Dr. Khin Maung Phyo

26/05/2026

25/05/2026

"သန်ကောင်ကြောင့် ဗိုက်မခံမရပ်နှိုင်အောင်နာနေရသောလူနာ"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #

ဒိ အသက် ၇၅ နှစ်ရှိတဲ့ အမျိုးသမီးလူနာ ကို ကျွန်တော် ကြည့်ပြီးကုသပေးခဲတာ 2020 ခုနှစ် June လထဲမှာပါ။
လူနာက ဗိုက်နာနေတာ ၃ ရက်လောက်ရှိနေပြီး နာတာကပိုပိုဆိုးလာလို့ ပင်လုံဆေးရုံအရေးပေါ်မှာလာပြပါတယ်။ အရင်ကလဲ အခုလိုဗိုက်မကြာခဏနာတတ်ပါတယ်။ ဒိတခါကတော့ အတော်ဆိုးပါတယ်။ အန်တာပြုတာတော့မရှိပါဘူး။ ဝမ်းတော့ချုပ်တတ်ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်က အစာအိမ်အထွက် ကအနာ (Duodenal Ulcer Perforation) ပေါက်သွားလို့ အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ပြီးအပေါက်ကို ဖာထားတာတော့ရှိပါတယ်။ သွေးတိုးရောဂါကလွဲပြီး ကျန်တဲ့ ဘာရောဂါကြီးကြီးမားမားမှမရှိပါဘူး။
ဒါပေမဲ့ သူမှာ Dextrocardia လို့ခေါ်တဲ့ နှလုံးတို့၊ အစာအိမ်တို့ ကဘယ်ဖက်မှာမဟုတ်ဘဲ ညာဖက်ရောက်နေပြီ၊ ညာဖက်က အသည်းတို့၊ အူအတက်တို့ က ဘယ်ဖက်ရောက်နေတဲ့ မွေးရာပါ ခန္ဓကိုယ်ချိုယွင်းချက်တော့ရှိပါတယ်။

လူနာဗိုက်ကိုစမ်းကြည့်တော့ ရင်ညွန်မှာ ဖိရင်နဲနဲနာတာကလွဲပြီးအကုန်ကေါင်းပါတယ်။ Abdominal X ray ရိုက်ကြည့်တော့လဲ အစာအိမ်ပေါက်တာ၊ အူပိတ်တဲလက္ခဏာတွေမတွေ့ပါဘူး။
ဒါကြောင့် အနာပျောက်ဆေးထိုးပြီးအိမ်ပြန်လွတ်လိုက်ပါတယ်။ မသက်သာလို နောက်နေ့အရေးပေါ်ကိုပြန်လာတာ ကြောင့် လိုအပ်တဲ့ စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုတွေလုပ်ဖို့ ဆေးရုံတင်လိုက်ရပါတယ်။
သွေးစစ်လိုက်တော့ WBC က 7.5 ပေမဲ့ CRP က 39.5 (နဲနဲမြင့်နေပါတယ်)၊ Serum Amylae ကတော့ 35 ပါ။ ဒါပေမဲ့ LFT ကတော့တော်တော်ကို deranged ဖြစ်နေပါတယ်။ (TBilirubin 141.9, ALP 246, ALT 428, AST 423, GGT 775) ဒိသွေးအဖြေအရ သည်းခြေပြွန်မှာ ကျောက်နဲပိတ်နေလို့ အသည်းကထုတ်တဲ သည်းခြေရည်အူသိမ်ထဲကိုကေါင်းကေါင်းမဆင်းတဲ့သဘောပါ။ Ultrasound အဖြေမှာတော့ သည်းခြေထဲမှာကျောက်တွေရှိနေပြီး သည်းခြေနဲနဲယောင်နေတယ်လို့ပြန်လာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သည်းခြေပြွန်မှာကျောက်နဲ့ပိတ်နေတာမရှိပါလို့ပြောထားပါတယ်။

သည်းခြေကျောက်ကြောင့် ဗိုက်နာတာဖြစ်နှိုင်ပေမဲ့ အရင်က Duodenal Ulcer Perforation ဖြစ်ပြီးဗိုက်ခွဲခံရဘူးလို့ အစာအိမ်ယောင်လို့ / အနာရှိလို့ လားဆိုတာသိအောင် အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်လိုက်ပါတယ်။

အဲဒိလိုကြည့်တဲ့ အခါမှာတော့ အစာအိမ်အထွက်က အူသိမ်ထဲမှာ သန်ကောင်ကိုတွေ့ရပါတယ်။ သန်ကောင်ရဲ့ခေါင်းက အူသိမ်ထဲမှာရှိတဲ့ (Ampulla of Vater) လို့ခေါ်တဲ သည်းခြေပြွန်အပေါက် ထဲကိုဝင်နေပြီး လုံးဝလှုပ်ရှားမှု့ မရှိတော့ပါ။
အဲဒိလို သန်ခေါင်ရဲ့ ခေါင်းပိုင်းနဲ ကိုယ်တချို့တဝက် သည်းခြေပြွန်ထဲဝင်နေလို့ လူနာမချိမဆံဗိုက်နာနေတာပါ။ ဒါကြောင့် သန်ကောင်ကို အစာအိမ်ကြည့်တဲ့မှန်ပြောင်းကနေတဆင့် Rat tooth forceps လေးနဲ့တဖြည်းဖြည်းခြင်း ခန္ဓာကိုယ်အပြင်ရောက်ဆွဲထုတ်လိုက်ပါတယ်။ (Video ကိုကြည့်ပါ)

လူနာလဲ အဲဒိလို သန်ကောင်ကို ဆွဲထုတ်လိုက်တဲ့ အချိန်ကစပြီး ဗိုက်နာတာလဲမရှိတော့တဲ့အတွက် နောက်တနေ့ မနက်မှာဆေးရုံကဆင်းပေးလိုက်ပါတယ်။ အဲဒိအချိန်ကစပြီး ဘာဗိုက်ပြဿနာ မှမရှိတော့လို့ ကျနော်ဆီပြန်မလာတာအခုဆိုရင် ၆ နှစ်တောင်ရှိပါပြီ။

ပြည်သူအများအတွက်ပေးခြင်တဲ့ သတင်းစကါး။
=================================
♻️ ၁။ ပြည်သူအများအနေ နဲ့ ဒိလူနာရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကိုကြည့်ပြီး၊ သင်ခန်းစာ နဲ့ ဗဟုသုတအများကြီး ရသွားမယ်လို့ထင်ပါတယ်။

♻️ ၂။ သည်းခြေမှာ ကျောက်ရှိလို့ ဗိုက်နာတိုင်း သည်းခြေကျောက်ကြောင့်လို့ မထင်သင့် မမှတ်ယူသင့်ပါ။

ဒီ Case မှာဆိုရင် Liver Function Test ကလဲ Deranged ဖြစ်နေလို့၊ Ultrasound မှာလဲ သည်းခြေကျောက်ရှိပြီသည်းခြေယောင်နေတယ်လို့ ပြောထားလို့ အစာအိမ်မှန်ပြောင်းမကြည့်ဘဲ သည်းခြေကိုအရေးပေါ်ခွဲပြီးထုတ်ဖို့ ပြောမဲ့ ဆရာဝန် တော်တော် များများနဲ့ တွေ့ရနှိုင်ပါတယ်။

အဲဒိလိုဆိုရင်တော့ လူနာကိုဗိုက်နာနေစေတဲ့ သန်ကောင်က သည်းခြေပြွန်ထဲမှာကျန်ခဲမှာဆိုတော့ ခွဲပြီးရင်လဲ လူနာကဗိုက်ဆက်နာနေပြီး သည်းခြေပြွန်ယောင်တာပိုးဆိုးလာဖို့ဘဲရှိပါတယ်။
ခွဲတဲ့ဆရာဝန် က အစာအိမ်မှန်ပြောင်း မကြည့်သရွေ ဒိ သန်ကောင်ကိုတွေ့မှာမဟုတ်တဲ့အတွက် လူနာလဲ ဝေဒနာပိုခံစားရပြီ ဒုက္ခရောက်၊ ဆရာဝန်ကလဲ ဘာဖြစ်နေလို့ဖြစ်နေမှန်းမသိဘဲရွာလည်သွားနှိုင်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက (ရောဂါတခြား၊ ဆေးတခြား) ဖြစ်သွားနှိုင်တာကိုပြောတာပါ။

