02/08/2026
လှေကားတက်ဆင်းချိန်တိုင်းမှာ ဒူးနာနေပြီလား?
လှေကားတက်ရင်၊ ဆင်းရင် ဒူးနာတယ်ဆိုတာ လူတော်တော်များများ ကြုံဖူးကြတဲ့ ကိစ္စပါပဲ။ အများစုကလည်း ဒါကို "အသက်အရွယ် ရလာလို့လား၊ ဒါမှမဟုတ် ပင်ပန်းလို့လား" ဆိုပြီး သာမန်ပဲ၊ ဖြစ်တတ်တာပဲလို့ ပေါ့ပေါ့ဆဆ သဘောထားလိုက်တတ်ကြတယ်။ လှေကားတက်ဆင်းတာက မြေညီပေါ်မှာ လျှောက်တာထက် ဒူးကို ဖိအားအများကြီး ပိုပေးတယ်ဆိုတာ အားလုံးသိပြီးသားပါ။ ဒါကြောင့်ပဲ လှေကားက ဒူးရဲ့ကျန်းမာရေးကို စမ်းသပ်ဖို့ အကောင်းဆုံး "ကြိုသတိပေးတဲ့ စနစ်" တစ်ခုလို့ သတ်မှတ်လို့ရတယ်။ ဒူးမှာ ပြဿနာစစပြုလာပြီဆိုရင် ပထမဆုံး ခံစားရတတ်တဲ့နေရာက ဒီလှေကားပါပဲ။ အထူးသဖြင့် အသက် ၄၀ ကျော်လာတဲ့အခါ ဒီလိုနာတာက အရိုးနုတွေ ပွန်းစားလာလို့ ဖြစ်တဲ့ အရိုးအဆစ်ရောင်ရောဂါ (Osteoarthritis) ရဲ့ အစောပိုင်း လက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်သလို၊ ဒူးခေါင်းတည့်တည့်မှာ နာတဲ့ ဒူးဆစ်အရိုးနုပျော့ရောဂါ (Patellofemoral Pain Syndrome) ကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ တစ်ခါတလေ လမ်းလျှောက်တာလောက်မှာ သိပ်မနာဘဲ လှေကားတက်ဆင်းတဲ့အခါ၊ ထိုင်ထလုပ်တဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် ကြာကြာထိုင်ပြီး ပြန်ထတဲ့အခါမှပဲ နာတာမျိုးဆိုရင် ဒါက အဆစ်တွေ စပြီး ထိခိုက်လာပြီဆိုတဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း လက္ခဏာတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဒါကြောင့် ဒီလိုနာကျင်မှုကို ပေါ့ပေါ့ဆဆ မထားသင့်ဘူး။ "နောက်တစ်နေ့ လမ်းလျှောက်တာတောင် နာလာ မှ ကုမယ်" ဆိုပြီး မစောင့်ပါနဲ့လို့ ပြောချင်ပါတယ်။ အခုကတည်းက သတိထားပြီး ဆရာဝန်နဲ့ ပြသဖို့လည်း စဉ်းစားသင့်ပြီပေါ့။ တကယ်တော့ ဒူးနာတာက အသက်အရွယ်တစ်ခုတည်းနဲ့ ဆိုင်တာမဟုတ်ဘူး။ ကိုယ်နေထိုင်တဲ့ပုံစံ၊ နေ့စဉ်လုပ်နေကျအလေ့အထတွေနဲ့လည်း ဆက်စပ်နေတယ်။ ဥပမာ... အကြာကြီးထိုင်နေကျ၊ လှုပ်လှုပ်ရှားရှား နည်းတဲ့သူတွေမှာ ပေါင်ရှေ့ကြွက်သားတွေ အားနည်းသွားတတ်တယ်။ ဒီလိုအားနည်းသွားတဲ့အခါ လှေကားတက်ဆင်းတိုင်း ဒူးဆစ်ကို တိုက်ရိုက်ဖိအားတွေ အများကြီးကျလာတယ်။ ဒါကြောင့် ဒူးက ဒုက္ခရောက်တာပေါ့။ ပြီးတော့ အရင်တုန်းက အရွတ်ဆန့်ဖူးတာ၊ အရိုးနုထိခိုက်ဖူးတာမျိုး ရှိခဲ့ရင်လည်း အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ အဲဒီဒဏ်ရာဟောင်းက ပြန်နာလာတတ်သေးတယ်။ ဒီလိုကြွက်သားအားနည်းတာကိုရော၊ ဒဏ်ရာဟောင်းကိုရော သိပ်အရေးမစိုက်ဘဲ ပစ်ထားလိုက်ရင်တော့ နောက်ပိုင်းမှာ ပိုဆိုးတဲ့ အဆင့်တွေ ရောက်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာ သတိပြုသင့်ပါတယ်။ ပထမဆုံးအနေနဲ့ လှေကားတက်တိုင်း၊ ဆင်းတိုင်း ဒူးနာလာတယ်ဆိုရင် ဒါက ရံဖန်ရံခါ ဖြစ်တာမဟုတ်ဘဲ အချိန်တိုင်းလိုလို ခံစားရတဲ့ သဘောဆိုတော့ သတိထားရမယ့် လက္ခဏာပါပဲ။ နောက်တစ်ခုက ကြာကြာထိုင်ပြီးတဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် မနက်အိပ်ရာနိုးလို့ ပြန်ထတဲ့အခါ ဒူးဆစ်တွေ တောင့်တင်းနေတာမျိုး ခံစားရရင်လည်း ဒါက သတိပြုစရာပါ။ အနားယူထားပြီးမှ ပြန်လှုပ်ရှားတဲ့အခါ ဒီလိုတောင့်တင်းတာက အဆစ်တွေ အဆင်မပြေတော့ဘူးဆိုတဲ့ သဘောပါပဲ။ ဒူးကို ကွေးတာ၊ ဆန့်တာလုပ်တဲ့အခါ အတွင်းက ချောက်ခနဲ ဒါမှမဟုတ် ကြိတ်သံမျိုး ထွက်လာရင်လည်း ဒါက ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ လက္ခဏာပါ။ ဒီလိုအသံတွေက အရိုးနုတွေ ပွန်းစားနေပြီလို့ တစ်နည်းတစ်ဖုံ ပြောနေတာပါ။ နောက်ဆုံးအနေနဲ့ ဒူးဆစ်ပတ်ပတ်လည်မှာ ရောင်ရမ်းတာမျိုး ဖြစ်လာရင်တော့ ဒါက သိသိသာသာ အခြေအနေဆိုးလာပြီဆိုတဲ့ လက္ခဏာပါပဲ။ ဒါကြောင့် ဒီလက္ခဏာတွေထဲက တစ်ခုခု ခံစားရပြီဆိုရင် သိပ်မပေါ့ဆဘဲ အချိန်မီ ဆရာဝန်နဲ့ ပြသဖို့ အကြံပြုချင်ပါတယ်။ ပြောသွားတဲ့ ဒီလက္ခဏာတွေကိုလည်း သေချာလေး သတိထားကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒူးနာတာကို ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့နဲ့ ရေရှည်ဒူးကျန်းမာရေးအတွက် လက်တွေ့လုပ်လို့ရတဲ့ နည်းလမ်းတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ အဓိကကတော့ ပေါင်ကြွက်သားတွေကို သန်မာအောင်လုပ်ဖို့ပါပဲ။ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း လေ့ကျင့်ခန်းလေးတွေ ပုံမှန်လုပ်ပေးခြင်းက ဒူးဆစ်ပေါ် ကျရောက်မယ့် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။ နောက်ပြီး ဒူးအရမ်းနာနေတဲ့အချိန်ဆိုရင် ဒူးဆစ်ကို အနားပေးဖို့အတွက် လှေကားတက်ဆင်းတာကို ခဏလောက် လျှော့ထားဖို့လိုပါတယ်။ ကိုယ်အလေးချိန်ကိုလည်း ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့အဆင့်မှာ ထိန်းထားဖို့က အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်၊ ဒါက ဒူးဆစ်ပေါ်က ဖိအားကို အထိရောက်ဆုံး လျှော့ချပေးတဲ့နည်းလမ်းပါပဲ။ ခြေထောက်နဲ့ ဒူးဆစ်ကို ကောင်းမွန်စွာ ထောက်ပံ့မှုပေးနိုင်သော