Cancer Answers PH :: Ann Meredith Garcia Trinidad, M.D.

03/09/2026

13/08/2026

Isa sa mga 𝗽𝗶𝗻𝗮𝗸𝗮𝗯𝗮𝘁𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝘀𝘆𝗲𝗻𝘁𝗲 𝗻𝗮 𝗺𝗮𝘆 𝗹𝘂𝗻𝗴 𝗰𝗮𝗻𝗰𝗲𝗿 na na-encounter ko ay nasa 𝗲𝗱𝗮𝗱 𝟮𝟬𝘀 pa lamang.

𝗪𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗵𝗶𝘀𝘁𝗼𝗿𝘆 𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗻𝗶𝗻𝗶𝗴𝗮𝗿𝗶𝗹𝘆𝗼.

𝗪𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗵𝗶𝘀𝘁𝗼𝗿𝘆 𝗻𝗴 𝗰𝗮𝗻𝗰𝗲𝗿 𝘀𝗮 𝗽𝗮𝗺𝗶𝗹𝘆𝗮.

Isa sa mga striking factors sa history?

May history ng 𝗽𝗮𝗴𝗴𝗮𝗺𝗶𝘁 𝗻𝗴 𝘃𝗮𝗽𝗲 𝗻𝗴 𝗶𝗹𝗮𝗻𝗴 𝘁𝗮𝗼𝗻.

Ibig sabihin ba nito na v**e talaga ang nagdulot ng cancer?

𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗻𝗮𝘁𝗶𝗻 𝗺𝗮𝘀𝗮𝘀𝗮𝗯𝗶 '𝘆𝗮𝗻. Hindi sapat ang iisang pasyente para patunayan ang sanhi, at kailangan nating mag-ingat na huwag mag-conclude agad batay lang sa isang kaso (N=1).

Pero ang makakita ng 𝗹𝘂𝗻𝗴 𝗰𝗮𝗻𝗰𝗲𝗿 𝘀𝗮 𝗴𝗮𝗻𝗶𝘁𝗼 𝗸𝗮𝗯𝗮𝘁𝗮, dapat talagang 𝗺𝗮𝗽𝗮𝗶𝘀𝗶𝗽.

Ang v**e kasi ay marketed bilang "mas ligtas" na alternatibo sa tradisyunal na sigarilyo. At kahit na mas kaunti ang toxic chemicals nito kumpara sa usok ng sigarilyo...

𝗔𝗻𝗴 "𝗺𝗮𝘀 𝗹𝗶𝗴𝘁𝗮𝘀" 𝗮𝘆 𝗵𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗻𝗮𝗻𝗴𝗮𝗻𝗴𝗮𝗵𝘂𝗹𝘂𝗴𝗮𝗻𝗴 "𝗹𝗶𝗴𝘁𝗮𝘀."

𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗽𝗮 𝗿𝗶𝗻 𝗻𝗮𝘁𝗶𝗻 𝗹𝘂𝗯𝗼𝘀 𝗻𝗮 𝗮𝗹𝗮𝗺 𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗻𝗴𝗺𝗮𝘁𝗮𝗴𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗲𝗽𝗲𝗸𝘁𝗼 sa katawan ng paulit-ulit na paglanghap ng usok ng v**e, lalo na kung nagsimula mag-v**e nung kabataan pa.

Ang mas nakakabahala pa, 𝘀𝗼𝗯𝗿𝗮𝗻𝗴 𝘁𝗮𝗹𝗮𝗺𝗮𝗸 𝗻𝗮 𝗻𝗴 𝘃𝗮𝗽𝗶𝗻𝗴 𝘀𝗮 𝗺𝗴𝗮 𝗸𝗮𝗯𝗮𝘁𝗮𝗮𝗻. Sa 2019 Philippine Global Youth To***co Survey, 𝟭𝟰.𝟭% (𝗵𝗮𝗹𝗼𝘀 𝟭 𝘀𝗮 𝗯𝗮𝘄𝗮𝘁 𝟳) ng mga estudyanteng Pilipino na 𝗮𝗴𝗲𝗱 𝟭𝟯 𝘁𝗼 𝟭𝟱 ay gumagamit ng e-cigarette. Halos 𝟭 𝘀𝗮 𝗯𝗮𝘄𝗮𝘁 𝟰 (𝟮𝟰.𝟲%) naman ang nakasubok na nito. Sa mga lalaki, mas mataas pa (𝟮𝟬.𝟵%) ang kasalukuyang gumagamit.