♻️ ၃။ မြန်မာပြည်က လူအများစုက ကျန်းမာရေးဗဟုသုတကလဲနဲ၊ ပညာအခြေခံကလဲ သူများတိုင်းပြည်က လူတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်မယ်ဆိုရင် အတော်နိမ့်ကျပါတယ်။ ဒါကြောင့် တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှု့ နဲကြတဲ့အတွက် အခုလို ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာသန်ကောင်ပေါက်ပွားပြီး ခလေး လူကြီးပါမကျန် ဒုက္ခပေးနေတာပါ။
ဒါကြောင့် အစားအသောက်မစားခင် လက်ကိုသန်ရှင်းစင်ကြယ်အောင်ဆပ်ပြာနဲ့ဆေးပြီးမှ စားသောက်ပါလို့ အကြံပေးလိုက်ပါတယ်။

15/05/2026

ဒိ SS ကတော့ ကျနော့်ဆေးခန်းမှာ လာပြီး Consultation လုပ်တဲ့ လူနာ တယောက် ရဲ အတွေအကြုံ နဲ့ သူရဲ့ Feedback ပါ။

သူတင်ထားတဲ့ မူရင်း Post ကို ဖတ်ခြင်ရင်တော့ အဲဒိ Page ကိုဘဲသွားဖတ် ကြည့်ပါလို့ဘဲတိုက်တွန်းပါရစေ။
အဲဒိမှာတော့ Post အောက်မှာရေးထားတဲ့ Comment တွေကိုလည်း ဖတ်လို့ရနှိုင်ပါတယ်။

ကျနော်ရေးပြီးတင်ထားတဲ့ {"စအိုဝမှ အသားပို (A**l Skin Tags)"} ဆိုတဲ့ စာလေးနဲ့တွဲပြီးဖတ်ရင် ပိုပြီးသဘောပေါက်မယ်ထင်ပါတယ်။


ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

28/04/2026

"ဝေဒနာ မပေးတဲ့ ကျောက်တည်နေသော သည်းခြေအိတ် ကို ခွဲဖို့လို / မလို"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #

{Asymptomatic Gallstones in Gallbladder} {Does the patient need operation?}
==========================================================

သည်းခြေအိတ်မှာ ကျောက်တည်နေလို့ ခွဲဖို့လိုမလို ကျနော့်ဆေးခန်းမှာလာလာမေးတဲ့ လူနာတွေ အခုတလောမှာ တော်တော်များပါတယ်။ လူနာအများစုကတော့ အလုပ်မဝင်ခင်၊ Sea Service သင်္ဘောမတက် ခင် Medical Check Up လုပ်တုံး Ultrasound ရိုက်တဲ့အချိန်မှာတွေ့တာပါ။ ဒိလိုတွေ့တာကို (Incidentital finding မတော်တဆတွေ့တဲ့ ကျောက်) လို့ ပြောရပါမယ်။ သူက ဘာရောဂါဝေဒနာ (Symptoms) မှပေးမနေလို့ပါ။ သူတို့ပြောတာကတော့ အကုန်အတူတူပါဘဲ။

♻️ {သူ့မှာ သည်းခြေကျောက်တည်နေတယ်။ ရောဂါလက္ခဏာတော့ မပြဘူး။ ဒါ ကလဲ သူသင်္ဘောမတက်ခင် Medical Check Up လုပ်တုံးတွေ့တာပါ။ အလုပ်လျှောက်တဲ့နေရာမှာ သည်းခြေကျောက်ရှိနေရင် အဆင်မပြေဖြစ်မှာစိုးလို့ သည်းခြေ
ကျောက်တွေ ကို ထုတ်လိုက်ချင်တယ်။ ဒီအတွက် ဆရာဝန်တွေနဲ့ ဆွေးနွှေးတဲ့ အခါတိုင်းမှာ ဆရာဝန်တွေက သည်းခြေအိတ်ထုတ်လိုက်ဖို့ပဲ အကြံပြုကြတယ်။}

{ဘာကြောင့် သည်းခြေကျောက်တည်နေရင် သည်းခြေအိတ်ထုတ်ဖို့ပဲ ဆရာဝန်တွေက အကြံဥာဏ်ပြုကြတာလဲ?}

သူတို့မှာ အဲဒိလိုခွဲဖို့ အတွက် တိုက်တွန်းရအောင် ခွဲလိုက်ရင်အကျိုးရှိမယ်လို့ ပြောနှိုင်တဲ့ ခိုင်မာတဲ့ဘာသက်သေအထောက်အထား (Evidence ) ရှိပါသလဲလို အကြံဉာဏ်ပေးတဲ့ ဆရာဝန်တွေကို အရင်မေးကြည့်သင့်ပါတယ်။

ကျနော်တို့လို ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေအနေနဲ့ လူနာတယောက်ကို ခွဲရမယ် မခွဲရဘူး ဆိုတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေချဖို့ နှိုင်ငံတကါမှာ လက်ခံကျင့်သုံးနေတဲ့ (Evidence Based Medicine) ပေါ်က အချက်အလက်ကိုယူပြီး ညွန်ကြားထားတဲ့ (Guidelines) တွေအတိုင်းလုပ်ရပါတယ်။ မိမိတို့ စိတ်ထဲမှာ ထင်တာလေးတခုထဲနဲ့ မဆုံးဖြတ်ရပါဘူး။

ကျနော် အမြင်ပြောရရင်တော့ အခုလိုပြောလိုက်တဲ့ ဆရာဝန်တွေ ဟာ အများအားဖြင့် ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတွေမှာ Medical Check Up အတွက် တာဝန်ယူရတဲ့ ဆရာဝန်လေးတွေပါ။ Specialist ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေမဟုတ်ကြပါဘူး။ ခွဲစိတ်အထူးကုတွေကတော့ အဲဒိလို လက်လွတ်စပါယ်ပြောလိပ်မယ်မထင်ပါဘူး။ ဒိပြဿနာ ကို အများနားလဲအောင်ကျနော်သေသေခြာခြာရှင်းပြပါမယ်။

သည်းခြေကကျောက် က လူနာကို ဝေဒနာဒုက္ခ ပေး မပေးပေါ်မှုတည်ပြီး နှစ်မျိုးခွဲပါတယ်။

၁။ ဝေဒနာမပေးတဲ့ သည်းခြေကျောက်များ (Asymptomatic Gallstones)

အခြားရောဂါတစ်ခုခုအတွက် အာထရာဆောင်း (Ultrasound) ရိုက်ကြည့်ရင်း မတော်တဆ သိရှိရတာမျိုးဖြစ်ပြီး၊ လူနာမှာ ဘာဝေဒနာမှ မခံစားရဘူးဆိုရင် ခွဲစိတ်ဖို့ မလိုအပ်သေးပါဘူး။

သည်းခြေကျောက်ရှိတဲ့လူနာ ၁၀၀ မှာ ဒိလိုကျောက်မျိုးရှိတဲလူနာက ၈၅ ယောက်လောက်ရှိပါတယ်။ တစ်နှစ်အတွင်းမှာ ဝေဒနာပေးလာတဲ့ သည်းခြေကျောက် ဖြစ်နိုင်ခြေ ကလည်း ၁ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲ ရှိပါတယ်။

ဝေဒနာ စတင်မအောင့်ဘဲနဲ့ ချက်ချင်းဆိုသလို ပြင်းထန်တဲ့ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ (ဥပမာ- ပန်ကရိယရောင်ခြင်း၊ သည်းခြေအိတ် အပြင်းအထန်ရောင်ခြင်း) ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေဟာ အလွန်နည်းပါတယ်။ အကြိုလက္ခဏာ မပြဘဲ တစ်ခါတည်း နောက်ဆက်တွဲပြဿနာဖြစ်နိုင်ခြေဟာ တစ်နှစ်မှာ ၀.၁ ရာခိုင်နှုန်း မှ ၀.၃ ရာခိုင်နှုန်း အောက်မှာပဲ ရှိပါတယ်။

၂။ ဝေဒနာပေးသော သည်းခြေကျောက်များ (Symptomatic Gallstones)

ဒိလိုဖြစ်တဲ့လူနာကလည်း ၁၅% လောက်ဘဲရှိတာပါ။

အောက်ပါလက္ခဏာတွေ ရှိလာရင်တော့ ခွဲစိတ်ဖို့ အကြံပြုလေ့ရှိပါတယ် -

✅ သည်းခြေကြောင့် အောင့်ခြင်း (Biliary Colic): အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေ စားပြီးတဲ့အခါ ဗိုက်ညာဘက်အပေါ်ခြမ်း ဒါမှမဟုတ် ရင်ညွန့်နေရာကနေ ပြင်းထန်စွာ အောင့်လာခြင်း။
✅ နေထိုင်ရ ခက်ခဲခြင်း: တစ်ကြိမ် အောင့်ဖူးတဲ့ လူနာဟာ နောက်ပိုင်းမှာ ပိုမိုပြင်းထန်တဲ့ ဝေဒနာတွေကို ခံစားရဖို့ အခွင့်အလမ်း အလွန်များပါတယ်။

