရန်။
အသက် ၂ နှစ်မှ ၁၀ နှစ်အတွင်း ကလေးများ - ဝမ်းတစ်ကြိမ်သွားတိုင်း ဖန်ခွက်တစ်ဝက်မှ ဖန်ခွက်တစ်ခွက် (100 - 200 ml) သောက်သုံးရန်။
လူကြီးနှင့် အသက် ၁၀ နှစ်အထက်- ဝမ်းတစ်ကြိမ်သွားတိုင်း သို့မဟုတ် ရေဆာသည့်အခါတိုင်း ဖန်ခွက်တစ်ခွက်မှ နှစ်ခွက်အထိ မကြာခဏ သောက်သုံးနိုင်ပါသည်။

၃။ အထူးသတိပြုရန် အချက်များ
၂၄ နာရီအတွင်းသာ သုံးစွဲပါ။ ဖျော်စပ်ပြီးသား ဓာတ်ဆားရည်ကို ၂၄ နာရီ အတွင်းသာ သောက်သုံးရပါမည်။ ၂၄ နာရီကျော်သွားပါက သက်တမ်းကုန်ပြီဖြစ်၍ သွန်ပစ်ပြီး အသစ်ပြန်ဖျော်ပါ။

သကြား ထပ်မထည့်ပါနဲ့။ အရသာကောင်းစေရန် သကြား၊ အချိုပွဲ သို့မဟုတ် သစ်သီးဖျော်ရည်များ ရောစပ်ခြင်း မပြုလုပ်ရပါ။

အဆင်သင့် ဓာတ်ဆားထုပ်ကိုသာ သုံးပါ။ အရေးပေါ် အခြေအနေမှလွဲ၍ အိမ်တွင်းဖြစ် ဆား၊သကြားဖျော်ရည်များထက် စနစ်တကျ ထုတ်လုပ်ထားသော ORS ဓာတ်ဆားထုပ်များကို သုံးစွဲခြင်းက အန္တရာယ်ကင်းပြီး ထိရောက်မှု အရှိဆုံးဖြစ်ပါသည်။

“Nourish well, Live well, Eat well.”
Dr Aye

#အာဟာရ #ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော

13/08/2026

ဝမ်းပျက်၊ ဝမ်းလျှော ဖြစ်နေချိန်မှာ ဘာတွေစားသင့်လဲ။ ဘာတွေရှောင်ကြဥ်ရမလဲ။
၁။ ဝမ်းလျှောနေချိန်တွင် စားသုံးရန် သင့်တော်သော အစားအစာများ (BRAT Diet)
အမျှင်ဓာတ်နည်းပါးပြီး အစာအိမ်ကို မထိခိုက်စေဘဲ ဝမ်းကို ခဏခဏသွားတာ မဖြစ်အောင် ထိန်းပေးနိုင်သည့် အစားအစာများ(BRAT Diet) ကို စားသုံးသင့်ပါသည်-
Bananas (ငှက်ပျောသီး)
Rice (ထမင်းဖြူ)
Applesauce (ပန်းသီးပြုတ်ချေထားသော အနှစ်)
Toast (ပေါင်မုန့်ကင်)
အထက်ပါ အစားအစာများကို တစ်မျိုးနှင့်တစ်မျိုး ပေါင်းစပ်၍လည်း စားသုံးနိုင်ပါသည်။

ထို့အပြင် မပျော့မမာ အစာပျော့များအဖြစ် အောက်ပါတို့ကိုလည်း စားသုံးနိုင်ပါသည်။
Oatmeal
မုန့်ခြောက် သို့မဟုတ် ခရက်ကာ (Crackers)
အခွံနွှာထားသော အာလူးပြုတ်

ခန္ဓာကိုယ်မှ ဆုံးရှုံးသွားသော အရည်များကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန် ရေဓာတ်ပြည့်ဝနေစေရန် အရေးကြီးပါသည်။
ရေ သို့မဟုတ် ရေခဲတုံးငယ်များ ငုံပေးခြင်း
ဆီစစ်ထားသော စွပ်ပြုတ်အရည်များ (ကြက်စွပ်ပြုတ်၊ အမဲစွပ်ပြုတ် သို့မဟုတ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်စွပ်ပြုတ်)
သကြားဓာတ်နည်းပါးပြီး ဓာတ်ဆား/ဗီတာမင်ပါဝင်သော ရေ သို့မဟုတ် ဓာတ်ဆားရည်
ကဖိန်းဓာတ်မပါသော လက်ဖက်ရည် သို့မဟုတ် အကြမ်းရည်

(ဝမ်းလျှောခြင်း စတင်သက်သာလာပါက ကြက်ဥမွှေကြော်နှင့် သေချာကျက်အောင် ချက်ပြုတ်ထားသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကိုလည်း စားသုံးနိုင်ပါသည်)

