21/08/2026
💧 ရေကြည်လင်တိုင်း ရေသန့်တာ ဟုတ်ပါသလား?
ရေက ကြည်လင်နေပြီး အနံ့၊ အရသာ ပုံမှန်ဖြစ်နေတာနဲ့ သောက်သုံးရန် ဘေးကင်းတယ်လို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။
မျက်စိနဲ့ မမြင်နိုင်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဘက်တီးရီးယားနဲ့ ကပ်ပါးပိုးများ ရေထဲမှာ ပါဝင်နေနိုင်ပြီး အဆိုပါပိုးမွှားတွေ ပါဝင်တဲ့ရေကို သောက်သုံးမိတဲ့အခါ အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါတွေ အပါအဝင် အခြားကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
မသန့်ရှင်းတဲ့ရေကြောင့် ဖြစ်နိုင်တဲ့ ရောဂါများ
1️⃣ ဝမ်းလျှောရောဂါ (Diarrhea)
ဝမ်းလျှောရောဂါဟာ ရောဂါတစ်မျိုးတည်းမဟုတ်ဘဲ ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဘက်တီးရီးယားနဲ့ ကပ်ပါးပိုး အမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဥပမာ — **Norovirus, Rotavirus, E. coli, Salmonella, Shigella နဲ့ Giardia** တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
**ဖြစ်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာများ**
• ဝမ်းပျော့ခြင်း/ဝမ်းလျှောခြင်း
• ဗိုက်အောင့်ခြင်း
• ပျို့အန်ခြင်း
• အဖျားတက်ခြင်း
• ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးခြင်း
အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များမှာ ဝမ်းလျှောခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်နဲ့ electrolyte ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်နိုင်တာကြောင့် ဂရုစိုက်ဖို့လိုပါတယ်။
---
2️⃣ ကာလဝမ်းရောဂါ (Cholera)
**ဖြစ်စေတဲ့ပိုး — *Vibrio cholerae**
*Vibrio cholerae* ဟာ ဗိုင်းရပ်စ်မဟုတ်ဘဲ ဘက်တီးရီးယား တစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။
မသန့်ရှင်းတဲ့ရေ သို့မဟုတ် အစားအစာကနေ ကူးစက်နိုင်ပြီး ပြင်းထန်တဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
**ဖြစ်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာများ**
• ရုတ်တရက် ပြင်းထန်တဲ့ ဝမ်းလျှောခြင်း
• အန်ခြင်း
• အားနည်းခြင်း
• ရေဓာတ်အလွန်အမင်းဆုံးရှုံးခြင်း
ပြင်းထန်တဲ့အခြေအနေမှာ ရေဓာတ်အလွန်မြန်မြန်ဆုံးရှုံးနိုင်တာကြောင့် အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်။
---
3️⃣ တိုင်ဖွိုက်ရောဂါ (Typhoid Fever)
**ဖြစ်စေတဲ့ပိုး — *Salmonella Typhi*
ဒါလည်း ဗိုင်းရပ်စ်မဟုတ်ဘဲ ဘက်တီးရီးယားကြောင့် ဖြစ်တဲ့ရောဂါပါ။
မသန့်ရှင်းတဲ့ရေ သို့မဟုတ် အစားအစာမှတစ်ဆင့် *Salmonella Typhi* ဘက်တီးရီးယားကို စားသုံးမိတဲ့အခါ ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
**ဖြစ်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာများ**
• အဖျားတက်ခြင်း
• ခေါင်းကိုက်ခြင်း
• အားနည်းခြင်း
• ဗိုက်နာခြင်း
• ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းချုပ်ခြင်း
• အစာစားချင်စိတ် လျော့နည်းခြင်း
---
4️⃣ အသည်းရောင်အသားဝါ A (Hepatitis A)
**ဖြစ်စေတဲ့ပိုး — Hepatitis A Virus (HAV)** 🦠
HAV ဟာ ဗိုင်းရပ်စ် တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မသန့်ရှင်းတဲ့ရေ သို့မဟုတ် အစားအစာမှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
