SCAD Polska

21/06/2026

❗Ukryte tętniaki i zmiany naczyniowe u pacjentów po SCAD- kolejna ważna publikacja z polskiego rejestru SCAD-POL.

🔬Na łamach czasopisma Polish Archives of Internal Medicine ukazały się wyniki kompleksowej oceny anomalii pozasercowych (extracoronary vascular abnormalities-EVAs) u pacjentów po spontanicznym rozwarstwieniu tętnicy wieńcowej.
Badanie to dostarcza kolejnych dowodów na to, że SCAD nie jest odosobnionym incydentem, lecz manifestacją ogólnoustrojowej choroby naczyń.
O randze tej publikacji świadczy fakt, że doczekała się ona oficjalnego komentarza redakcyjnego (edytorialu) autorstwa dr Jacqueline Saw – światowej sławy ekspertki i głównej badaczki Kanadyjskiego Rejestru SCAD. To duże wyróżnienie dla autorów i potwierdzenie znaczenia wyników polskich badaczy.

W analizowanej grupie 109 pacjentów (97,2% kobiet, średnia wieku 44,6 lat) wykonano rutynowe badanie angio-TK tętnic od tętnic mózgowych do tętnic biodrowych („head to pelvis”)

Najważniejsze wnioski z badania:

▶️Skala zmian pozasercowych: aż u 47,7% pacjentów po SCAD wykryto anomalie naczyniowe (dysplazję włóknisto-mięśniową, tętniaki lub rozwarstwienia tętnic szyjnych).
▶️Dysplazja włóknisto-mięśniowa (FMD): zdiagnozowano ją u 32,1% badanych. Zmiany najczęściej dotyczyły tętnic nerkowych (20,3%) oraz szyjnych (15,6%).
▶️Wysoki odsetek cichych tętniaków: wykryto je u 23,2% chorych – najczęściej w nerkach, śledzionie i mózgu. Choć wszystkie były bezobjawowe, to u 3 pacjentek (12% osób z tętniakami) tętniaki wewnątrzczaszkowe wymagały pilnego leczenia wewnątrznaczyniowego z powodu ryzyka pęknięcia! Co ważne, 60% tętniaków występowało izolowanie, bez współistniejącej FMD.
▶️Korelacja FMD z P-SCAD: W grupie pacjentek z FMD rozwarstwienia związane z ciążą (P-SCAD) występowały częściej niż u osób bez dysplazji (17,6% vs 4,2%).
▶️Typ SCAD a ryzyko zmian: Pacjenci z angiograficznym typem 2a SCAD mieli aż 2,5-krotnie wyższe prawdopodobieństwo współistnienia FMD.

Nasze krajowe badanie jednoznacznie potwierdza międzynarodowe wytyczne: każdy pacjent po przebytym SCAD (a w szczególności osoby z typem SCAD 2a oraz historią P-SCAD) powinien przejść pełne przesiewowe badanie obrazowe tętnic. Może to doprowadzić do wczesnego wykrycie niemych klinicznie tętniaków i wdrożenia leczenia, zanim dojdzie do zagrażającego życiu pęknięcia.
Opracowano na podstawie artykułu: https://www.mp.pl/paim/issue/article/17254/

27/02/2026

Zawał serca w ciąży lub połogu? Rzadkie, ale realne zagrożenie – co warto wiedzieć o SCAD związanym z ciążą (P-SCAD)

Kilka dni temu na łamach czasopisma Clinical Research in Cardiology ukazały się wyniki analizy danych z polskiego rejestru SCAD-POL, dotyczące szczególnej postaci spontanicznego rozwarstwienia: choroby związanej z ciążą – tzw. P-SCAD (pregnancy-associated SCAD).

Szacuje się, że nawet do 40% zawałów serca w ciąży i połogu może być związanych właśnie ze SCAD.

Kiedy ryzyko jest największe?

W analizowanej grupie pacjentek epizody P-SCAD występowały:

▶️ najczęściej w pierwszych tygodniach po porodzie (między 2. a 32. tygodniem),
▶️ w większości przypadków w trakcie laktacji.