၂။ ဝမ်းလျှောနေစဉ် ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အစားအစာများ
အစာခြေစနစ်ကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး ဝမ်းလျှောခြင်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေ သို့မဟုတ် တာရှည်စေနိုင်သည့် အောက်ပါ အစားအစာများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ-
အဆီအပြည့်ပါသော နို့နှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများ
အကြော်အလှော်၊ အဆီများသော အစားအစာများနှင့် အဆီပြန်သော အစားအစာများ
အစပ်များသော အစားအစာများ
အသင့်စား အစားအစာများ (အထူးသဖြင့် တာရှည်ခံဓာတုပစ္စည်းများ ပါဝင်သော အစားအစာများ)
အရေခွံပါသော ကြက်/ဘဲသားများ
ဟင်းသီးဟင်းရွက်အစိမ်းများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကြော်များ
အေးခဲထားသော အသီးများနှင့် သစ်သီးစိမ်းများ
အရက်နှင့် အယ်လ်ကိုဟော ပါဝင်သော သောက်စရာများ
ကော်ဖီ၊ အချိုရည် သို့မဟုတ် ကဖိန်းဓာတ်နှင့် ဂက်စ်ပါဝင်သော သောက်စရာများ

၃။ ဆရာဝန်ထံ အမြန်ဆုံး သွားရောက်ပြသရမည့် အခြေအနေများ
ဝမ်းလျှောခြင်းသည် ရက်အနည်းငယ်ကြာသည်အထိ မသက်သာဘဲ ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်မှု လက္ခဏာများပါ ပေါ်ပေါက်လာပါက ဆေးကုသမှု ခံယူရန် လိုအပ်ပါသည်။ အောက်ပါ လက္ခဏာများရှိပါက အရေးပေါ်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်ပါသည်-
ဝမ်းထဲတွင် သွေးပါခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းမဲမဲသွားခြင်း
ပြင်းထန်စွာ ဗိုက်အောင့်ခြင်း
အဖျားတက်ခြင်း
ကလေးငယ်များတွင် အောက်ပါလက္ခဏာများ တွေ့ရှိပါက အရေးပေါ် ဆေးကုသမှု လိုအပ်ပါသည်-
၂၄ နာရီကြာသည်အထိ အခြေအနေ မသက်သာခြင်း
၃ နာရီနှင့်အထက် သေးမပါ/သေးခံအဝတ် မစိုခြင်း
အသက် ၃ လအောက် ကလေးငယ်များတွင် အပူချိန် 100.4°F (38°C) နှင့် အသက် ၃ လမှ ၃၆ လအတွင်း ကလေးများတွင် အပူချိန် 102.2°F (39°C) နှင့်အထက် ဖျားခြင်း
ပါးစပ် သို့မဟုတ် လျှာ ခြောက်သွေ့နေခြင်း
ငိုသည့်အခါ မျက်ရည်မထွက်ခြင်း
အရေပြားကို ဆွဲလိမ်ကြည့်ပါက ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်မပြန့်သွားခြင်း
ဗိုက်၊ ပါး သို့မဟုတ် မျက်တွင်းများ ဟောက်ပက်ဖြစ်နေခြင်း
ဝမ်းထဲတွင် သွေးပါခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းမဲမဲသွားခြင်း
မှိန်းနေခြင်း သို့မဟုတ် သတိမကောင်းခြင်း/စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း လက္ခဏာများ ပြသခြင်း

“Nourish well, Live well, Eat well.”
Dr Aye
#ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော #အာဟာရ

12/08/2026

📌 အစာအိမ် ခွဲစိတ်ထားသူများ လိုက်နာရမည့် နေ့စဉ် အစားအသောက် စည်းမျဉ်းများ📌

အစာအိမ် ခွဲစိတ်မှု ခံယူပြီးနောက် အစာခြေစနစ် အဆင်ပြေစေဖို့နဲ့ အာဟာရ ပြည့်ဝစေဖို့ ဒီအရေးကြီးတဲ့ အချက် (၅) ချက်ကို လွယ်လွယ်ကူကူ မှတ်သားပြီး လိုက်နာကြည့်ရအောင်✨

🥑 ၁။ တစ်နေ့ကို အစာ ၆ ကြိမ်မှ ၈ ကြိမ်အထိ ခွဲစားပါ
အစာအိမ် အစာဆံ့ဝင်နိုင်အား နည်းသွားတဲ့အတွက် နံနက်စာ၊ နေ့လည်စာ၊ ညစာ ၃ နပ်တည်း အများကြီး မစားဘဲ ပမာဏ နည်းနည်းစီ စနစ်တကျ ခွဲစားပေးပါ။

⏰ ၂။ ဗိုက်ဆာသည်ဖြစ်စေ၊ မဆာသည်ဖြစ်စေ ၂ နာရီ/၃ နာရီခြားတစ်ခါ စားပါ
ခွဲစိတ်ပြီးချိန်မှာ ဗိုက်ဆာတဲ့ အချက်ပြစနစ် ပြောင်းလဲသွားနိုင်လို့ အချိန်ဇယားဆွဲပြီး နာရီကြည့် စားပေးဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အချိန်မှန်စားပေးဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။

💧 ၃။ အစာမစားမီ သို့မဟုတ် စားပြီး မိနစ် ၃၀ ကြာမှ ရေ သို့မဟုတ် အခြား အရည်တခုခု သောက်ပါ
အစာစားနေစဉ် ရေသောက်ရင် အစာတွေ အူသိမ်ထဲ မြန်မြန်ဆင်းသွားပြီး Dumping Syndrome ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ရေကို အစာမစားမီ သို့မဟုတ် စားပြီး မိနစ် ၃၀ ကြာမှ သောက်ပါ။