၃။ မဖြစ်မနေ ခွဲစိတ်ရမည့် အခြေအနေများ (Complications)

ကျောက်ကြောင့် ယောင်ရမ်းမှုတွေ ဖြစ်လာရင်တော့ အသက်အန္တရာယ် မစိုးရိမ်ရအောင် သည်းခြေအိတ် ထုတ်ပစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ် -
✅ သည်းခြေအိတ် အပြင်းအထန် ရောင်ရမ်းခြင်း (Acute Cholecystitis)
သည်းခြေပြွန်အတွင်း ကျောက်ဝင်ခြင်း (Choledocholithiasis): ဒါဟာ မျက်လုံးဝါခြင်း (အသားဝါခြင်း) ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
✅ ပန်ကရိယ ရောင်ခြင်း (Gallstone Pancreatitis): ကျောက်က ပန်ကရိယပြွန်ကို ပိတ်ဆို့ပြီး ပြင်းထန်စွာ ရောင်ရမ်းစေခြင်း။
✅ သည်းခြေအိတ် နံရံ ထုံးဓာတ် စွဲခြင်း (Porcelain Gallbladder): သည်းခြေအိတ် ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ များတာကြောင့် ခွဲစိတ်ရပါမယ်။

၄။ အထူးသတိပြုရမည့် အချက်များ။

အချို့အခြေအနေတွေမှာတော့ လက္ခဏာ သိပ်မပြပေမယ့် ခွဲစိတ်ဖို့ စဉ်းစားရနိုင်ပါတယ် -
✅ ကျောက် အရွယ်အစား အလွန်ကြီးနေခြင်း (၃ စင်တီမီတာထက် ကြီးခြင်း)။
✅ သည်းခြေအိတ်အတွင်း အသားပို (Polyp) ရှိနေခြင်း။
✅ သွေးရောဂါ (ဥပမာ- Sickle cell disease) ရှိသူများ။

ဒိနေရာမှာ ပြတ်ပြတ်သားသားမြင်ရမှာက ကျနော်တို့ အခုပြောနေတဲ့လူနာတွေက ဘာဝေဒနာမှမပေးတဲ့ သည်းခြေကျောက် (Asymptomatic Gallstones or Silent Stones) ရှိနေသူတွေပါ။ ဒိလူနာတွေ ခွဲဖို့လို မလို ဆွေးနွေးနေတာပါ။

ကျနော်တို့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေက လူနာတယောက်ကို မခွဲခင် ဒိနှစ်ခုကို အရင်ချတွက်ရပါတယ်။

၁။ How is it affecting patient daily life style or Quality of life? ဆိုလိုတာကတော့ ဒိ သည်းခြေကျောက် က လူနာရဲ့ နေ့တဓူဝ လှုပ်ရှားမှု့တွေကို ဘယ်လို ဒုက္ခပေးနေသလဲဆိုတာပါ။
(Asymptomatic Gallstones or Silent Stones) ရှိနေသူတွေ မိုလို ဘာဒုက္ခမှ မရှိတဲ့ အတွက် ခွဲဖို့မလိုဘူးလိုပြောတာပါ။

၂။ Risk and Benefit Ratio: ခွဲစိတ်မှု့ခံလိုက်လို့ ရလာမဲ့ အကျိုးကျေးဇူး နဲ့ ခွဲစိတ်မှု့ကြောင့်ဖြစ်လာမဲ့နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ(Complications) တွေကို ချိန်ထိုးကြည့်ရပါမယ်။ သည်းခြေယောင်ယမ်းလို့ ဗိုက်နာနေတာဆိုရင် ယောင်နေတဲ့သည်းခြေကို ထုတ်လိုက်ရင် နာတာသက်သာသွားတာ ခွဲလိုက်လိုရတဲ့အကျိုးကျေးဇူးပါ။ အခုဟာက ဘာဝေဒနာမှမရှိဘဲ ဆေးစစ်တုံးတွေတဲ့ သည်းခြေကျောက်ကို ခွဲထုတ်ပစ်ခိုင်းတယ်ဆိုတာ ဘာအကျိုးကျေးဇူးမှမရှိဘူးဆိုတာမြင်သင့်ပါတယ်။

နောက်စဉ်းစားရမဲ့အချက်က ခွဲစိတ်မှု့ကြောင့် ဖြစ်နှိုင်တဲ့ ပြဿနာ (Complications) ကိုလူနာများအနေနဲ့ သေသေခြာခြာနားလဲသဘောပေါက်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒါတွေကို မသိဘဲနဲ အခွဲခံရတာလူနာအများစုပါ။ သိရင်တော့ အခွဲခံမဲ လူနာအတော်နဲသွားမယ်လို့ထင်ပါတယ်။

၁။ သည်းခြေပြွန်မကြီး ထိခိုက်မိခြင်း (CBD Injury)သည်းခြေအိတ်ထုတ်ရာမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ ကြောက်စရာအကေါင်းဆုံး complication ပါ။

မှန်ပြောင်းနဲ့ ခွဲစိတ်တဲ့အခါ သည်းခြေပြွန်မကြီး (CBD) ကို သည်းခြေအိတ်ပြွန် (Cystic Duct) လို့ မှားယွင်းပြီးဖြတ်လို့ဖြစ်တာပါ။ ဒိလိုဖြစ်ပြီဆိုရင်တော့ အသက်ရှင်လျက်နဲ့ ဒုက္ခိတဘဝရောက်ပြီလို့မှတ်လိုက်ပါ။ သည်းခြေပြွန်မကြီးကိုပြန်ဆက်ပေးလို့ ရပေမဲ့ လူနာဟာမကြာခဏ သည်းခြေပြွန်ယောင်လို့၊ ချမ်းတုံဖျားမယ်၊ အသားဝါမယ်၊ ဗိုက်ကမခံရပ်နှိုင်အောင်နာပါမယ်။

[လူနာတယောက် ခွဲစိတ်ခံပြီး Complications ဝင်လို့ မသေရုံတမယ်ခံစားရတဲ့ သူ့အကြောင်း Facebook မှာရေးထားတာ SS ယူပြီး ပြထားပါတယ်။
ပုံ ၁၄ - ၁၅ မှာ ဖတ်ကြည့်ပါအုံး။]

၂။ သည်းခြေရည် ယိုစိမ့်ခြင်း (Bile Leaks): မှန်ပြောင်းဖြင့် ခွဲစိတ်မှုမှာ ပိုအဖြစ်များလေ့ရှိပြီး အများအားဖြင့် သည်းခြေအိတ်ပြွန် ဖြတ်ထားတဲ့ နေရာ ဒါမှမဟုတ် အသည်းအောက်ခြေက ပြွန်လေးတွေကနေ ယိုစိမ့်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ သွေးကြော ထိခိုက်မိခြင်း (Vascular Injury): CBD ထိခိုက်မိတဲ့ အခါမှာ အသည်းကို သွေးပို့ပေးတဲ့ သွေးကြော (Right Hepatic Artery) ပါ ထိခိုက်တတ်ပါတယ်။

၄။ သည်းခြေအိတ်ထုတ်ပြီးနောက် ခံစားရသော ဝေဒနာများ (Post-Cholecystectomy Syndrome):

ခွဲစိတ်မှု အောင်မြင်သော်လည်း လူနာ ၁၀% မှ ၁၅% ခန့်မှာ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ ရင်ပြည့်ရင်ကယ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းပျက်ခြင်းတို့ကို ဆက်လက် ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ကျနော် အင်္ဂလန်မှာတုံးက သည်းခြေအိတ် အခွဲခံမဲ့ လူနာတွေ ကိုမခွဲခင် သဘောတူညီချက် (Consent) ယူတဲ့အခါတိုင်း {ကျနော်တို့ ခင်ဗျာရဲ့သည်းခြေအိတ် နဲ့ ကျောက်ကို ခွဲထုတ်ပေးပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ ခွဲပြီးတဲ့ အချိန်မှာ လူနာခံစားနေရတဲ့ ဗိုက်နာရောဂါပျောက်သွားပါမယ်လို့ ၁၀၀% အာမ မခံပါဘူး။ ဒါကိုသဘောတူပါသလား? တူရင် လက်မှတ်ထိုးပေးပါ။ ဆိုပြီးလူနာကိုထိုးခိုင်းတာပါ}
ဒါကခွဲပြီးနောက်ပိုင်း ဗိုက်နာတာမသက်သာလို့ တိုင်တာတွေ၊ တရားစွဲမဲ့ အရေးတွေအတွက်ကြိုပြီးကါထားတာပါ။