(https://cdn.who.int/media/docs/default-source/ncds/ncd-surveillance/data-reporting/philippines/philippines-gyts-2019-factsheet-(ages-13-15)-final_508tag.pdf)

Isipin mo kung gaano kabata ang 13 hanggang 15 years old. May 𝗶𝘀𝗮𝗻𝗴 𝗯𝘂𝗼𝗻𝗴 𝗵𝗲𝗻𝗲𝗿𝗮𝘀𝘆𝗼𝗻 𝗻𝗮 𝘁𝗮𝘆𝗼 𝗻𝗴𝗮𝘆𝗼𝗻 𝗻𝗮 𝗻𝗮-𝗲𝘅𝗽𝗼𝘀𝗲 𝘀𝗮 𝘃𝗮𝗽𝗲 𝗺𝘂𝗹𝗮 𝗽𝗮 𝘀𝗮 𝗺𝗮𝗮𝗴𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗮𝗯𝗮𝘁𝗮𝗮𝗻 nila, habang 𝗶𝗻𝗮𝗮𝗿𝗮𝗹 𝗽𝗮 𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗻𝗮𝘁𝗶𝗻 𝗸𝘂𝗻𝗴 𝗮𝗻𝗼 𝗯𝗮 𝘁𝗮𝗹𝗮𝗴𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗮𝗻𝗴𝘆𝗮𝘆𝗮𝗿𝗶 𝘀𝗮 𝗯𝗮𝗴𝗮 𝗻𝗴 𝘁𝗮𝗼 𝗽𝗮𝗴𝗸𝗮𝘁𝗮𝗽𝗼𝘀 𝗻𝗴 𝗶𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗱𝗲𝗸𝗮𝗱𝗮𝗻𝗴 𝗲𝘅𝗽𝗼𝘀𝘂𝗿𝗲.

Ang mga solid tumor ay madalas aabutin ng ilang dekada bago mabuo. 𝗕𝗮𝗴𝗼 𝗽𝗮 𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗮𝘀𝗶 𝗮𝗻𝗴 𝘃𝗮𝗽𝗶𝗻𝗴 𝗸𝗮𝘆𝗮 𝘄𝗮𝗹𝗮 𝗽𝗮 𝘁𝗮𝘆𝗼𝗻𝗴 𝗱𝗮𝘁𝗼𝘀 𝗻𝗴 𝗽𝗮𝗻𝗴𝗺𝗮𝘁𝗮𝗴𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗲𝗽𝗲𝗸𝘁𝗼 𝗻𝗶𝘁𝗼 𝘀𝗮 𝘁𝗮𝗼. Pero ang mga 𝗲𝗮𝗿𝗹𝘆 𝘄𝗮𝗿𝗻𝗶𝗻𝗴 𝘀𝗶𝗴𝗻𝘀 sa mga scientific research ay nakikita na.

Lumalabas sa isang 2025 systematic review na may ebidensyang ang paggamit ng e-cigarette ay may kaugnayan sa mga 𝗽𝗮𝗴𝗯𝗮𝗯𝗮𝗴𝗼 𝘀𝗮 𝗸𝗮𝘁𝗮𝘄𝗮𝗻 𝗻𝗮 𝗽𝘄𝗲𝗱𝗲𝗻𝗴 𝗺𝗮𝗴𝗱𝘂𝗹𝗼𝘁 𝗻𝗴 𝗰𝗮𝗻𝗰𝗲𝗿, 𝗸𝗮𝗯𝗶𝗹𝗮𝗻𝗴 𝗻𝗮 𝗮𝗻𝗴 𝗗𝗡𝗔 𝗱𝗮𝗺𝗮𝗴𝗲 na nangyayari bago pa man magkaroon ng cancer.