🍳 ၄။ ပရိုတင်း (Protein) ကို ထမင်းပန်းကန်၏ တစ်ဝက်အထိ ဦးစားပေးပါ
အနာကျက်မြန်စေရန် နှင့် ကြွက်သားတွေ ထိန်းထားနိုင်ရန် ကြက်ဥ၊ ကြက်သား၊ ငါး၊ တို့ဖူး စတဲ့ အသားဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေကို အစာစားချိန်တိုင်းမှာ ပါအောင်ထည့်စားပေးပါ။

🚫 ၅။ သကြားဓာတ်၊ အချိုရည်နှင့် မုန့်ချိုများကို လုံးဝရှောင်ပါ
အချိုလွန်ကဲတဲ့ အစားအသောက်တွေဟာ ရင်တုန်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်းနဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း (Dumping Syndrome) ကို ရုတ်တရက် ဖြစ်စေနိုင်လို့ အချို လုံးဝ ရှောင်ပါ။

ဒီအချက်လေးတွေကို လိုက်နာကြည့်ပြီး အစားအသောက် မှတ်တမ်း (Food Diary) မှတ်ကာ ဘယ်အစားအစာစားလျှင် မအီမသာဖြစ်လဲ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ အလေ့အကျင့်လေးကိုလည်းမွေးမြူသင့်ပါတယ်။

အာဟာရဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ Messenger မှာ ခုပဲ Hello လိုက်တော့နော်။

“Nourish well, Live well, Eat well.”
Dr Aye

#အာဟာရ

09/08/2026

ကလေးငယ်တွေမှာ အာဟာရပြည့်ဝတဲ့ သံဓာတ်ပါတဲ့ အစားအစာတွေကို ကျွေးမွေးနေပေမယ့် အချို့သော အစားအစာတွေနဲ့ စားသောက်မှု အလေ့အထတွေကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်က သံဓာတ်ကို ပြည့်ဝစွာ မစုပ်ယူနိုင်ဘဲ သွေးအားနည်းရောဂါ ဖြစ်ပွားတတ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကလေးငယ်တွေမှာ သံဓာတ် စုပ်ယူမှုကို တားဆီးစေနိုင်တဲ့ အစားအစာများ နဲ့ မိဘများ သတိထားရမယ့် အချက်များကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။

၁။ သံဓာတ် စုပ်ယူမှုကို တားဆီးစေသော အစားအစာများနှင့် ဓာတ်ပစ္စည်းများ
နွားနို့ နှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းအလွန်အကျွံ တိုက်ခြင်း (Calcium & Casein):

ကယ်လ်စီယမ် (Calcium) ဟာ ကလေးတွေ အရိုးနဲ့ သွားသန်မာဖို့ လိုအပ်ပေမဲ့ သံဓာတ် စုပ်ယူမှုကို အဓိက တားဆီးတဲ့ ဓာတ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် အသက် (၁) နှစ်ကျော် ကလေးတွေကို နွားနို့ အလွန်အကျွံ (တစ်နေ့လျှင် ၂၄ အောင်စ / ၇၀၀ မီလီလီတာ ထက်ပို၍) တိုက်ပါက ဗိုက်ဝသွားပြီး အခြား သံဓာတ်ပါသော ထမင်း/ဟင်းများကို မစားတော့သည့်အပြင် သံဓာတ် စုပ်ယူမှုကိုပါ ပိတ်ပင်လိုက်သလို ဖြစ်စေပါတယ်။

လက်ဖက်ရည်၊ ကော်ဖီနှင့် ချောကလက် (Tannins & Polyphenols):

လက်ဖက်ရည်၊ ကော်ဖီနဲ့ ကိုကိုး/ချောကလက်တွေမှာ ပါဝင်တဲ့ Tannins နဲ့ Polyphenols ဓာတ်တွေဟာ အပင်မှရသော သံဓာတ် (Non-heme iron) နဲ့ ပေါင်းစပ်သွားပြီး ခန္ဓာကိုယ်က စုပ်ယူလို့ မရအောင် တားဆီးလိုက်ပါတယ်။ (ကလေးများကို လက်ဖက်ရည်၊ ကော်ဖီ လုံးဝ မတိုက်သင့်ပါ)။

Phytates ဓာတ်ပါဝင်မှု များသော ကောက်ပဲသီးနှံများ (Phytates / Phytic Acid):

ဂျုံကြမ်း၊ ဖွဲနု၊ ပဲအမျိုးမျိုးနဲ့ အစေ့အဆန်အချို့မှာ Phytic acid ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါဟာ အမျှင်ဓာတ် ကြွယ်ဝပေမဲ့ သံဓာတ် စုပ်ယူမှုကို လျော့နည်းစေပါတယ်။ (ပဲများကို မချက်ပြုတ်မီ ရေစိမ်ပေးခြင်းဖြင့် Phytic acid ကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်)။

အမျှင်ဓာတ် (Fiber) အလွန်အကျွံ စားသုံးခြင်း:

ကလေးငယ်တွေကို အမျှင်ဓာတ် အလွန်အမင်း ကျွေးပါက အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းက အာဟာရဓာတ် စုပ်ယူမှု မြန်လွန်းသွားပြီး သံဓာတ် စုပ်ယူချိန် မရလိုက်ဘဲ စွန့်ထုတ်လိုက်ရတတ်ပါတယ်။