ခွဲစိတ်မှု့ကြောင့် ဒုက္ခရောက်သွားရတဲ့ လူနာနှစ်ယောက်အကြောင်း ရေးထားပါတယ်။သေခြာဖတ်ကြည့်ပါ။

♻️♻️♻️လူနာနံပါတ် (၁)♻️♻️♻️

ဒိလူနာကတော့ အသက် ၆၅ နှစ်အမျိုးသားပါ။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် တုံးကကျနော်ဆီလာပြတာကတော့ အစာမကျေလို့၊ ဗိုက်အောင်လို့ပါ။ Ultrasound ရိုက်တဲ့ အခါမှာလဲ သူ့သည်းခြေမှာကျောက်ရှိနေတာတွေ့ရပါတယ်။ ကျနော်က သူ့ကိုအစာအိမ်ဆေးပေးပါတယ်။ သူ့ကိုလည်း အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ဖို့ အကြံပေးပါတယ်။ ဒါမှ သူဗိုက်နာတာက အစာအိမ်မှာအနာရှိလို့၊ ယောင်လို့နာတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် သည်းခြေကျောက်ကြောင့်နာတာလား ကွဲကွဲပြားပြားသိမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ သူ အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ဖိုငြင်းပါတယ်။
2021 June လမှာ ဗိုက်နာလို့ပြန်လာပြပါတယ်။ ဒိတခါမှာလဲ အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်ခိုင်းပေမဲ့ ငြင်းပြန်တယ်။ ( ကျနော်သူကို ရှင်းပြပါတယ် ကျနော်မဟုတ်ဘဲ ဒိပြင်ဆရာဝန်ဆိုရင် ခင်ဗျာ ဗိုက်နာတာ သည်းခြေကျောက်ကြောင့်ဆိုပြီ အခွဲခံရလိပ်မယ်လို့တောင်သတိပေးလိုက်ပါသေးတယ်။
ကျနော် အင်္ဂလန်ပြန်နေတဲ့ အချိန် December လထဲမှာဗိုက်ပြန်နာလို့ တခြားခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကိုပြတော့ သူဗိုက်နာတာ သည်းခြေကျောက်ကြောင့် ဆိုပြီး Laparoscopic Cholecystectomy လုပ်လိုက်ပါတယ်။ ခွဲပြီးလို့ ၁၀ ရက်လောက် မှာ လူနာကဝမ်းမဲမဲတွေစ သွားပါတော့တယ်။ အဲဒိတော့မှ အစာအိမ်မှန်ပြောင်းကြည့်တော့ အစာအိမ်အထွက်က အူသိမ်မှာ အနာအကြီးကြီဖြစ်ပြီ သွေးထွက်နေတာပါ။ သွေးတွေသွင်းပေမဲ့ ဘယ်လိုမှ မသက်သာ လို့ နောက်ဆုံး ကျနော် အင်္ဂလန်ကပြန်ရောက်တဲ့ အချိန် January လထဲမှာလာပြပါတယ်။ ကျနော် မှန်ပြောင်းကြည့်ပြီးအနာကသွေးထွက်နေတာကိုရပ်အောင်လုပ်ပေမဲ့ မရလို့ ဗိုက်ဖွင့်ပြီး ချုပ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ၃ ရက်နေတော့ နောက်တခါသွေးပြန်ထွက်ပြီးဆုံးသွားပါတယ်။

(ပုံ ၁ - ၂ မှာ ဒိလူနာရဲ့ အစာအိမ်အထွက်မှာရှိနေတဲ့အနာကိုပြထားပါတယ်။)

ဒိလူနာဆီက သင်ခန်းစာယူရမှာကတော့ (ဗိုက်နာတိုင်း သည်းခြေကျောက်ကြောင့် မဟုတ်ဘူးဆိုတာပါ။ သည်းခြေအိတ်အနီးမှာရှိတဲ့ အစာအိမ်၊ အသည်း၊ ပန်ကရိယ၊ အူမကြီး၊ ညာဖက်ကျောက်ကပ်တို့မှာ အနာရောဂါရှိရင်လည်း ဗိုက်နာတတ်ပါတယ်။)

♻️♻️♻️လူနာနံပါတ် (၂)♻️♻️♻️

ဒိလူနာကတော့ အသက် ၆၀ အရွယ်အမျိုးသမီးပါ။ ၂၀၁၈ နှစ်တုံးက စစ်ကိုင်းဖက်မှာရှိတဲ့ ကုသိုလ်ဖြစ်ဆေးရုံတခုမှာ သည်းခြေအိတ်ကို မှန်ပြောင်းကြည့်ပြီးခွဲထုတ်ထားပါတယ်။ ခွဲပြီး သည်းခြေရည် စိမ့်ထွက်ပြီး အနာပိုးဝင်လို့ ပြန်ဖွင့်ရပါတယ်။
၂၀၁၉ မှာတော့ အလည်လာတဲ့ ဂျပန်ဆရာဝန်တယောက်ကပါ ဝင်ခွဲပေးပါသေးတယ်။ ကျနော်ဆီ ၂၀၂၃ လာပြတဲ့အချိန် မှာ ၆ ခါခွဲပြီးပါပြီ။ လာပြရတဲ့ အဓိကအကြောင်းကတော့ ခွဲထားတဲ့ အနာက ပြည်တစိုစိုနဲ့ မကျက်ဘဲ၊ အူကျွန်တာ (Incisional Hernia) လဲဖြစ်နေလို့ပါ။ ကျနော် ခွဲခန်းမှာ မေ့ဆေးပေးပြီး ဖွင့်ကြည့်တော့ ချုပ်ထားတဲ့ Nylon ကြိုးနဲ့ အူကျွံတာအတွက် ထဲ့ထားတဲ့ Nylon mesh မှာပိုးဝင်လို့ အနာမကျက်ဖြစ်နေတာပါ။ ကျနော် အဲဒိ Nylon ကြိုး နဲ့ ပိုက်ကွန် ကို ဖြတ်ထုတ်ပြီး အနာကိုဖွင့်ထားလိုက်ရပါတယ်။ အသားနူ (Granulation tissue) တက်လာတော့မှ ခွဲခန်းနောက်တခါခေါ်ပြီး အနာကိုချုပ်ပေးလိုက်ရပါတယ်။ ဒိအနာကျက်ဖို့ ၃ လလောက်ကြာပါတယ်။ အနာကျက်ပေမဲ့ အူကျွမ်တာ (Incisional Hernia) တော့ရှိတုံးပါ။
✅ လူနာပြောသွားတာကတော့ ကျွန်မ သည်းခြေအိပ်အခွဲခံလိုက်တာ မှားသွားပါတယ်တဲ့။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၆ နှစ်ကတော့ ကျွန်မအတွက်တော့ ငရဲကျနေသလိုပါဘဲတဲ့။
(ပုံ ၃ - ၁၂) ကိုကြည့်ပါ။

♻️♻️♻️ ပြည်သူအများအတွက်ပေးခြင်တဲ့ သတင်းစကါး။ ♻️♻️♻️
===============================================
၁။ ပြည်သူအများအနေ နဲ့ ဒိလူနာတွေ ရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကိုကြည့်ပြီး၊ သင်ခန်းစာ အများကြီး ယူသွားမယ်လို့ထင်ပါတယ်။

၂။ ခွဲစိတ်ကုသမှု့ဟာ သဘာဝတရားနဲ့ ဆန်ကျင်ပြီး လုပ်ရတာပါ။ နဲနဲလေးမှ အတိမ်းအစောင်းမခံပါဘူး။ နဲနဲလေးမှားလိုက်တာနဲ့ လူနာ ဒုက္ခိတဘဝရောက်သွားနှိုင်ပါတယ်။ အဆင်မသင့်ရင် အသက်ဆုံးရှုံးရနှိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်က ခွဲမယ်ဆိုတိုင်း မခွဲသေးဘဲနောက် ယုံကြည်စိတ်ချရနှိုင်တဲ့ ဆရာဝန်တယောက်နဲ့ ထပ်တိုင်ပင်ကြည့်သင့်ပါတယ်။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ဆိုတာ လူနာကိုခွဲပေးရင် ပိုက်ဆံရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခွဲပါဆိုပြီး ဘက်လိုက်တဲ့ အကြံမျိုးပေးနှိုင်လို့ပါ။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တိုင်းအဲဒိလိုစိတ်ထားမျိုးရှိတယ်လို့ မဆိုလိုပါ။ လူနာ နဲ့ လူနာရှင်များ စဉ်းစားဆုံးဖြတ်နှိုင်အောင်သတိပေးတဲ့သဘောပါ။ ခွဲတာ / မခွဲတာကတော့ လူနာတွေရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ပါ။

၃။ Because such a high percentage of patients remain asymptomatic throughout their lives, international guidelines (such as those from the EAES and Tokyo Guidelines) generally recommend "watchful waiting" rather than prophylactic surgery for asymptomatic cases, unless specific high-risk factors are present.