(https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11773639/)

Isa pang 2025 systematic review ang nagpakita sa 𝗽𝗼𝘀𝗶𝗯𝗹𝗲𝗻𝗴 𝘂𝗴𝗻𝗮𝘆𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝘃𝗮𝗽𝗶𝗻𝗴 𝗮𝘁 𝗹𝘂𝗻𝗴 𝗰𝗮𝗻𝗰𝗲𝗿, bagamat limitado pa ang ebidensya dahil marami sa mga kasama sa pag-aaral ay nagsisigarilyo rin.

(https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S205970292501779X)

Iniulat din ng National Academies na ang 𝗮𝗲𝗿𝗼𝘀𝗼𝗹 𝗻𝗴 𝘃𝗮𝗽𝗲 𝗮𝘆 𝗻𝗮𝗴𝗹𝗮𝗹𝗮𝗺𝗮𝗻 𝗻𝗴 𝗺𝗴𝗮 𝗸𝗶𝗹𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝘁𝗼𝘅𝗶𝗻 tulad ng formaldehyde at acrolein, na pwedeng 𝗺𝗮𝗸𝗮𝘀𝗶𝗿𝗮 𝗻𝗴 𝗗𝗡𝗔 𝗮𝘁 𝗺𝗮𝗴𝗱𝘂𝗹𝗼𝘁 𝗻𝗴 𝗺𝘂𝘁𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻𝘀.

(https://www.nationalacademies.org/read/24952/chapter/2)

Kaya kapag may nagsasabing...

"Wala namang patunay na nakaka-cancer ang v**e."

𝗛𝗶𝗻𝗱𝗶 𝗶𝗯𝗶𝗴 𝘀𝗮𝗯𝗶𝗵𝗶𝗻 𝗻𝗶𝘆𝗮𝗻 𝗻𝗮 𝗻𝗮𝗽𝗮𝘁𝘂𝗻𝗮𝘆𝗮𝗻 𝗻𝗮𝗻𝗴 𝗹𝗶𝗴𝘁𝗮𝘀 𝗮𝗻𝗴 𝘃𝗮𝗽𝗲.

Ibig sabihin lang, 𝘄𝗲 𝗵𝗮𝘃𝗲𝗻’𝘁 𝗯𝗲𝗲𝗻 𝘄𝗮𝘁𝗰𝗵𝗶𝗻𝗴 𝗹𝗼𝗻𝗴 𝗲𝗻𝗼𝘂𝗴𝗵.

𝘼𝙗𝙨𝙚𝙣𝙘𝙚 𝙤𝙛 𝙡𝙤𝙣𝙜-𝙩𝙚𝙧𝙢 𝙚𝙫𝙞𝙙𝙚𝙣𝙘𝙚 𝙤𝙛 𝙝𝙖𝙧𝙢 𝙞𝙨 𝙣𝙤𝙩 𝙚𝙫𝙞𝙙𝙚𝙣𝙘𝙚 𝙤𝙛 𝙨𝙖𝙛𝙚𝙩𝙮.

𝗜𝗳 𝘆𝗼𝘂 𝗱𝗼𝗻’𝘁 𝘀𝗺𝗼𝗸𝗲, 𝗽𝗹𝗲𝗮𝘀𝗲 𝗱𝗼𝗻’𝘁 𝘀𝘁𝗮𝗿𝘁 𝘃𝗮𝗽𝗶𝗻𝗴.

**ng

05/08/2026

Bakit mahalaga na ang inyong cancer journey ay ginagabayan ng isang oncologist?

26/07/2026

🙏 NO RESIDUAL CANCER 🙏

(Actual histopathology results ng 2 patients with HER2+ breast cancer na sumailalim sa mastectomy pagkatapos ng neoadjuvant chemo)

Kapag ang isang pasyente ay sumailalim sa neoadjuvant chemotherapy (chemotherapy bago operahan) at pagkatapos ng mastectomy ay wala nang natagpuang invasive cancer sa breast at lymph nodes, ang tawag dito ay ✨ pathologic complete response (pCR) ✨ — YEHEY! 🥳

🎉 Magandang balita ito dahil karaniwang nangangahulugan ito ng mas mababang tsansa ng pagbalik ng cancer (recurrence) at mas maganda ang long-term outcomes (survival), lalo na sa ilang uri ng breast cancer tulad ng HER2-positive at triple-negative.