၂။ မိဘများ သတိထားရမည့် အချက်များနှင့် နည်းလမ်းများ
(၁) သံဓာတ်နှင့် ကယ်လ်စီယမ်ကို ခွဲခြားကျွေးပါ
ကလေးကို သံဓာတ်ပါသော အစားအစာများ (ဥပမာ - အနီရောင်အသား၊ အသည်း၊ ဟင်းနုနွယ်) ကျွေးသည့်အချိန်တွင် နွားနို့၊ ဒိန်ချဉ် သို့မဟုတ် ကယ်လ်စီယမ် အားဆေးများကို ချက်ချင်း တိုင်ပင်မကျွေးပါနှင့်။ အနည်းဆုံး ၁ နာရီမှ ၂ နာရီခန့် ခြားပြီးမှ တိုက်ပါ။

(၂) ဗီတာမင် စီ (Vitamin C) နှင့် တွဲဖက်ကျွေးပါ
ဗီတာမင် စီ ဟာ သံဓာတ် စုပ်ယူမှုကို ၂ ဆမှ ၃ ဆအထိ မြှင့်တင်ပေးပါတယ်။ အပင်မှရသော သံဓာတ်ပါ အစားအစာများကို ကျွေးသည့်အခါ ဗီတာမင်စီ ပါဝင်သည့် သံပုရာသီး၊ သံမိုရာသီး၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ လိမ္မော်သီး သို့မဟုတ် စတော်ဘယ်ရီ တို့နှင့် တွဲဖက်ကျွေးမွေးပါ။

(၃) အသက် (၁) နှစ်မပြည့်မီ နွားနို့ လုံးဝ မတိုက်ပါနှင့်
အသက် (၁) နှစ်အောက် ကလေးငယ်များ၏ အစာအိမ်သည် နွားနို့ကို မခြေဖျက်နိုင်သေးဘဲ အူလမ်းကြောင်းမှ သွေးစိမ့်ထွက်မှုအထိ ဖြစ်စေကာ သံဓာတ် ချို့တဲ့ သွေးအားနည်းရောဂါကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

(၄) သံဓာတ်ကြွယ်ဝသော အသား (Heme Iron) ကို ဦးစားပေးပါ
အမဲသား၊ ဝက်သား၊ ကြက်သားနှင့် ငါးတို့တွင် ပါဝင်သော သံဓာတ် (Heme Iron) သည် အခြား အစားအစာများ၏ တားဆီးမှုကို ခံရမှု နည်းပါးပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှ အလွယ်တကူ စုပ်ယူနိုင်ပါသည်။

ကလေးအာဟာရနဲ့ပက်သတ်ပြီးဆွေးနွေးလိုရင် messenger မှာ ခုပဲ Booking ယူလိုက်တော့နော်
“Nourish well, Live well, Eat well.”
Dr Aye
#အာဟာရ

