20/06/2026
👉 सर्पले टोकेपछि सही समयमा उपचार भयो भने बाँच्न सकिन्छ।
👉 डर नमानौं, सूचना फैलाऔं।
सर्पदंशको प्राथमिक उपचार सम्बन्धी जानकारी
✅ के गर्ने?
1. 🧘♂️ बिरामीलाई शान्त राख्नुहोस्, दौडधुप गर्न नदिनुहोस्।
2. 🦵 टोकेको अंगलाई चलाउन नदिनुहोस्।
3. ⬇️ हृदयको सतहभन्दा तल राख्नुहोस् (lower than the heart)।
4. 🩹 कसिलो पट्टी बाँध्नुहोस् – तर रगत नअडिने गरी।
5. ⛑ गहना, घडी, टाइट लुगा तुरुन्तै हटाउनुहोस्।
6. 🚑 बिरामीलाई तत्काल अस्पताल लैजानुहोस्
7. 🐍 सर्प देखिएको हो भने सर्पको वर्णन वा फोटो लिएर जानुहोस् (सिधा नछुनुहोस्)।
❌ के नगर्ने?
❌ सर्पको विष चुस्ने, काट्ने, जलाउने नगर्नुहोस्।
❌ तोकेको अंग नधुनुहोस्।
❌ घरायसी जडीबुटी प्रयोग नगर्नुहोस्।
❌ बिरामीलाई हिँडाउन वा दौडाउनु हुँदैन।
❌ सर्प मार्ने प्रयास नगर्नुहोस्।
सर्पको टोकाइबाट बच्ने उपायहरू
1. 👢 गोठ, खेत, जंगल जाँदा बलियो जुत्ता/गमबुट लगाऔं।
2. 🪵 दाउरा, घाँस, पात टिप्दा सावधानी अपनाऔं।
3. 🔦 अँध्यारोमा हिँड्दा टर्च वा बत्ती अनिवार्य प्रयोग गरौं।
4. 🛌 भुइँमा सुत्न नपर्ने प्रयास गरौं – ओछ्यानलाई अग्लो बनाऔं।
5. 🧹 घर वरिपरि झारपात सफा गरौं – सर्प लुक्ने ठाउँ हटाऔं।
6. 🚪 गोठ, कोठा वा धान राख्ने भान्साघरहरू बन्द गर्नुहोस् – प्वालहरू पुरौं।
7. 🐀 घर वरिपरि मुसा नियन्त्रण गरौं – मुसा सर्पको आहार हो।
8. 📦 पुराना लुगा, बोरालाई चलाउनु अघि झटारौं – सर्प लुकेको हुन सक्छ।
9. 🚫 बिहान/साँझ खेत जानु परे सतर्क रहनुहोस् – यी समयमा सर्प सक्रिय हुन्छन्।
Gopal Maurya
Health At Home