20/04/2026

"ပိုက်ဆံပေးပြီး ကိုယ့် ဒုက္ခကို ဝယ်တဲ့ မိန်းခလေး"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #
အပိုင်း (၂)

ရင်သားအတွင်းသို့ ဆီလီကွန် အရည်ထိုးသွင်းခြင်း (Silicone Injection) နှင့် ဆီလီကွန် အိတ်ထည့်၍ ရင်သားပုံဖော်ခြင်း (Silicone Augmentation) တို့သည် အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းချင်း တူညီနိုင်သော်လည်း လုပ်ဆောင်ပုံနှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအပိုင်းတွင် အလွန်ကွာခြားပါသည်။

အောက်ပါတို့မှာ ၎င်းတို့၏ အဓိကကွာခြားချက်များဖြစ်ပါသည်။

၁။ ဆီလီကွန် အရည်ထိုးသွင်းခြင်း (Silicone Injections/Fillers)

ဤနည်းလမ်းမှာ ဆီလီကွန်အရည်ကို ရင်သားတစ်ရှူးများအတွင်းသို့ တိုက်ရိုက်ထိုးသွင်းခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဒိလိုထိုးတာကို တရားဝင်ခွင့်ပြုထားတာမရှိပါ။

• နည်းစနစ်: => ဆီလီကွန်အရည်များကို အကာအကွယ်အိတ်မပါဘဲ အသားထဲသို့ တိုက်ရိုက်ထိုးသွင်းခြင်းဖြစ်သည်။

• ဘေးကင်းမှုအခြေအနေ: => အလွန်အန္တရာယ်များပြီး ခွင့်မပြုထားသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့အစည်းများက ဤနည်းလမ်းကို ပြင်းထန်စွာ တားမြစ်ထားသည်။

• ဆိုးကျိုးများ: => အရည်ဖြစ်သည့်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများ (အဆုတ်၊ နှလုံး) သို့ စီးဆင်းသွားကာ အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အသားထဲတွင် အဖုအကျိတ်များဖြစ်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် နာတာရှည်အမာရွတ်များ ဖြစ်စေနိုင်သဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် ရင်သားကင်ဆာစစ်ဆေးရန် အလွန်ခက်ခဲသွားစေပါတယ်။

ပြန်လည်ဖယ်ရှားခြင်း: => အလွန်ခက်ခဲသည်။ ဆီလီကွန်အရည်များသည် တစ်ရှူးများနှင့် ရောနှောသွားသဖြင့် ပြန်ထုတ်လိုပါက ရင်သားတစ်ရှူးများကိုပါ အများအပြား ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားပစ်ရလေ့ရှိသည်။

၂။ ဆီလီကွန် အိတ်ထည့်၍ ရင်သားပုံဖော်ခြင်း (Silicone Augmentation/Implants)

ဆီလီကွန်ဂျယ်လ် (Gel) ကို အမာခံအိတ်ခွံအတွင်း ထည့်သွင်းထားသည့် "ဆီလီကွန်အိတ်" ကို အသုံးပြု၍ ခွဲစိတ်ကုသသည့် စနစ်တကျနည်းလမ်းဖြစ်သည်။

နည်းစနစ်: => ဆီလီကွန်များကို ခိုင်ခန့်သောအိတ်အတွင်း စနစ်တကျထည့်ထားပြီး ရင်သားတစ်ရှူး အောက်တွင် သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်ကြွက်သားအောက်တွင် ခွဲစိတ်ပြီးထည့်သွင်းခြင်းဖြစ်သည်။

• ဘေးကင်းမှုအခြေအနေ: => ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ခွင့်ပြုချက်ရရှိထားသည်။ ခွဲစိတ်မှုတိုင်းတွင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး အနည်းငယ်ရှိနိုင်သော်လည်း စနစ်တကျ ထိန်းချုပ်ထားသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။

• ဆိုးကျိုးများ: => အိတ်ပတ်ပတ်လည်တွင် အမာရွတ်တစ်ရှူးများ မာလာခြင်း သို့မဟုတ် အိတ်ပေါက်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အရည်ထိုးသွင်းခြင်းနှင့် ယှဉ်ပါက ကုသရန် လွယ်ကူပြီး အန္တရာယ်နည်းပါသည်။

ပြန်လည်ဖယ်ရှားခြင်း: => လွယ်ကူသည်။ ဆီလီကွန်များသည် အိတ်အတွင်း၌သာ ရှိနေသဖြင့် ပြန်ထုတ်လိုပါက အိတ်လိုက် ပြန်လည်ဖယ်ရှားနိုင်သည်။

အရည်ဖြစ်သော ဆီလီကွန်ထိုးဆေး (Free liquid silicone injections) များသည် သမရိုးကျ ရင်သားခွဲစိတ်ပြုပြင်ခြင်းထက် ပိုမိုမြန်ဆန်ပြီး ဈေးနှုန်းသက်သာသော အစားထိုးနည်းလမ်းဟု ထင်ရသော်လည်း ၎င်းတို့သည် အလွန်ကြောက်စရာကေါင်းတဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

ဆီလီကွန်အရည် ထိုးသွင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော ပြဿနာများမှာ။
===============================================

ဆီလီကွန်ဆီ (Silicone oil) ထိုးသွင်းထားသူများသည် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ကို ပျမ်းမျှအားဖြင့် ဆေးထိုးပြီး ၁ နှစ်မှ အနှစ် ၂၀ အကြာအထိလည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။

• ဆီလီကွန် နေရာရွေ့ခြင်း (Migration): => ဆီလီကွန်များသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပျံ့နှံ့သွားနိုင်ပြီး အရေးကြီးအင်္ဂါများကို ထိခိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံကြောနာကျင်ခြင်းများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

• အရေပြားအရောင်ပြောင်းခြင်း: => ကိုယ်ခံအားစနစ် တုံ့ပြန်မှုကြောင့် အရေပြားအရောင်နှင့် အထိအတွေ့ အာရုံများ ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။

• နာကျင်ခြင်း: => အာရုံကြောများကို စုဆုံထိခိုက်စေသဖြင့် နာတာရှည် နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်းများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ရင်သားနာကျင်ခြင်း (Mastodynia) ဖြစ်သည်။
• တစ်ရှူးများ ပုပ်ခြင်း (Necrosis): => ပြင်းထန်စွာ ရောင်ရမ်းမှုကြောင့် အရေပြားနှင့် တစ်ရှူးများ ပျက်စီးပုပ်သိုးနိုင်သည်။

• ပိုးဝင်ခြင်း: => ဆီလီကွန်မှတစ်ဆင့် ဘက်တီးရီးယားများ ဝင်ရောက်ကာ ရောင်ရမ်းပိုးဝင်ခြင်းများ ဖြစ်နိုင်သည်။

အမာရွတ်တစ်ရှူးများ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း (Fibrosis): => ဆီလီကွန်ပတ်ပတ်လည်တွင် အမာရွတ်များ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ရင်သားပုံစံပျက်ခြင်းနှင့် နာကျင်ခြင်းများ ဖြစ်စေသည်။ ပိုမိုဆိုးရွားသော ပြဿနာမှာ Granulomas ဟုခေါ်သော အကျိတ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအကျိတ်များသည် ရင်သားအတွင်းသာမက ရင်ဘတ်နံရံနှင့် ညှပ်ရိုးအနီးအထိပါ ပျံ့နှံ့ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ကင်ဆာကျိတ်ကဲ့သို့ပင် မာကျောပြီး ပုံသဏ္ဍာန်မမှန်သောကြောင့် ခွဲခြားရန် ခက်ခဲတတ်ပါသည်။ ထို့ပြင် ဆီလီကွန်အရည်များသည် ရင်သားတစ်ရှူးများကို ဖုံးကွယ်ထားသဖြင့် ဆရာဝန်များ စနစ်တကျ စစ်ဆေးရန် ခက်ခဲစေပါသည်။ ဓာတ်မှန် (Mammogram) ရိုက်ရာတွင် ဆီလီကွန်က ပုံရိပ်ကို ကွယ်ထားတတ်ပြီး၊ တယ်လီဗေးရှင်းဓာတ်မှန် (Ultrasound) တွင်လည်း “မိုးသက်မုန်တိုင်း (Snowstorm)” အကျိုးသက်ရောက်မှုကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်စေကာ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ရှူးများကို မမြင်ရအောင် အရိပ်ဖြစ်စေပါသည်။