Kobiety, u których doszło do P-SCAD:
▶️ częściej były wieloródkami
▶️ częściej doświadczały w przeszłości poronień.
▶️częściej występowało u nich nadciśnienie tętnicze w ciąży, a nawet tzw. stan przedrzucawkowy.

W badanej grupie, SCAD związany z ciążą:
▶️ częściej miał ciężki przebieg, prowadząc nawet do wstrząsu kardiogennego,
▶️ częściej wymagał leczenia operacyjnego ( tzw. by-passów).

Nasze badanie potwierdza, że SCAD w okresie okołoporodowym może mieć cięższy przebieg aniżeli postać niezwiązana z ciążą.
Link do artykułu : https://rdcu.be/e5ROR

03/02/2024

➡️Zachęcamy do odwiedzenia i śledzenia strony www.fmdscad.com , stworzonej w ramach projektu zatytułowanego „Sznur korali”.

🔎 Projekt „Sznur korali” powstał z myślą o pacjentkach i pacjentach chorujących na dysplazję włóknisto-mięśniową oraz spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej. Pomysłodawczynią i realizatorką projektu jest Beata Budzkowska, która w roku 2019 przeszła udar mózgu, z powodu rozwarstwienia tętnicy szyjnej i zdiagnozowano u niej dysplazję włóknisto -mięśniową.

🎬 Projekt powstał w ramach studiów na kierunku „Wiedza o filmie i kulturze audiowizualnej” Uniwersytetu Gdańskiego. Na stronie znajduje się wiele interesujących informacji dotyczących dysplazji włóknisto-mięśniowej oraz spontanicznego rozwarstwienia tętnicy wieńcowej . W przygotowaniu jest również film pod tytułem „Sznur korali” z udziałem pacjentek z FMD.

🏆 Pani Beato, gratulujemy pomysłu i jego realizacji!

12/12/2023

Właśnie dziś na stronie amerykańskiego czasopisma Vascular Medicine ukazała się nasza praca zatytułowana „Risk and benefits of renal artery stenting in fibromuscular dysplasia: Lessons form ARCADIA-POL study”
Jest to analiza wyników zabiegowego leczenia zwężenia tętnicy nerkowej u pacjentów z dysplazją włóknisto-mięśniową (FMD) uczestniczących w wieloośrodkowym rejestrze ARCADIA-POL.

Nasza praca wskazuje, że w przeciwieństwie do zwężeń o podłożu miażdżycowym, implantacja stentu u chorych z FMD nie zmniejsza częstości nawrotu zwężenia a dodatkowo niesie ryzyko wystąpienia powikłań mogących prowadzić nawet do niedrożności tętnicy. W związku z tym, leczeniem z wyboru (podstawowym leczeniem) pozostaje angioplastyka balonowa, a w przypadku wystąpienia nawrotów zwężenia powinno być rozważone leczenie chirurgiczne.

FMD wciąż nie jest w pełni poznaną chorobą, dlatego konieczne jest prowadzenie dalszych międzynarodowych badań.

Introduction: Although renal stenting is the standard revascularization method for atherosclerotic renal artery stenosis (RAS) (FMD-RAS), stenting in fibromuscu...

19/11/2023

Niedawno ukazała się praca przedstawiająca ogólne wyniki francuskiego rejestru spontanicznych rozwarstwień tętnicy wieńcowej- DISCO Registry. W latach 2016-2018 do rejestru włączono w 373 pacjentów z 51 francuskich ośrodków- to jak dotąd największa opublikowana grupa pacjentów w Europie:

-średni wiek wyniósł 51.5±10.3 lat zaś 90.6% grupy stanowiły kobiety

- SCAD był przyczyną zawału serca u 96.2% chorych

- sposób leczenia był zgodny z aktualnymi rekomendacjami: 84.2% było leczonych zachowawczo, 15.5% angioplastyką wieńcową a 0.3% kardiochirurgicznie