ဒီရောဂါဟာ အဓိကအားဖြင့် အသည်းကို ထိခိုက်စေပါတယ်။
**ဖြစ်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာများ**
• ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
• ပျို့အန်ခြင်း
• ဗိုက်နာခြင်း
• အဖျားတက်ခြင်း
• မျက်လုံးနဲ့ အသားအရေ ဝါလာခြင်း
• ဆီးအရောင်ရင့်လာခြင်း
---
5️⃣ အသည်းရောင်အသားဝါ E (Hepatitis E)
**ဖြစ်စေတဲ့ပိုး — Hepatitis E Virus (HEV)**
HEV ဟာလည်း **ဗိုင်းရပ်စ်** တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် မသန့်ရှင်းတဲ့ သောက်သုံးရေကနေ ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
**ဖြစ်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာများ**
• ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
• ပျို့အန်ခြင်း
• ဗိုက်နာခြင်း
• အဖျားတက်ခြင်း
• အသားနဲ့ မျက်လုံးဝါခြင်း
• ဆီးအရောင်ရင့်ခြင်း
အထူးသဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်များမှာ Hepatitis E ပြင်းထန်နိုင်တာကြောင့် ပိုမိုဂရုစိုက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
---
**6️⃣ သွေးဝမ်းရောဂါ (Dysentery)**
Dysentery ဟာ ဘက်တီးရီးယား သို့မဟုတ် ကပ်ပါးပိုးတွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဥပမာ — **Shigella** ဘက်တီးရီးယားနဲ့ **Entamoeba histolytica** ကပ်ပါးပိုးတို့ ဖြစ်ပါတယ်။
**ဖြစ်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာများ**
• ဝမ်းလျှောခြင်း
• ဝမ်းထဲ သွေး သို့မဟုတ် ချွဲပါခြင်း
• ဗိုက်အောင့်ခြင်း
• အဖျားတက်ခြင်း
• အိမ်သာသွားချင်စိတ် မကြာခဏဖြစ်ခြင်း
---
**7️⃣ Giardiasis**
**ဖြစ်စေတဲ့ပိုး — *Giardia duodenalis*** 🦠
ဒါဟာ ဗိုင်းရပ်စ်မဟုတ်ဘဲ **ကပ်ပါးပိုး (Parasite)** တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး မသန့်ရှင်းတဲ့ရေကနေ ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
**ဖြစ်နိုင်တဲ့ လက္ခဏာများ**
• ဝမ်းလျှောခြင်း
• ဗိုက်ဖောင်းခြင်း
• ဗိုက်အောင့်ခြင်း
• ပျို့အန်ခြင်း
• ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
• အာဟာရစုပ်ယူမှု ထိခိုက်ခြင်း
ကိုယ်တိုင် ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ?
ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ သောက်သုံးရေကို အသုံးပြုပါ။
မသေချာတဲ့ ရေအရင်းအမြစ်ဖြစ်ပါက သင့်လျော်စွာ ကျိုချက်ခြင်း သို့မဟုတ် သင့်တော်တဲ့ ရေသန့်စင်နည်း ကို အသုံးပြုပါ။
အစားအစာမကိုင်တွယ်မီ၊ အစားမစားမီနဲ့ အိမ်သာအသုံးပြုပြီးတိုင်း လက်ကို ဆပ်ပြာနဲ့ သေချာဆေးပါ။
သောက်ရေသိုလှောင်တဲ့ ဘူး၊ အိုးတွေကို သန့်ရှင်းပြီး ဖုံးအုပ်ထားပါ။
ရေကြည်လင်နေရုံနဲ့ ဘေးကင်းတယ်လို့ မယူဆဘဲ သောက်သုံးရေအရင်းအမြစ်ရဲ့ သန့်ရှင်းမှုကို ဂရုစိုက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
သန့်ရှင်းတဲ့ရေက ရေငတ်ပြေစေရုံသာမက ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းရာမှာလည်း အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။**
Better Life မိသားစု မှလည်း လူတိုင်း ရောဂါဘယကင်းဝေးပြီး ကျန်းမာပျော်ရွှင်တဲ့ နေ့ရက်များကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ပါစေလို့ ဆုမွန်ကောင်းတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်။
