09/08/2026
Od Norax Medical - Vet Health 🎯Uraz stawu szczytowo-obrotowego
Urazy połączenia szczytowo-obrotowego (C1–C2) należą do najpoważniejszych uszkodzeń odcinka szyjnego kręgosłupa.
Złamania zęba obrotnika (dens axis) stanowią około 15% wszystkich złamań kręgosłupa szyjnego i najczęściej są następstwem urazów komunikacyjnych lub innych urazów o dużej energii.
Na prezentowanym radiogramie bocznym odcinka szyjnego widoczne jest pourazowe złamanie zęba obrotnika, skutkujące zaburzeniem stabilności kompleksu C1–C2.
Połączenie szczytowo-obrotowe jest jedną z najbardziej ruchomych części kręgosłupa. Jego stabilność zapewniają ząb obrotnika oraz rozbudowany aparat więzadłowy. Uszkodzenie tych struktur może prowadzić do niestabilności szczytowo-obrotnikowej, podwichnięcia lub zwichnięcia stawu szczytowo-obrotowego oraz wtórnej kompresji rdzenia kręgowego.
➡Objawy kliniczne są bardzo zróżnicowane – od bolesności szyi i ataksji, przez tetraparezę i tetraplegię, aż po zaburzenia oddychania i nagłe zatrzymanie krążenia w wyniku uszkodzenia rdzenia kręgowego.
➡Diagnostyka obrazowa
Radiografia stanowi badanie pierwszego wyboru i w wielu przypadkach pozwala postawić wstępne rozpoznanie. W przypadku podejrzenia niestabilności atlantoaksjalnej można wykonać również projekcje dynamiczne w zgięciu szyi, które pozwalają uwidocznić niestabilność niewidoczną na zdjęciach wykonywanych w pozycji neutralnej.
⚠️ Należy jednak pamiętać, że badanie to wymaga szczególnej ostrożności. Nadmierna manipulacja odcinkiem szyjnym u pacjenta z uszkodzonym aparatem więzadłowym lub złamaniem zęba obrotnika może doprowadzić do wtórnego uszkodzenia rdzenia kręgowego. Projekcje dynamiczne powinny być wykonywane wyłącznie po odpowiedniej kwalifikacji pacjenta i z zachowaniem maksymalnego bezpieczeństwa.
➡Tomografia komputerowa (CT/CBCT) umożliwia dokładną ocenę przebiegu szczeliny złamania, stopnia przemieszczenia odłamów oraz współistniejących uszkodzeń kostnych. Rekonstrukcje wielopłaszczyznowe i obrazy 3D ułatwiają ocenę.