သင့်တော်တဲ့ဖိနပ်ကို ရွေးချယ်စီးတာကလည်း အထောက်အကူဖြစ်စေပါတယ်။ ဒီအလေ့အကျင့်လေးတွေကို လိုက်နာမယ်ဆိုရင် အစောပိုင်းမှာ ခံစားရတဲ့ ဒူးနာဝေဒနာတွေကို သက်သာစေရုံတင်မကဘဲ နောင်တစ်ချိန် ခွဲစိတ်ကုသရတဲ့အထိ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ပြင်းထန်တဲ့အခြေအနေတွေကနေလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်မှာပါ။ အကယ်၍ စာဖတ်သူအနေဖြင့် ဒူးနာဝေဒနာကို ၁ ပတ်မှ ၂ ပတ်ထက်ကျော်လွန်၍ ဆက်တိုက်ခံစားနေရပါက သို့မဟုတ် နာကျင်မှုဟာ ပိုဆိုးလာပြီး လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ အလုပ်လုပ်ခြင်းကဲ့သို့ နေ့စဉ်လူမှုဘဝ လှုပ်ရှားမှုများကို အဟန့်အတား ဖြစ်လာပါက နားလည်တတ်ကျွမ်းသည့် အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် သို့မဟုတ် အဆစ်အမြစ်နှင့် အရိုးအကြောဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန် (Rheumatologist) နှင့် အမြန်ဆုံး ဆွေးနွေးတိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။ ဒူးကျန်းမာရေးက မိမိလွတ်လွတ်လပ်လပ် သွားလာနိုင်ဖို့ အုတ်မြစ်လိုပါပဲ။ လှေကားတက်ဆင်းတဲ့အခါမှာ ဒူးက နည်းနည်းလောက်ပဲ နာတယ်ဆိုရင်တောင် ဒါကို ခန္ဓာကိုယ်က ကြိုပြီးသတိပေးတဲ့ အချက်ပြမှုလို့ သတ်မှတ်ပြီး အခုကတည်းက ဂရုစိုက်သွားမယ်ဆိုရင် နောင်အနာဂတ်မှာ ဒူးအရမ်းဆိုးလို့ လမ်းလျှောက်ဖို့တောင် ခက်ခဲလာမယ့် အခြေအနေမျိုးကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်မှာပါ။ ဒါကြောင့် ဒူးနည်းနည်းနာတာကိုတောင် ဂရုမစိုက်ဘဲ မနေသင့်ဘူးလို့ မှာချင်ပါတယ်။ ကျန်းမာပျော်ရွှင်ကြပါစေ။
----------------------------------------
ဒီလိုမျိုးကျန်းမာရေးဆောင်းပါးတွေနဲ့ ဗဟုသုတတွေကို စဉ်ဆက်မပြတ်ဆက်လက်ဖတ်ရှုနိုင်ဖို 𝗕𝗶𝗼𝗛𝗲𝗮𝗹𝘁𝗵 (ဇီဝကျန်းမာ ရောဂါရှာဖွေရေး ဓာတ်ခွဲခန်း) ရဲ့ 𝗖𝗵𝗮𝗻𝗻𝗲𝗹 များကို 𝗟𝗶𝗸𝗲 𝗮𝗻𝗱 𝗙𝗼𝗹𝗹𝗼𝘄 လုပ်ထားဖိုမမေ့ပါနဲ့နော်
𝗧𝗶𝗸𝗧𝗼𝗸 : https://www.tiktok.com/.myanmar?_r=1&_t=ZS-96jGmXUqKyQ
𝗩𝗶𝗯𝗲𝗿 : https://invite.viber.com/?g2=AQBYY%2BtyWMPWllH1iszVqxidrJpToEO6QupnpG8pS4nKDQUF%2Fg4Z60MWAR%2BRPf3I
𝐓𝐞𝐥𝐞𝐠𝐫𝐚𝐦 : https://t.me/biohealthmyanmar
#ဒူးနာ #ဒူးကျန်းမာရေး #အဆစ်အမြစ်နာ #ကျန်းမာရေး #ဒူးကာကွယ်နည်း #ပေါင်ကြွက်သားသန်မာရေး #လေ့ကျင့်ခန်း #ဒူးအနားပေး #ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်း #ဖိနပ်ရွေးချယ်နည်း #ဇီဝကျန်းမာ