20/10/2020
Światowy Rok na Rzecz Zapobiegania Bólowi wg IASP
CHRONIFIKACJA BÓLU
Cały człowiek i jego środowisko pozostają pod wpływem bólu przewlekłego – w aspekcie fizycznym, psychologicznym, behawioralnym i społecznym. Wpływ bólu przewlekłego na życie
danego człowieka zależy od nasilenia i czasu trwania bólu oraz umiejętności radzenia sobie z bólem. Ból przewlekły może prowadzić do ograniczania aktywności i izolacji społecznej. Różne czynniki fizyczne, genetyczne, środowiskowe, psychologiczne i społeczne w interakcji z procesami patofizjologicznymi przyczyniają się do przejścia bólu ostrego w przewlekły.
Czynniki fizyczne obejmują: stan zapalny, stres, napięcie mięśniowe, uraz, uszkodzenie tkanki, czynniki związane z postawą, nierównowagę mięśniową, alergie/uczulenia, toczący się proces chorobowy (np. autoimmunologiczny, nowotworowy), choroby wrodzone, deficyty żywieniowe, upośledzone funkcje ciała, nieprawidłowości snu, przeciążenie mięśni i inne. Czynniki psychologiczne i środowiskowe: depresja, lęk, zespól stresu pourazowego, izolacja społeczna, negatywny wpływ stresorów, przemoc fizyczna lub psychiczna, traumy, przemoc seksualna, narażenie na choroby i inne.
Każdy z tych czynników może przyczynić się do powstania bólu ostrego i umożliwić jego przejście w ból przewlekły. Wiele zespołów bólu przewlekłego rozpoczyna się od bólu ostrego z towarzyszącymi mu zmianami w obrębie bolesnego obszaru, takimi jak stan zapalny, męczliwość mięśni/zaburzenia równowagi mięśniowej, uraz lub inne czynniki fizyczne wspomniane wcześniej. Utrzymywanie się tych czynników sprawia, że ból i towarzyszące mu objawy mogą ulec zmianie lub pozostawać na stałym poziomie, ponieważ ból w określonym regionie ciała utrzymujący się przez okres 3 miesięcy prowadzi do powstania zmian w zakresie ośrodkowego układu nerwowego (mózgu i rdzenia kręgowego). Zmiany te obejmują aktywizację wstępujących szlaków neuronalnych bólu, a wiele badań wskazuje na istnienie zmian w mózgu u pacjentów z bólem przewlekłym w porównaniu z osobami zdrowymi. Po wystąpieniu tych zmian, nawet kiedy ból miejscowy został wyleczony lub pozostaje w leczeniu, aktywizacja ośrodkowego układu nerwowego może powodować dalsze odczuwanie i chronifikację bólu.
Kiedy dojdzie do chronifikacji bólu, staje się on znacznie trudniejszy do leczenia, co może być wynikiem większych trudności w zmniejszaniu nadaktywności ośrodkowego układu nerwowego niż w leczeniu patologii w obszarze ciała dotkniętego bólem. Terapia bólu, będącego wynikiem istniejącej choroby somatycznej, polega na specyficznym leczeniu objawów i symptomów towarzyszących chorobie, co ma na celu zmniejszenie negatywnego wpływu bólu i zapobieganie aktywizacji neuronalnych szlaków OUN.
and
Global Year Factsheets: Preventing Pain: An Introduction
[1] Cuomo A, Bimonte S, Forte CA, Botti G, Cascella M. Multimodal approaches and tailored therapies for pain management:
the trolley analgesic model. J Pain Res 2019;12:711–714.
[2] Dahlhamer J, Lucas J, Zelaya C, Nahin R, Mackey S, DeBar L, Kerns R, Von Korff M, Porter L, Helmick C. Prevalence of Chronic
Pain and High-Impact Chronic Pain Among Adults - United States, 2016. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2018;67:1001–1006.
[3] Dueñas M, Ojeda B, Salazar A, Mico JA, Failde I. A review of chronic pain impact on patients, their social environment and
the health care system. J Pain Res 2016;9:457–467.
[4] Edwards RR, Dworkin RH, Sullivan MD, Turk DC, Wasan AD. The Role of Psychosocial Processes in the Development and
Maintenance of Chronic Pain. J Pain 2016;17:T70–92.
[5] Feizerfan A, Sheh G. Transition from acute to chronic pain. Contin Educ Anaesth Crit Care Pain 2015;15:98–102.
[6] Fine PG. Long-term consequences of chronic pain: mounting evidence for pain as a neurological disease and parallels with
other chronic disease states. Pain Med 2011;12:996–1004.
[7] Fricton J. The Need for Preventing Chronic Pain: The “Big Elephant in the room” of Healthcare. Global Advances in Health
and Medicine 2015;4:6–7. doi:10.7453/gahmj.2014.075.
[8] Goldberg DS, McGee SJ. Pain as a global public health priority. BMC Public Health 2011;11:770.
[9] Goldberg H, Firtch W, Tyburski M, Pressman A, Ackerson L, Hamilton L, Smith W, Carver R, Maratukulam A, Won LA,
Carragee E, Avins AL. Oral Steroids for Acute Radiculopathy Due to a Herniated Lumbar Disk. JAMA 2015;313:1915.
doi:10.1001/jama.2015.4468.
[10] van Hecke O, Torrance N, Smith BH. Chronic pain epidemiology – where do lifestyle factors fit in? British Journal of Pain
2013;7:209–217. doi:10.1177/2049463713493264.