08/08/2026

ဒီနေ့မှာတော့ ကျွန်မတို့ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပြီး အရမ်းကို အရေးပါတဲ့ "ဖောလစ်အက်ဆစ် (Folic Acid) သို့မဟုတ် ဗီတာမင် B9" အကြောင်းလေးကို မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် ရင်သွေးငယ်လေးတွေကို ဝမ်းနဲ့လွယ်လို့ မွေးဖွားသန့်စင်တော့မယ့် မိခင်လောင်းလေးတွေ၊ သွေးအားနည်းပြီး အမြဲမောပန်းနေတတ်သူတွေအတွက် ဖောလစ်အက်စစ်ဓာတ်က ခန္ဓာကိုယ်ထဲရှိ ဆဲလ်အသစ်လေးတွေ ပုံမှန်ပွားများဖို့နဲ့ သန္ဓေသားလေးတွေ ကျန်းမာသန်စွမ်းစွာ ကြီးထွားဖို့အတွက် အသက်တမျှ အရေးပါပါတယ်။ တစ်နေ့ကို အနည်းဆုံး ၄၀၀ မိုက်ခရိုဂရမ် (mcg) ရရှိဖို့ လိုအပ် တာကြောင့် ကျွန်မတို့ သဘာဝအတိုင်း အလွယ်တကူ စားသုံးနိုင်တဲ့ ဖောလစ်အက်ဆစ်ဓာတ် ကြွယ်ဝသော အစားအစာ ၁၅ မျိုး ကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။
၁။ ပဲမျိုးစုံ (Legumes)
ပဲအမျိုးမျိုး (ပဲနီလေး၊ ပဲရာဇာ၊ ပဲနီတောင့်) ဟာ ကျွန်မတို့ မြန်မာအိမ်တိုင်းလိုလိုမှာ လွယ်လွယ်ကူကူ ရနိုင်တဲ့ အာဟာရဘဏ္ဍာတိုက်ကြီးပါပဲ။ ပဲနီလေး ချက်ပြီးသား တစ်ခွက်စာမှာတင် တစ်နေ့တာ လိုအပ်တဲ့ ဖောလစ်အက်ဆစ်၏ ၉၀% အထိ ပါဝင်နေတာမို့ မိသားစု စားပွဲဝိုင်းမှာ ပဲဟင်းလေးတစ်ခွက် အမြဲ ပါဝင်အောင် ပြင်ဆင်ပေးပါနော်။
၂။ ကညွတ် (Asparagus)
ကညွတ်မှာ ဖောလစ်အက်ဆစ် ဗီတာမင်ဓာတ်များစွာ စုစည်းပါဝင်ရုံတင်မကဘဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို ရောင်ရမ်းမှု တွေကနေ ကာကွယ်ပေးတဲ့ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းတွေလည်း ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါတယ်။
၃။ကြက်ဥ (Eggs)
မနက်ခင်းတိုင်းမှာ ကြက်ဥလေးတစ်လုံး စားပေးတာဟာ အလွန်ရိုးရှင်းပေမဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အားပြည့် စေမယ့် မေတ္တာလက်ဆောင်ပါပဲ။ ဖောလစ်အက်ဆစ်တင်မကဘဲ ပရိုတင်းနဲ့ မျက်စိအားကောင်းစေတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေပါ ဖြည့်ဆည်းပေးပါတယ်။
၄။ အစိမ်းရောင် ရွက်လှိုင်းများ (Leafy Greens)
ဟင်းနုနွယ်ရွက်၊ ကိုက်လန် စတဲ့ အစိမ်းရောင် ရွက်လှိုင်းတွေဟာ ကယ်လိုရီနည်းပါးပြီး သဘာဝရဲ့ အစိမ်းရောင် စွမ်းအားတွေကို အပြည့်အဝ ပေးစွမ်းနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသူတွေရော၊ ကျန်းမာရေးလိုက်စားသူတွေပါ လက်မလွှတ်သင့်တဲ့ အစားအစာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၅။ Beetroots
Beetroots ဟာ သွေးဖိအားကို မျှတစေရုံတင်မကဘဲ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ သွေးအားနဲ့ ဖောလစ်အက်ဆစ်ကို အပြည့်အဝ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ပါတယ်။
၆။ အချဉ်ဓာတ်ရှိသော အသီးများ (Citrus Fruits)
လိမ္မော်သီး၊ သံပုရာသီး၊ သံပုရိုသီး စတဲ့ အသီးတွေဟာ လန်းဆန်းတဲ့ အရသာကို ပေးရုံတင်မကဘဲ ကူးစက်တတ်တဲ့ ရောဂါတွေကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ ဗီတာမင် C နဲ့ ဖောလစ်အက်ဆစ်တို့ ပေါင်းစပ် ပါဝင်နေပါတယ်။
၇။ ဂေါ်ဖီထုပ်အသေးလေးများ(Brussels Sprouts)
ဂေါ်ဖီထုပ် အသေးလေးတွေနဲ့ ဆင်တူတဲ့ ဒီဟင်းသီးဟင်းရွက်မှာ ခန္ဓာကိုယ်၏ ဆဲလ်တွေ ပျက်စီးမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ အစွမ်းထက် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းတွေ ပါဝင်ပါတယ်။
၈။ ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်း (Broccoli)
ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်းကို စိမ်းစိမ်းစိုစိုလေး ပြုတ်ပြီးဖြစ်စေ၊ သုတ်ပြီးဖြစ်စေ စားသုံးပေးခြင်းဖြင့် ဖောလစ်အက်ဆစ်နဲ့ ကင်ဆာရောဂါကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ ဓာတ်ပေါင်းများကို ရရှိနိုင်ပါတယ်။
၉။ အခွံမာသီးများနှင့် အစေ့အဆံများ (Nuts and Seeds)
သစ်ကြားသီး၊ မြေပဲနဲ့ စိုက်ပျိုးစေ့လေးတွေဟာ အဆာပြေ စားရုံနဲ့တင် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ ပရိုတင်း၊ အမျှင်ဓာတ်နဲ့ ဖောလစ်အက်ဆစ်ကို ရရှိစေပါတယ်။
၁၀။ အမဲအသည်း (Beef Liver)
အမဲအသည်းဟာ ဖောလစ်အက်ဆစ်ဓာတ် အကြွယ်ဝဆုံး အစားအစာတွေထဲက တစ်ခုပါပဲ။ သွေးအားနည်းရောဂါ ခံစားနေရသူတွေအတွက် အကောင်းဆုံး သဘာဝ ဆေးတစ်ခွက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
၁၁။ သင်္ဘောသီး (Papaya)
မှည့်ဝင်းနေတဲ့ သင်္ဘောသီးချိုချိုလေးဟာ အစာချေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေရုံတင်မကဘဲ ဗီတာမင်စီနဲ့ ဖောလစ်အက်ဆစ်ကိုပါ ဖြည့်ဆည်းပေးပါတယ် (ခါးသက်နေသော သင်္ဘောသီးအစိမ်းကိုတော့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များ ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါတယ်)။
၁၂။ ငှက်ပျောသီး (Bananas)
စွမ်းအင်ကို ချက်ချင်းပြည့်ဝစေတဲ့ ငှက်ပျောသီးဟာ ပိုတက်ဆီယမ်၊ ဗီတာမင် B6 နဲ့ ဖောလစ် အက်ဆစ်တို့ ပေါင်းစပ် ပါဝင်နေတဲ့ သဘာဝရဲ့ လက်ဆောင်မွန်တစ်ခုပါပဲ။
၁၃။ ထောပတ်သီး (Avocado)
ထောပတ်သီးတခြမ်းက တစ်နေ့တာ လိုအပ်တဲ့ ဖောလစ်အက်ဆစ် ၂၁% ခန့် ပါဝင်နေပြီး နှလုံး ကျန်းမာရေး အတွက် ကောင်းမွန်တဲ့ အဆီဓာတ်တွေလည်း အပြည့်အဝ ပါဝင်ပါတယ်။
ကျန်းမာရေးဆိုတာ ကြီးမားတဲ့ ပြောင်းလဲမှုကြီးတွေ လုပ်မှ ရတာမဟုတ်ပါဘူးရှင်။ မိမိနဲ့ မိသားစုရဲ့နေ့စဉ် စားပွဲဝိုင်းလေးမှာ သဘာဝက ပေးထားတဲ့ ဒီလို လတ်ဆတ်တဲ့ အစားအစာလေးတွေကို ထည့်သွင်း ချက်ပြုတ်ပေးခြင်းကပဲ အကောင်းဆုံးသော ကျန်းမာရေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတခုပဲဖြစ်ပါတယ်။
သဘာဝ အစားအစာတွေဆီကရတဲ့ အာဟာရကို မျှတစွာ ပေါင်းစပ်မှီဝဲရင်း အားလုံးပဲ သက်ရှည်ကျန်းမာ ကြပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းပေးလိုက်ရပါတယ်။