- u 45% pacjentów wykryto współistniejącą dysplazję włóknisto-mięśniową
- I NAJWAŻNIEJSZE: rokowanie było dobre- ryzyko zgonu po roku wyniosło 0 % a nawrotu SCAD 3.3%

Źródło :Combaret N, Motreff P. Registre national des dissections coronaires spontanées : le registre DISCO [French National registry of spontaneous coronary artery dissections : ''DISCO registry'']. Ann Cardiol Angeiol (Paris). 2023 Dec;72(6):101684. French. doi: 10.1016/j.ancard.2023.101684. Epub 2023 Oct 26.
; ; ; ;

05/02/2023

Jak chorują mężczyźni?
Wiemy, że mężczyźni znacznie rzadziej chorują na SCAD. Interesujące dane na temat SCAD u mężczyzn przedstawiono niedawno na łamach amerykańskiego czasopisma JACC: Cardiovascular Interventions. Przedstawiono w nim charakterystykę 123 mężczyzn i porównano do 1050 kobiet ze SCAD. Okazało się, iż mężczyźni:
-byli nieco młodsi w momencie wystąpienia SCAD (49.4 vs 52.0 lat)
-znacznie częściej czynnikiem wywołującym SCAD był u nich intensywny wysiłek fizyczny (58.1% vs 45.4%) zwłaszcza izometryczny (40.2% vs 24.0%). Dla porównania, u kobiet najczęstszym czynnikiem wywołującym był stres emocjonalny (59.3% vs 35.0% u mężczyzn)
-mieli około dwukrotnie rzadziej stwierdzane choroby współistniejące : dysplazję włóknisto-mięśniową (27.8% vs 52.7% ), migrenę ( 17.9% vs 35.8%) , depresję (9.8% vs 20.2%) i pulsujące szumy uszne (8.1% vs 16.2%)
Rokowanie po przebytej chorobie było dobre. Co więcej, w okresie 3-letniej obserwacji mężczyźni byli rzadziej hospitalizowani z powodu bólów w klatce piersiowej aniżeli kobiety (10.6 vs 24.8%)

13/11/2022

Dobre wiadomości dla osób po przebytym SCAD.

Trzy tygodnie temu na łamach czasopisma Journal of the American College of Cardiology ukazała się praca przedstawiająca wyniki 3-letniej obserwacji pacjentów uczestniczących w kanadyjskim rejestrze SCAD. Spośród 750 osób, 640 (85.3%) było leczonych zachowawczo (bez zabiegu), 106 przeszło zabieg angioplastyki wieńcowej a 4 operację pomostowania aortalno-wieńcowego (tzw. bajpasów).
Rokowanie 3-letnie było bardzo dobre. Po 3 latach od przebytego SCAD przeżycie wyniosło 99,3%, ryzyko wystąpienia kolejnego epizodu SCAD 2.4%, zaś udaru mózgu lub tzw. przemijającego epizodu niedokrwiennego (TIA) 1.5%.
Czynnikami ryzyka wpływającymi niekorzystnie na rokowanie było współistnienie choroby o podłożu genetycznym, obecność SCAD związanego z ciążą lub połogiem oraz współistnienie dysplazji włóknisto-mięśniowej.
Kanadyjski rejestr potwierdził również dotychczasowe obserwacje, że u dużej części pacjentek po SCAD występują po zawale dolegliwości kardiologiczne. Najczęściej były to typowe lub nietypowe bóle w klatce piersiowej (zgłaszane przez blisko 1/3 chorych). 20.8 % osób było co najmniej jeden raz na pilnej konsultacji na Izbie Przyjęć , zaś 7.1% było z tego powodu hospitalizowanych.
Podsumowując, rokowanie po zawale serca spowodowanym SCAD jest lepsze aniżeli po zawale o podłożu miażdżycowym, choć dolegliwości bólowe mogą utrzymywać się jeszcze wiele miesięcy po przebytym rozwarstwieniu. Ryzyko kolejnego SCAD może być niższe aniżeli sądzono po wcześniej opublikowanych wynikach badań.