Pero tandaan:
‼️ May maliit na posibilidad pa ring bumalik ang cancer, kaya mahalaga pa rin ang:
• Pagkumpleto ng mga nirerekomendang treatment (hal. targeted therapy, hormone therapy, o radiation kung kailangan)
• Regular na follow-up
• Healthy lifestyle

05/07/2026

🎗️ Ilang porsyento ng mga bukol sa suso ang maaaring cancer?

Kapag may nakapang bukol sa suso, normal lang na kabahan.

Pero tandaan:

✅ Overall, humigit-kumulang 8–10% lamang ng mga bukol sa suso ang nauuwi sa diagnosis ng breast cancer. Ibig sabihin, 9️⃣ sa bawat 🔟 bukol ay hindi cancer.

📌 Pero mahalagang tandaan: Ang porsyentong ito ay nakadepende rin sa edad.

🔹 Sa mga mas nakababatang kababaihan (hal: teens, nasa 20s, at marami sa nasa 30s), mas madalas na ang bukol ay benign o hindi cancer, gaya ng fibroadenoma, cyst, o fibrocystic changes.

🔹 Habang tumataas ang edad, lalo na 40 taong gulang pataas at higit pa pagkatapos ng menopause, tumataas din ang posibilidad na ang isang bagong bukol ay cancer. Kaya mas mahalagang huwag balewalain ang anumang bagong bukol.

📋 Ano ang BI-RADS?

Kapag nagpa-breast ultrasound o mammogram, makakakita ka ng BI-RADS score. Ito ang sistema ng mga radiologist para ilarawan kung gaano kahina-hinala ang nakita sa imaging.

🟢 BI-RADS 1–2: Normal o benign.
🟡 BI-RADS 3: Malamang benign (95% ang posibilidad ng cancer at nangangailangan ng agarang biopsy at evaluation.

⚠️ Tandaan: Ang BI-RADS ay hindi diagnosis. Gabay lamang ito sa susunod na hakbang. Biopsy pa rin ang makakapagsabi kung cancer o hindi.

🎀 Kailan dapat magpa-screening kung wala namang bukol?

✔️ Average-risk women
• Inirerekomendang magsimula ng screening mammogram sa edad na 40, pagkatapos ay taun-taon o kada 1–2 taon, depende sa napag-usapan ninyo ng inyong doktor at sa inyong personal risk.

✔️ High-risk women (hal: may BRCA mutation, malakas na family history)
• Maaaring kailanganing magsimula ng mas maaga, at maaaring mammogram at breast MRI ang irekomenda. Kumonsulta sa inyong doktor para sa tamang plano.

📌 Kung may bagong bukol, hindi na ito screening—diagnostic evaluation na ito. Huwag hintaying dumating ang schedule ng inyong screening mammogram. Magpatingin agad para mapayuhan ng susunod na hakbang.

💗 Hindi lahat ng bukol sa suso ay cancer, pero lahat ng bagong bukol ay nararapat na masuri. Ang maagang pagpapatingin at tamang screening ay nakatutulong sa mas maagang diagnosis at mas mataas na tsansa ng successful treatment.

04/07/2026

Ano ang ibig sabihin ng “NO APPROVED THERAPEUTIC CLAIMS” sa mga
food/herbal supplements?

⬇️ See pinned comment ⬇️

14/06/2026

📢 Libre o may coverage na para sa ilang tests!

Ang mga PhilHealth members na naka-enroll sa Yakap Clinic Program ay maaaring mag-avail ng ilang outpatient cancer screening tests depende sa kanilang edad, risk factors, at health assessment.