"Nourish well, live well, eat well."
Dr Aye
#ဖောလစ်အက်စစ် #အာဟာရ

07/08/2026

ဆီးချိုရောဂါ ခံစားနေရသူတွေအနေနဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တော့မယ်ဆိုရင် "သွေးသကြားဓာတ် ထိုးကျသွားမလား" သို့မဟုတ် "အားမရှိဘဲ မူးဝေသွားမလား" ဆိုပြီး စိုးရိမ်လေ့ရှိကြပါတယ်။

တကယ်တော့ မှန်ကန်တဲ့ Pre-Exercise Nutrition (လေ့ကျင့်ခန်းမစမီ အာဟာရ) နဲ့ သွေးသကြားဓာတ် ထိန်းညှိနည်းတွေကို သိထားရင် အားကစားကို စွမ်းအင်ပြည့်ပြည့်ဝဝနဲ့ ဘေးကင်းစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ အဓိက အစားအစာကို ဘယ်အချိန်နဲ့ ဘာတွေ စားမလဲ။
လေ့ကျင့်ခန်း မစမီ ၃ နာရီမှ ၄ နာရီအလို မှာ အဓိက အစားအစာ (Main Meal) ကို စားသုံးပေးရပါမယ်။
* High Carbohydrates: အသည်းနဲ့ ကြွက်သားတွေမှာ စွမ်းအင် (Glycogen) ပြည့်ဝနေစေဖို့ ကာဘိုဟိုက်ဒရိုက် ပါဝင်မှု များရပါမယ်။
* Low Fat & Moderate Protein: အဆီဓာတ်ကို လျှော့ချပြီး ပရိုတင်းကို သင့်တော်ရုံပဲ စားပေးခြင်းဖြင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်စဉ် အစာအိမ် မအီမသာဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါတယ်။
* Hydration: ရေဓာတ် အပြည့်အဝ ရှိနေစေဖို့ ရေလုံလောက်စွာ သောက်သုံးပါ။

၂။ Low-GI အစားအစာတွေကို အဓိက ရွေးချယ်ပါ (Glycemic index ၅၅ အောက်)
အာလူး၊ ဆန်ဖြူနဲ့ ပါစတာတို့ထက် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ဖြေးဖြေးနဲ့ မှန်မှန် စွမ်းအင်ထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ Low-GI အစားအစာများ ကို ဦးစားပေး စားသုံးသင့်ပါတယ်

* ပဲအမျိုးမျိုး (Beans & Legumes): သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ငြိမ်နေစေရန် ကူညီပေးသည်။
* ကောက်နှံစုံများ (Whole Grains): စွမ်းအင်ကို ရေရှည် ထိန်းထားပေးသည်။
* အမျှင်ဓာတ်များသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ: အရွက်စိမ်းများ၊ ပန်းပွင့်စိမ်း (Broccoli) တို့ပါဝင်သော အမျှင်ဓာတ်များက အစာချေဖျက်မှုကို နှေးကွေးစေပြီး သွေးသကြားဓာတ် ရုတ်တရက် တက်ခြင်းကို တားဆီးပေးသည်။
* Low-GI သစ်သီးအချို့: လေ့ကျင့်ခန်း မစမီ သင့်တော်သော အသီးအနှံများကို ချင့်ချိန် စားသုံးနိုင်သည်။

၃။ လေ့ကျင့်ခန်း အမျိုးအစားအလိုက် ကာဘိုဟိုက်ဒရိုက် စားသုံးရန် ပမာဏ
* ပြင်းထန်သည့် လေ့ကျင့်ခန်းများ (Endurance exercise) : လေ့ကျင့်ခန်းမစမီ ၁–၄ နာရီအလိုတွင် ကိုယ်အလေးချိန် ပေါ်မူတည်၍ ကိုယ်အလေးချိန် ၁ ကီလိုဂရမ်တွင် ၁-၄ ဂရမ်နှုန်းကစီဓာတ် စားသုံးပေးရန်လိုပါသည်။
* ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း (မိနစ် ၄၅ ခန့်): မစမီ ၁၅–၃၀ မိနစ်အလိုတွင် Complex Carbs ၁၅ ဂရမ် ခန့် စားသုံးပေးပါ။
* အဆာပြေစာ (Pre-Exercise Snack): မိနစ် ၃၀–၆၀ အလိုတွင် သွေးသကြားဓာတ် မကျစေရန် Complex Carbs ၁၅–၃၀ ဂရမ် + ပရိုတင်း တွဲဖက် စားသုံးပေးပါ။