• သွေးကြောအတွင်း ဆီလီကွန် ပိတ်ဆို့ခြင်း (Silicone Embolism): => ဆီလီကွန်များသည် သွေးကြောထဲသို့ ရောက်ရှိသွားပြီး အဆုတ် သို့မဟုတ် ဦးနှောက်ကဲ့သို့သော အရေးကြီးအင်္ဂါများသို့ ရောက်သွားပါက အမြဲတမ်း ဒုက္ခိတဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်သေဆုံးခြင်းအထိ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ဒိပြဿနာများသည် အခြေအနေဆိုးရွားပါက အကြိမ်ကြိမ် ခွဲစိတ်ရတတ်ပါသည်။

20/04/2026

"ပိုက်ဆံပေးပြီး ကိုယ့် ဒုက္ခကို ဝယ်တဲ့ မိန်းခလေး"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #
အပိုင်း (၁)

ကျနော်တို့ မြန်မာလူမျိုးတွေ ဓလေ့မှာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ရင်သား(Breast) ကို သားမြတ် ရတနာ လို့ခေါ်လေ့ရှိပါတယ်။ ဆိုလိုတာကတော့ မိန်းခလေးတွေရဲ့ ရင်သားဟာ အလွန်မှ တန်ဖိုးရှိတဲ့ ရတနာတပါး ပါဘဲလို့ပြောခြင်တာပါ။

ဒိလောက်တန်ဖိုးထားမြတ်နှိုးရမဲ့ မိမိကိုယ်ခန္ဓာပေါ်က ပစ္စည်းတခုကို မိမိကိုယ်တိုင် တခြားတယောက်ကို ပိုက်ဆံပေးပြီး ဖျက်ဆီးဖို့ကြိုးစား ကြတဲ့ ငယ်ရွယ်သူမိန်းခလေးတွေရဲ့ စဉ်းစားတွေးခေါ်ပုံကို ကျနော် ဘယ်လိုမှ နားလည်လို့မရပါဘူး။ အဓိက အကြောင်းရင်းကတော့ အသိဉာဏ် အမျှော်အမြင် နဲ့ စဉ်ခြင်တုံတရားနဲပါးတာလို့ဘဲပြောရပါမယ်။ လှခြင်လို့ပြောရအောင်ကလည်း ဒိပစ္စည်း က တခြားသူမြင်လို့ရတာမှ မဟုတ်တာ။

မိမိကိုယ်တိုင် ဘဲမြင်လို့ရတဲ့ အဝတ်အစားနဲ့ ဖုံးထားတဲ့ပစ္စည်းဖြစ်နေလို့ပါဘဲ။ အဲဒိတော့ ဘာကြောင့် ဆိုတာတော့ ဒိစာဖတ်နေတဲ့သူတွေ ကိုယ်ဖါသာကိုဘဲ ဖြေကြည့်ကြပါလို့ပြောခြင်ပါတယ်။

ဒိလူနာကတော့ အသက် ၃၃ နှစ် အရွယ်မိန်းခလေးပါ။ သူကျနော့်ဆေးခန်းကိုလာပြရတာကတော့ ညာဖက်ရင်သားမှာ ပြည်တည်နာဖြစ်ပြီးပေါက်ထွက်လာလို့ Dressing လဲပေးဖို့ပါ။ ပြည်တည်နာ ကလည်း ခလေးနှို့တိုက်လို့ နှို့ချောင်းပိတ်လို့ဖြစ်တဲ့ အနာမဟုတ်ပါဘူး။

ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောရရင် ကျနော်က ရင်သားခွဲစိတ်ဆရာဝန် (Breast Surgeon) မဟုတ်ပါဘူး။ ကျနော့်မိတ်ဆွေ ရင်သားခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီး England ခဏပြန်နေတဲ့အချိန် သူ့လူနာတွေကို ကျနော်က အစားဝင်ကြည့်ပြီး ကုပေးတာပါ။ ကျနော့် ဆီ ရင်သားရောဂါပြဖို့ လာတဲ့ အမျိုးသမီးလူနာတွေကို တောင် ကျနော် မကုဘဲ ဒိဆရာကြီးဆီ ကိုဘဲ လွတ်ပါတယ်။ ဘာပြုလို့လည်းဆိုတော့ သူက ရင်သားရောဂါတွေကို ဘဲ သီသန့် England မှာရော ဒိမှာပါကုသပေးနေတဲ့သူမိုလို့ပါ။ ကျနော် က Colorectal Surgeon ဆိုတော့ Breast cases တွေကို ကုဖို့ စိတ်မသန့်လို့ (Conscious clear မဖြစ်လို့) ပါ။ ခွဲမပေးနှိုင်လို့တော့မဟုတ်ပါဘူး။ ရင်သားရောဂါတွေရဲ့ Up to date treatment တွေ၊ Guidelines တွေနဲ့ အလှမ်းဝေးနေတဲ့ ကျနော့်အတွက် Decision making တွေလုပ်ဖို့အတွက် မသင့်တော်ဘူးထင်လို့ပါ။

သူ့လူနာတွေကို ခွဲပေးပါဆိုရင် လည်း မခွဲခင်မှာတော့ လူနာတွေကို ကျနော် က Colorectal Surgeon ပါ Breast Surgeon တော့မဟုတ်ပါဘူး။ ကျနော် ကိုယ်တိုင်ဘဲ ခွဲပေးပါဆိုရင် လည်း ခွဲပေးနှိုင်ပါတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဒိပြင် ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တယောက်နဲ့ ခွဲခြင်ပါတယ်ဆိုရင် လည်း ခွဲလို့ရပါတယ်လို့ အရင် ရှင်းပြပါတယ်။
ဒိလို ဘာလို့ပြောရတာလည်းဆိုတော့ ကျနော် ရင်သားကင်ဆာလူနာ ခွဲတာ ၁ နှစ်ကို ၂ ယောက် ၃ ယောက်တောင်မရှိလို့ပါ။ ပြောခြင်တာကတော့ လူနာတွေ နဲ့ဆက်ဆံ ရင် Honesty and Transparency ရှိဖို့လိုပါတယ်။

လူနာ နဲ့ လူနာရှင်တွေက သဘောတူပြီး ကျနော်ကိုခွဲခိုင်းရင်တော့ England မှာခွဲပေးတဲ့ Standard အတိုင်းခွဲပေးလိုက်ပါတယ်။ ရင်သားကင်ဆာအတွက် Axillary clearance လုပ်ရင်လည်း Level 2 က ရတဲ့ Lymph nodes တွေကိုခွက်တခု၊ Level 3 က ရတဲ့ Lymph nodes တွေကို ခွက်တခု ခွဲ ထဲ့ပြီး ဓါတ်ခွဲခန်းကိုပို့တာပါ။ ဒါမှ Level 2 က Lymph nodes ဘယ်နှစ်လုံးပါတယ်၊ Level 3 က Lymph nodes ဘယ်နှစ်လုံးပါတယ် သိရအောင်လို့ပါ။ ဓါတ်ခွဲခန်းက အသားစအဖြေ နဲ့ Operation Report ကို့ လည်း Quality of operation ကို ဆရာကြီး Audit လုပ်နှိုင်အောင် ပို့ပေးလိုက်ပါတယ်။

ဒိလူနာ မိန်းခလေး က လွန်ခဲတဲ ၂ နှစ် လောက်က သူရဲ့ ရင်သားနှစ်ဖက်လုံးကို Silicon Gel ထိုးထားတဲ့သူပါ။ (Silicon Fillers) လို့ခေါ်ပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော ရင်သားကြီးအောင် (Breast Augmentation) လုပ်တာပါ။ တကယ်တော့ ဒိ Silicon ထိုးတာ ကို တရားဝင်ခွင်ပြုထားတာ ဘယ်နှိုင်ငံမှ မရှိပါဘူး။ သူကို ဘယ်သူကထိုးပေးတယ်၊ ဘယ်မှာထိုးတယ်ဆိုတာတော့ ကျနော်တို့ မသိပါဘူး။ မမေးလဲ မမေးပါဘူး။ တကယ်တော့ ခွင်ပြုထားတဲ ရင်သားကြီးအောင် (Breast Augmentation) လုပ်တဲ့နည်းကတော့ အိပ်နဲ့ထဲ့ထားတဲ Silicon gel ကို ရင်သားကြွတက်လာအောင် ရင်သားအောက်မှာ ခုပေးတဲ့ နည်းပါ။ အဲဒါကို (Silicon Implant) ထဲ့တယ်လိုခေါ်ပါတယ်။

