03/06/2026
Waa maxay Metabolic Syndrome?
Bukaanka waxaa loo aqoonsadaa inuu qabo Metabolic Syndrome marka dhowr ka mid ah calaamadahan ay isugu yimaadaan:
1. Buurnida caloosha: Dhexda oo weynaata.
2. Dhiig-kar: Cadaadiska dhiigga oo sarreeya.
3. Sonkorowga: Sonkorta dhiigga oo sarreysa ama insulinta oo aan si fiican u shaqayn (insulin resistance).
4. Triglycerides: Dufanka dhiigga oo sarreeya.
5. HDL oo hooseeya: Kolestaroolka "fiican" oo ku yar dhiigga.
*Isku-darkan wuxuu si weyn u kordhiyaa halista:*
1. Sonkorowga nooca 2-aad (Type 2 diabetes)
2. Wadne-qabadka (Heart attack)
Faaligga (Stroke).
3. Beerka dufanka leh (Fatty liver disease).
4. Cudurka kelyaha
*Calaamadaha Digniinta*
Bukaanno badan ma yeeshaan calaamado marxaladda h**e. Calaamadaha caadiga ah waxaa ka mid ah:
1. Buurnida xuddunta/caloosha
2. Daal
3. Dhiig-kar
4. Maqaarka qoorta iyo kilkilooyinka oo madoobaada (acanthosis nigricans)
5. Sonkorta oo sarreysa marka la soomo
6. Kolestaroolka oo qasan (Dyslipidemia)
Sababaha Ugu Waaweyn
Dhaqdhaqaaq la'aan (Sedentary lifestyle)
Sonkor badan iyo cuntooyinka warshadaysan
Buurnida
Hurdo xumo
Sigaar cabista
Walwal joogto ah (Chronic stress)
Taariikhda qoyska
Maareynta iyo Kahortagga
Metabolic syndrome waa xaalad la daweyn karo haddii goor h**e la soo farageliyo.
Qodobada Muhiimka ah ee Daawaynta:
✅ Dhimista miisaanka
✅ Jimicsi joogto ah (ugu yaraan 150 daqiiqo usbuucii)
✅ Yaraynta cabitaannada sonkorta leh iyo karbohaydraytyada sifaysan
✅ Cunto isu dheeli tiran oo hodan ku ah fiber
✅ Xakamaynta dhiig-karka
✅ Maareynta dufanka dhiigga (Lipids)
✅ Ka hortagga iyo xakamaynta sonkorowga
✅ Joojinta sigaarka
✅ Hurdo kugu filan
Farriin Muhiim ah
Daawaynta sonkorta oo kaliya kuma filna.
Daawaynta dhiig-karka oo kaliya kuma filna.
Hadafku waa in la maareeyaa dhammaan halista dheef-shiidka (metabolic risk profile) inta aysan dhibaatooyin kale kicin.
Baaritaanka h**e wuxuu badbaadiyaa nolosha.
—
Dr. Liban Ahmed, MBBS
Internal Medicine Specialist & Clinical Endocrinologist
Clinical Educator | Diabetes & Metabolic Disorders
SOMALI SUDANESE SPECIALIZED HOSPITAL
Somal Sudanese Mogadishu Somalia
FADLAN NAGU SOO BOOQO
XARUNTEENA LABADHAGAX 🙏
TELL 613133333