၄။သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ဘေးကင်းမည့် ပမာဏနှင့် သတိပြုရန်များ

လေ့ကျင့်ခန်း မစမီ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို မဖြစ်မနေစစ်ဆေးပါ။

သွေးတွင်းသကြားဓာတ် 7.0 – 10.0 mmol/L (126–180 mg/dL): အားကစား အများစု စတင်ရန် ဘေးကင်းသော ပုံမှန် ပမာဏ ဖြစ်ပါသည်။

အလေးမခြင်း လေ့ကျင့်ခန်းများအတွက်: သွေးတွင်းသကြားဓာတ် 5.0 – 7.0 mmol/L (90–126 mg/dL) အထိ ရှိရုံဖြင့် စတင်နိုင်ပါသည်။

သွေးတွင်းသကြားဓာတ် 100 mg/dL (5.5 mmol/L) အောက် ရောက်နေပါက: လေ့ကျင့်ခန်းမစမီ ကာဘိုဟိုက်ဒရိုက် ထပ်မံဖြည့်စွက်ပါ။

သွေးတွင်းသကြားဓာတ် 13.9 mmol/L (250 mg/dL) ထက် မြင့်နေပါက: Type 1 ဆီးချိုသမားများ Ketones စစ်ဆေးပါ။
Ketones > 1.5 mmol/L ရှိပါက လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ခြင်းကို ခေတ္တ ရပ်နားပါ။

သတိပြုဖွယ်ရာများ

* အင်စူလင် ချိန်ညှိခြင်း: လေ့ကျင့်ခန်း မစမီ ၁–၃ နာရီအတွင်း ထိုးရမည့် Rapid-acting အင်စူလင် ပမာဏကို ၂၅% မှ ၇၅% ထိ လျှော့ချ လေ့ရှိကြပါသည်။
* High-GI အချိုရည်များ: အားဖြည့်အချိုရည် သို့မဟုတ် High-GI အစားအစာများကိုမူ လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း သွေးသကြားဓာတ် ရုတ်တရက် ထိုးကျခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် အရေးပေါ် သုံးစွဲရန်သာ ချန်ထားပါ။

ဆီးချိုအာဟာရနဲ့ပက်သတ်ပြီးဆွေးနွေးလိုရင် messenger မှာ ခုပဲ Booking ယူလိုက်တော့နော်

“Nourish well, Live well, Eat well.”
Dr Aye

#ဆီးချိုနှင့်ကျန်းမာရေး

06/08/2026

Anorexia Nervosa (AN) ရောဂါ ခံစားနေရသူများတွင် ခန္ဓာကိုယ် ပြောင်းလဲမှုများအပြင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ (Psychological) နှင့် အပြုအမူဆိုင်ရာ (Behavioral) ပြောင်းလဲမှုများကို ပိုမိုထင်ရှားစွာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
ဒီလက္ခဏာများသည် ရောဂါရှင်၏ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ၊ မိသားစုနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးများကို များစွာ ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

၁။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ (Psychological Symptoms)

* ဝလာမည်ကို စွဲလမ်းစွာ ကြောက်ရွံ့ခြင်း (Intense Fear of Gaining Weight): ကိုယ်အလေးချိန် ပိန်ကျသွားသည့်တိုင်အောင် "ဝလာမည်" ဟု စိုးရိမ်စိတ် အမြဲတမ်း ပူပန်နေတတ်ပြီး၊ ကီလိုဂရမ်/ပေါင် အနည်းငယ် တက်လာခြင်းကိုပင် အလွန်အမင်း တုန်လှုပ်တတ်ကြပါတယ်။

* ပုံဖျက်ထားသော ခန္ဓာကိုယ်အမြင် (Distorted Body Image): မှန်ကြည့်သည့်အခါ သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည်သုံးသပ်သည့်အခါ အလွန်အမင်း ပိန်ကပ်နေသော်လည်း "ဝနေသေးသည်"၊ "ဗိုက်ရွှဲနေသည်"၊ "ပေါင်တံများ တုတ်နေသည်" စသဖြင့် အမှန်တကယ် မဟုတ်သည့် ပုံရိပ်အဖြစ် မြင်ယောင်နေတတ်ပါတယ်။

* ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်ခြင်း (Self-Evaluation Based on Shape/Weight): မိမိ၏ တန်ဖိုး၊ အောင်မြင်မှုနှင့် စိတ်ချမ်းသာမှုကို ခန္ဓာကိုယ်အချိုးအစား သို့မဟုတ် ပေါင်ချိန်စက်ပေါ်မှ ကိန်းဂဏန်းများပေါ်တွင်သာ လုံးဝအခြေခံ၍ ဆုံးဖြတ်လေ့ရှိပါတယ်။

* ပြီးပြည့်စုံချင်သည့် စိတ်နေစိတ်ထား (Perfectionism) နှင့် စည်းကမ်းတင်းကြပ်ခြင်း: အရာရာကို ပြီးပြည့်စုံအောင် စည်းကမ်းချက်အမြောက်အမြား ထားရှိတတ်ပြီး၊ အစားအသောက်နှင့် ပတ်သက်လျှင်လည်း တင်းကြပ်လွန်းသော စည်းမျဉ်းများ ထားရှိတတ်ကြပါတယ်။

* စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုလွန်ကဲခြင်း (Depression & Anxiety): စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းခြင်း၊ စိတ်တိုလွယ်ခြင်း၊ စိတ်အတက်အကျမြန်ခြင်း၊ ကိစ္စတိုင်းကို အလွန်အမင်း စိုးရိမ်နေခြင်းတို့ အမြဲလိုလို ဖြစ်ပေါ်နေတတ်ပါတယ်။

၂။ အပြုအမူဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ (Behavioral Symptoms)

* အစားအသောက်ကို ပြင်းထန်စွာ ကန့်သတ်ခြင်း (Food Restriction): ကယ်လိုရီ အလွန်နည်းသော အစားအသောက်များကိုသာ စားခြင်း၊ အဆီ သို့မဟုတ် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် ပါဝင်သော အစားအစာများကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်ခြင်း။

* အစားအသောက်ဆိုင်ရာ ဆန်းကြယ်သော အလေ့အထများ (Food Rituals):
* အစားအစာများကို အလွန်သေးငယ်အောင် လှီးဖြတ်၍ အချိန်အကြာကြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း စားခြင်း။
* အစားအစာကို မျိုမချဘဲ ဝါးပြီး ပြန်ထွေးထုတ်ခြင်း။
* အစားအသောက်၏ ကယ်လိုရီများကို စွဲလမ်းစွာ ရေတွက်ခြင်း။
* အခြားသူများအတွက် အစားအသောက်များ ချက်ပြုတ်ပေးရသည်ကို ကြိုက်နှစ်သက်သော်လည်း မိမိကိုယ်တိုင်မူ မစားခြင်း။
* အခြားသူများနှင့် အတူတူ အစားမစားခြင်း (Social Withdrawal): အစားအသောက်နှင့် ပတ်သက်သည့် မေးခွန်းများ၊ စေတနာဖြင့် ကျွေးမွေးမှုများကို ရှောင်ရှားရန် ပွဲလမ်းသဘင်များ၊ မိသားစု ထမင်းဝိုင်းများကို ဆင်ခြေအမျိုးမျိုးပေး၍ ရှောင်ထွက်လေ့ရှိပါတယ်။

* အစားအသောက်နှင့် ပတ်သက်၍ လိမ်ညာခြင်း သို့မဟုတ် လျှို့ဝှက်ခြင်း: "စားပြီးပြီ" ဟု လိမ်ပြောခြင်း၊ အစားအသောက်များကို အဝတ်အစား သို့မဟုတ် အမှိုက်ပုံးထဲ လျှို့ဝှက်စွန့်ပစ်ခြင်း။

* ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု အလွန်အမင်း လုပ်ဆောင်ခြင်း (Compulsive Exercise): မောပန်းနေချိန်၊ ရာသီဥတု မကောင်းချိန် သို့မဟုတ် ဒဏ်ရာရရှိထားချိန်တွင်ပင် ကယ်လိုရီလောင်ကျွမ်းစေရန် ပြင်းထန်သော လေ့ကျင့်ခန်းများကို မနားတမ်း လုပ်ဆောင်တတ်ပါတယ်။

* ခန္ဓာကိုယ်ကို စွဲလမ်းစွာ စစ်ဆေးခြင်း (Body Checking): မှန်ထဲတွင် ကိုယ်အလွန်အမင်း ကြည့်ခြင်း၊ ခါးနှင့် လက်မောင်းများကို မကြာခဏ တိုင်းတာခြင်း သို့မဟုတ် တစ်ရက်လျှင် အကြိမ်ကြိမ် ပေါင်ချိန်ခြင်း။ (အချို့သူများတွင်မူ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို ဝတ်ရုံပွကြီးများဖြင့် ဖုံးကွယ်ထားလေ့ရှိပါတယ်)။

* ပြန်ထုတ်သည့် အပြုအမူများ (Purging Behaviors - Binge/Purge Subtype တွင်တွေ့ရ): စားသောက်ပြီးနောက် စိတ်ကြိုက် ပြန်အန်ထုတ်ခြင်း၊ ဝမ်းနုတ်ဆေး၊ ဆီးဝမ်းလွယ်ဆေး သို့မဟုတ် ဝိတ်ကျဆေးများကို မလိုလားအပ်ဘဲ အလွန်အမင်း အသုံးပြုခြင်း။

သင့်အနီးနားမှာ သို့မဟုတ် သင်ကိုယ်တိုင် ဒီလိုပြောလဲတဲ့ အပြုအမူတွေ ကြုံတွေ့နေရပြီဆိုရင် ကျွမ်းကျင်သူ ဆရာဝန်များ၊ အာဟာရဗေဒပညာရှင်များ၊ စိတ်ကျန်းမာရေး အထူးကုများနှင့် စောစီးစွာ တိုင်ပင်ကုသမှု ခံယူဖို့ မေတ္တာရပ်ခံချင်ပါတယ်။

“Nourish well, Live well, Eat well.”
Dr Aye

#အာဟာရ

Nutrition Tips by Dr Aye

20/08/2026

18/08/2026

15/08/2026

14/08/2026

13/08/2026

12/08/2026

09/08/2026

08/08/2026

07/08/2026

06/08/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request