အဲဒိလို ထိုးပြီး ကံဆိုးခြင်တော့ ငါးလလောက် အကြာမှာ ညာဖက်ရင်သားက ရောင်ရမ်းပြီး နာလာပါတယ်။ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး၊ ပိုးသတ်ဆေးတွေ သောက်ပေမဲ့ မပျောက်ဘဲ ပိုပိုဆိုးလာပြီး နောက်ဆုံး အနာကပေါက်ထွက်ပြီး ထိုးထားတဲ့ Silicon တွေထွက်လာတော့မှ ကျနော့် မိတ်ဆွေ ရင်သားဆရာဝန်ကြီး ကိုလာပြတာပါ။ အနာက ပြည် (Pus) ကိုယူပြီး ပိုးမွေးတော့ ( Pseudomonas Aeruginosa) ပိုးဝင်နေတာတွေရပါတယ်။

ကျနော် ကတော့ ဆရာကြီး instruction အတိုင်း Dressing လဲပေးလိုက်ပါတယ်။ အဲဒိတခါ လာပြပြီး နောက်ထပ်လာမပြတော့တဲ့ အတွက် ဘယ်လို အဆုံးသတ်သွားတယ်ဆိုတာတော့ ကျနော်မသိပါ။ အများအားဖြင့်တော့ ဒိလိုလူနာတွေက ကျနော်တို့ လို ဆရာဝန်တွေထက် ရပ်ကွက်ထဲက ဆေးဆရာတွေနဲ့ ဘဲကျိတ်ကုကြတာပါ။

"ပြည်သူအများအတွက်ပေးခြင်တဲ့ သတင်းစကါး။"
==================================

၁။ ပြည်သူအများအနေ (အထူးသဖြင့် ငယ်ရွယ်တဲ့ မိန်မပျိုလေးတွေ) နဲ့ ဒိလူနာ ရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကိုကြည့်ပြီး၊ သင်ခန်းစာ အများကြီး ယူသွားမယ်လို့ထင်ပါတယ်။

၂။ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောရမယ်ဆိုရင် ဒိလူနာမိန်းခလေး အတွက် ကျနော်စိတ်မကောင်းပါဘူး။ သူဟာဘယ်လိုမှ မိမွေးတိုင်း ဖမွေးတိုင်းပြန်မဖြစ်နှိုင်တော့ပါဘူး။ သူအသက်ရှင်နေသမျှ ကာလပါတ်လုံး သူ့ရင်သားက ပျော့ပျော့ပြောင်းပြောင်းမဖြစ်တော့ ဘဲ ကျေက်စရစ်ခဲတွေထဲ့ထားသလိုဖြစ်နေပါမယ်။
အခု ပုံထဲမှာပြထားသလို မကြာခဏ ပြည်ဝင်ပြီး ရောင်လို့ နာတဲ့ ဒါဏ်ကိုလဲ နေစဉ်နဲ့အမျှခံစားနေရမှာပါ။ ဒါကြောင့် ခဏခဏ ခွဲခန်းဝင်ရလို့ Quality of Life မရတော့ဘဲ နောက်ဆုံး ရင်သားတခုလုံးဖြတ်ထုတ်ပေးပါလို့ တောင်းဆိုရတဲ့ အခြေအနေရောက်သွားမှာပါ။
ဒိလို Silicon ထိုးထားတဲ့ ရင်သားတွေမှာ ကင်ဆာဖြစ်ဖို့ အလားအလာကလဲ အလွန်များပါတယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ရှင်နေမျှကါလပါတ်လုံး လောလောဆယ်ဘာမှမဖြစ်သေးတဲ့ ဘယ်ဘက်ရင်သားက ဘယ်တော့ ကင်ဆာဖြစ်မလဲဆိုပြီး စိတ်ပူပင်သောကရောက်ရအုံးမှာပါ။

၃။ ဒါကြောင့် ငယ်ရွယ်တဲ့ မိန်ခလေးများကိုသတိပေးခြင်တာကတော့ မိမိရဲ့ သားမြတ်ရတနာကို သွားမထိပါနဲ့လို့။ ထိမိရင်တော့ ရှင်လျက်နဲ့ ဒုက္ခိတ ဘဝကိုရောက်သွားမှာပါ။ ငွေလိုခြင်တဲ့ သူတွေကတော့ ဒိလိုမိန်းခလေးတွေကို လိုက်ရှာပြီး Breast Augmentation လို့လိမ်ညာပြီး Silicon ထိုးနေအုံးမှာပါ။

12/04/2026

"ရပ်ကွက်ထဲက ရမ်းကု ပေးလိုက်တဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာ"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #

ဒိ လူနာကတော့ အသက် ၆၁ နှစ် အမျိုးသားဖြစ်ပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်ကနေ ကျနော်ဆီကို လာပြတာပါ။
လာပြရတဲ့ အဓိ က အကြောင်းရင်း ကတော့ သူ့စအိုဝ မှာ အလုံးဖြစ်နေလို့ပါ။

အဲဒိ လို မဖြစ်ခင် သူ့မှာ လိပ်ခေါင်းရောဂါဖြစ်နေတာ ၁၀ နှစ်လောက် ရှိပါပြီ။ ဝမ်းသွားရင် လည်း မကြာခဏ သွေးပါပါတယ်။ လူနာမှာတော့ ကျန်တဲ့ရောဂါကြီးကြီးမားမားမရှိပါဘူး။
History မေးပြီး ၊ ဗိုက်ကိုစမ်းကြည့်တော့ ဘာအလုံးမှမရှိပါဘူး။ စအိုဝ ကိုကြည့်လိုက်တော့ ပုံမှာပြထားတဲ့ အတိုင်း အလုံးကိုတွေရပါတယ်။ လက်နဲ့ ကိုင်ကြည့်တော့ အတော်မာနေပြီး စအိုဝကလည်းပိတ်သလိုဖြစ်နေပါတယ်။
သူ့ရဲ့ ပေါင်ခြံမှာ ရှိတဲ့ Lymph nodes တွေကိုစမ်းကြည့်တော့လဲ ကြီးနေတာတော့ မရှိပါဘူး။

ဒါကြောင့် ကျနော်ရဲ့ Initial Impression ကတော့ စအိုဝ ကင်ဆာ (A**l cancer) ဖြစ်နေတယ်လို့ ထင်တာပါ။ ဒါကြောင့် အမြန်ဆုံး အသားစ ယူဖို့လိုပါတယ်။ ဒါကလဲ ဒိအတိုင်းယူလို့ မရပါဘူး။ မေ့ဆေးပေးပြီး သူစအိုကို ပြန်စမ်းကြည့်ရပါအုံးမယ်။ အဲဒိလို စမ်းပြီးတော့ မှ အလုံး က အသားစယူရပါမယ်။ တချိန်ထဲမှာဘဲ ယာယီလမ်းလွဲတဲ့ဝမ်းအိပ် ဖေါက်ရပါမယ်။ ဒိလိုလမ်းလွဲရတာကလဲ မစင် ကို အနာရှိနေတဲ့ စအိုဝ ကို မရောက်စေခြင်လို့ပါ။ ဒိလို လုပ်တာကို ( Examination Under Anaesthesia EUA ) လို့ခေါ်ပါတယ်။

လူနာ နဲ့ လူနာရှင်တွေက သဘောတူတာနဲ့ နောက်တနေ့ မှာခွဲစိတ်ဖို့ လုပ်ပါတယ်။ ခွဲခန်းထဲ မေ့ဆေးပေးပြီး စမ်းသပ်ကြည့်တဲ့ အခါမှာတော့ စောစော ကမာတယ်လို့ ထင်တဲ့ အလုံးက ပျော့ပြီး လိပ်ခေါင်းအလုံးဖြစ်နေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စအိုဝ ပတ်လည်ကတော့ ရေနွေးပူလောင်ထားသလိုဖြစ်နေပြီ၊ ပိုးဝင်လို့ယောင်နေပါတယ်။ စအိုထဲကိုတော့ လက်နှိုက်ပြီးကေါင်းကေါင်းစမ်းလို့ရပါတယ်။ Re**um မှာ အလုံးတွေဘာတွေတော့မရှိပါဘူး။

ဒါကြောင့် စအိုဝက ပိုးဝင်ပြီးယောင်နေတဲ့ အလုံးကို လိပ်ခေါင်းဖြတ်သလိုဘဲဖြတ်ပြီး ဓါတ်ခွဲခန်းကိုပိုလိုက်ပါတယ်။ တဆက်ထဲ ယာယီလမ်းလွဲတဲ့ ဝမ်းအိပ်ကို ဖေါက်ပေးလိုက်ပါတယ်။