✅ Kabilang dito ang:
• Breast cancer screening: Mammogram, breast ultrasound (sononammogram)
• Lung cancer screening: Low-dose chest CT scan
• Colorectal cancer screening: Colonoscopy
• Liver cancer screening: Liver ultrasound, alpha-fetoprotein (AFP) blood test

⚠️ Mahalagang tandaan:
• Hindi lahat ng miyembro ay awtomatikong qualified sa lahat ng tests. Kailangan munang ma-assess ng Yakap physician upang malaman kung aling screening test ang naaangkop sa iyo.
• Ang screening ay para sa mga taong wala pang sintomas (asymptomatic).

📝 Paano mag-avail?
1️⃣ Mag-register sa PhilHealth Yakap Clinic o PhilHealth portal.
2️⃣ Sumailalim sa health assessment ng Yakap physician.
3️⃣ Dalhin ang lab request sa accredited screening facility.

🎗️ Ang maagang pagtuklas ng cancer ay mahalaga para sa maagap na paggamot at mas mataas na tsansa ng paggaling.

📌 Makipag-ugnayan sa pinakamalapit na PhilHealth office o Yakap Clinic para malaman kung ikaw ay kwalipikado.

14/06/2026

🔍 ANO ANG KULANI AT KAILAN ITO DAPAT IPA-BIOPSY?

Ang kulani (lymph node o lusay) ay bahagi ng ating immune system na tumutulong lumaban sa impeksyon at iba pang sakit. Karamihan ng kulani ay normal at hindi nakakapinsala.

📍 Ang kulani ay maaaring makita sa:
• Leeg
• Kili-kili
• Singit
• Likod ng tenga
• Ilalim ng panga

⚠️ Hindi lahat ng kulani ay cancer.
Sa katunayan, ang pinakakaraniwang sanhi ng pamamaga ng kulani ay impeksyon.

⚠️ Pero dapat itong ipatingin sa doktor kung:

✅ Mas malaki sa humigit-kumulang 1.5 cm (halos kasukat ng 1-peso coin)
✅ Tumatagal nang higit 4 na linggo
✅ Walang malinaw na senyales ng impeksyon (ubo, sirang ngipin, pigsa, atbp.)
✅ Hindi lumiit kahit natapos na ang gamutan para sa impeksyon
✅ May kasamang lagnat, pagpapawis sa gabi, o hindi sinasadyang pagbaba ng timbang
✅ Mabilis lumaki, nagdidikit-dikit, o matigas at hindi naigagalaw
✅ Nagsugat, dumugo, o pumutok

⚠️ Maaaring kailanganin ang biopsy upang makumpirma ang diagnosis.

💡 Walang “pangtunaw” sa kulani. Para magamot ito nang tama, mahalagang malaman muna ang sanhi.

12/06/2026

🔥 IS MICROWAVING FOOD IN PLASTIC SAFE?

Marami sa atin ang nag-iinit ng pagkain sa plastic containers, pero hindi lahat ng plastic ay pare-pareho.

✅ Ang pinakamahalagang tandaan:
Hanapin ang label na “MICROWAVE-SAFE.”
Mas mahalaga ito kaysa sa recycling number ( #1– #7).

🟢 PP ( #5 o Polypropylene) ang isa sa mga pinakakaraniwang materyales na ginagamit sa microwave-safe food containers.

⚠️ Mag-ingat sa:
• Single-use plastic containers at bottles
• Styrofoam containers
• Plastics na walang microwave-safe label
• Cracked, warped, o luma nang plastic containers

🥣 Kung may duda, piliin ang:
✅ Microwave-safe glass
✅ Microwave-safe ceramic

❌ Huwag ilagay sa microwave:
• Stainless steel
• Aluminum foil
• Containers na may metallic parts

💡 Sa kasalukuyan, walang malinaw na ebidensiya na ang pag-microwave ng approved food-grade plastic containers ay direktang nagdudulot ng cancer. Pero mahalaga pa ring gamitin ang tamang lalagyan para sa tamang gamit.

07/06/2026

The best kind of news 🙏 From Stage IV to NED (no evidence of disease/remission) since 2025 🙏

(The patient is currently on targeted therapy + hormonal therapy for ER+/PR+/HER2– breast cancer.)