လူနာ မေ့ဆေးက နေ ကေါင်းကေါင်းသတိရတော့ မှ သေခြာအောင်ပြန်မေးတော့မှဇာတ်လမ်းအစုံကိုသိရတော့တာပါ။ လူနာပြောတာကတော့ လိပ်ခေါင်းက ခဏခဏထွက်ထွက်လာပြီး လက်နဲ့ပြန်ပြန်ထဲ့နေရလို့ သူတို့မြို့ ကဆရာဝန်မဟုတ်တဲ့ အရပ်ထဲကဆေးဆရာ တယောက်ကိုပြမိပါတယ်။ သူကပျောက်စေရမယ်ပြောပြီး သူစအိုဝကို လိမ်းဆေးတမျိုးလိမ်းပေးပါတယ်။ အဲဒိဆေးလိမ်းပြီး ကထဲက နာလွန်းလို့ တညလုံးအော်နေရပါတယ်တဲ့။

နောက်ပြီး စအိုဝက ပိုပိုယောင်လာပြီး ဝမ်းသွားလို့လည်းမရ နာလွန်းလို့ အိပ်မရ စားမရတာ ဖြစ်လာတာနဲ့ မဖြစ်တော့ဘူးဆိုပြီး ရန်ကုန်ကို ဆင်းလာပြီးကုတာပါတဲ့။ ကျနော့်ဆေးခန်း လာပြတုံး က ကျနော်ဆူမှာစိုးလို့ မပြောတာပါတဲ့။
တကယ်တော့ ရပ်ကွက်ထဲက ဆေးဆရာက ငရဲမီးလို အရည် လိမ်းပေးလိုက်တယ်ထင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူ့စအိုဝ ပတ်ပတ်လည်မှာ မီးလောင်ထားသလို / ရေနွေးပူလောင်ထားသလိုဖြစ်နေတာပါ။

ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောရရင် ဒိလူနာဟာ အရှင်လတ်လတ် ငရဲကျသွားတာပါ။ ဘာပြုလို့လဲဆိုတော့ စအိုဝ မှာ လေ နဲ့ ဝမ်း ခွဲခြားသိဖို့ လိုတဲ့အတွက် အာရုံကြော (Nerve fibers) တွေအများကြီးရှိတဲ့ အတွက် Very sensitive ဖြစ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှာ အနာကျင်ဆုံနေရာပါ။

ခွဲစိတ်ပြီး ပိုလိုက်တဲ့ အသားလုံး ကလည်း ကင်ဆာမဟုတ်ပါဘူး၊ လိပ်ခေါင်းပါဘဲ။
ယာယီဝမ်းအိပ် ဖေါက်ပြီး လမ်းလွဲထားလို့ လိပ်ခေါင်းဖြတ်ထားတဲ့ စအိုဝ ကလည်း ၂ လလောက်နေတော့ လုံးဝကျက်သွားပါတယ်။
(မှတ်တမ်း အတွက်ရိုက်ထားတဲ့ ပုံတွေကိုကြည့်ပါ။)

ဒါကြောင့် လိပ်ခေါင်းဖြတ်ပြီး ၃ လတိတိပြည့်တဲ့ အချိန်မှာ ယာယီဝမ်းအိပ်ကို ပြန်ပိတ်ပေးလိုက်ပါတယ်။

"ပြည်သူအများအတွက်ပေးခြင်တဲ့ သတင်းစကါး။"
==================================

၁။ ပြည်သူအများအနေ နဲ့ ဒိလူနာ ရဲ့ အဖြစ်အပျက်ကိုကြည့်ပြီး၊ သင်ခန်းစာ အများကြီး ယူသွားမယ်လို့ထင်ပါတယ်။

မြန်မာပြည်က လူအများစုက ကျန်းမာရေးဗဟုသုတကလဲနဲ၊ ပညာအခြေခံကလဲ သူများတိုင်းပြည်က လူတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်မယ်ဆိုရင် အတော်နိမ့်ကျပါတယ်။ အဲဒိတော့ ရပ်ကွက်ထဲကလူတွေပြောသမျှယုံကြည့်ပြီး ဆရာဝန် မဟုတ်တဲ့ ဆေးဆရာတွေ နဲ့ အကုသခံဖို့ လုပ်ကြတော့တာပါဘဲ။ ဆင်းရဲပြီး၊ ဆရာဝန်နဲ့ ပြဖို့ ငွေကြေးမတတ်နှိုင်တာလည်းပါမှာပါ။

ဒိ လူနာမှာ ဆီးချိုရောဂါမရှိတာအတော်ကံကေါင်းပါတယ်။ အကယ်၍ သူ့မှာသာ ဆီးချိုရောဂါရှိနေပါက စအိုဝယောင်ပြီး ပိုးဝင်တာနဲ့တပြိုင်နက်ထဲ စအိုဝဘေးမှာရှိတဲ့ ကြွက်သားတွေကိုပါ ပုတ်ပြီးဖြစ်တဲ့ပြည်တည်အနာ (Fornier Gangrene) ဖြစ်သွားနှိုင်ပါတယ်။ အဲဒိလိုဖြစ်သွားရင်တော့ ပုတ်နေတဲ့ အသားတွေကို အကုန်လှီးထုတ်ရမှာပါ။ ကံအလွန်ဆိုးရင်တော့ သွေးအဆိပ်သင့်ခြင်း (Septic Shock) ရပြီး လူနာသေသွားနှိုင်ပါတယ်။ အမှိုက်ကစပြီး ပြဿဒ် မီးလောင်ဆိုတာဒါမျိုးပါ။
စအိုဝ ဘေးက အရေပြားတွေလောင်သွားတဲ့ အတွက် အနာကျက်သွားရင် Scar tissue အမာရွတ်တွေ ရောက်လာမှာပါ။ Scar tissue က ပျော့ပျော့ပြောင်းပြောင်းမရှိတဲ့အတွက် အချိန်ကြာလာရင် စအိုဝကျဉ်းသွားခြင်း (A**l Stenosis) ရသွားနှိုင်ပါတယ်။ အဲဒိလိုဖြစ်ရင်တော့ ဝမ်းသွားရတာအတော်ဒုက္ခရောက်တော့မှာပါ။

ဒိလူနာ ကိုကျနော်ခွဲပေးလိုက်တုံး က ၂၀၁၉ ပါ။ အခုဆို ၇ နှစ်ကျော်ပြီးပေါ့။ ဝမ်းအိပ်ပိတ်ပြီးကထဲ ပြန်လာပြတာမရှိတော့တဲ့ အတွက် အခုဘယ်လိုအခြေအနေရှိတယ်လိုတော့ ကျနော်မပြောနှိုင်ပါဘူး။

၂။ ဒါကြောင့် မိမိရဲ့စအိုဝဘေးမှာ အနာရောဂါရလာရင် ရပ်ကွက်ထဲကဆေးဆရာနဲ့ ကုဖို့မကျိုးစားပါနဲ့။ ကျွမ်းကျင်ပြီး ယုံကြည့်စိတ်ချရတဲ့ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေကို ပြသပြီးအကုသခံဖို့ အကြံပေးလိုပါတယ်။

(အောက်မှာပြထားတဲ့ ပုံတွေကတော့ ဆေးခန်းလာပြတဲ့ အချိန်က စပြီး နောက်ဆုံး စအိုဝ ကအနာကျက်သွားတဲ့အထိပါ။)

08/04/2026

"ဂရင်ဂျီနာ မခွဲခင် အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်လိုက်ရခြင်း ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူး"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #
{မတော်တဆ တွေ့လိုက်ရတဲ့ အစာဟောင်းအိမ်ကင်ဆာ}
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #
{Incidental Finding of Re**al Cancer}
အပိုင်း (၄)

(Video 3 ကတော့ Ileostomy ပြန်မပိတ်ခင် အူမကြီးကို ပြန်ဆက်ပေးထားတဲ့နေရာ ကျဉ်းနေ မနေ နဲ Recurrence ရှိ မရှိ သိဖို့ မှန်ပြောင်းကြည်တုံး က တွေ့ တာကို record လုပ်ထားတာပါ)

08/04/2026

"ဂရင်ဂျီနာ မခွဲခင် အူမကြီးမှန်ပြောင်းကြည့်လိုက်ရခြင်း ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူး"
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #
{မတော်တဆ တွေ့လိုက်ရတဲ့ အစာဟောင်းအိမ်ကင်ဆာ}
# # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # #

{Incidental Finding of Re**al Cancer}
အပိုင်း (၃)

(Video 1 နဲ့ Video 2 မှာ Colonoscopy နဲ့ Gastroscopy လုပ်တုံး က ကင်ဆာ အလုံး နဲ့ Gastric Ulcer တွေ့ တာကို record လုပ်ထားတာပါ။)