08/06/2026
พ่อแม่และบรรพบุรุษของเราดำรงอยู่ในตัวเรา
“ในวันที่แม่ของฉันเสียชีวิต
ฉันเขียนลงในสมุดบันทึกว่า:
“โชคร้ายครั้งใหญ่ในชีวิตของฉันได้มาถึงแล้ว”
ฉันทุกข์ทรมานอยู่มากกว่าหนึ่งปีหลังจากที่แม่ของฉันจากไป
แต่คืนหนึ่ง
บนเขาสูงของเวียดนาม
ฉันนอนหลับอยู่ในกระท่อมที่พักของฉัน
ฉันฝันถึงแม่
ฉันเห็นตัวเองนั่งอยู่กับแม่
และเรากำลังสนทนากันอย่างมีความสุข
แม่ดูอ่อนเยาว์และงดงาม
ผมของเธอพลิ้วไหว
มันรู้สึกเป็นธรรมชาติและสงบสุข
ราวกับว่าเธอไม่เคยจากไป
เมื่อตื่นขึ้น
เป็นเวลาประมาณตีสอง
และทันใดนั้น
ฉันก็รู้สึกได้อย่างชัดเจน
ว่าฉันไม่เคยสูญเสียแม่ไปจริงๆ
ความรู้สึกว่าแม่ยังคงอยู่กับฉัน
นั้นปฏิเสธไม่ได้
ฉันเข้าใจในตอนนั้น
ว่าความคิดที่ว่า “สูญเสีย” แม่
เป็นเพียงความคิดเท่านั้น
ในขณะนั้น
มันก็ชัดเจน:
แม่ยังคงมีชีวิตอยู่ในตัวฉัน
ฉันเปิดประตูและก้าวออกไปข้างนอก
เนินเขาทั้งหมด
อาบไปด้วยแสงจันทร์
เนินเขาปกคลุมไปด้วยต้นชา
และกระท่อมเล็กๆ ของฉันตั้งอยู่ด้านหลังวัดบนทางขึ้นเนินเขา
ขณะเดินช้าๆ ผ่านแถวของต้นชา ต้นชาใต้แสงจันทร์
ฉันตระหนักอีกครั้งว่า:
แม่ของฉันยังคงอยู่กับฉัน
แม่คือแสงจันทร์ที่ลูบไล้อย่างอ่อนโยน
เช่นเดียวกับที่แม่เคยทำมานับครั้งไม่ถ้วน —
ช่างอ่อนโยน
ช่างอ่อนหวาน
ช่างงดงาม
ทุกครั้งที่เท้าของฉันสัมผัสพื้นดิน
ฉันรู้ว่าแม่ของฉันอยู่ที่นั่น
ฉันตระหนักว่าร่างกายนี้ไม่ใช่ของฉันเพียงคนเดียว
มันคือการสืบเนื่องของชีวิต
ของแม่ของฉัน
พ่อของฉัน
ปู่ย่าตายายของฉัน
และบรรพบุรุษทั้งหมดของฉัน
เท้าที่ฉันเคยเรียกว่า “เท้าของฉัน”
แท้จริงแล้วคือ “เท้าของเรา”
เราเดินไปด้วยกัน
แม่และฉัน
กำลังทิ้งรอยเท้าไว้บนดินชื้น
นับจากนั้นเป็นต้นมา
ความคิดที่ว่าฉันสูญเสียแม่
ก็หายไปอย่างสิ้นเชิง
สิ่งที่ฉันต้องทำ
เพียงแค่ดูฝ่ามือของฉัน
รู้สึกถึงสายลมบนใบหน้าของฉัน
หรือสัมผัสพื้นดินใต้ฝ่าเท้าของฉัน
เพื่อระลึกว่า:
แม่อยู่กับฉันเสมอ
พร้อมที่จะช่วยเหลือได้ทุกเมื่อ”
— ติช นัท ฮันห์
“The day my mother died,
I wrote in my journal:
“A serious misfortune of my life has arrived.”
I suffered for more than a year after my mother passed away.
But one night,
in the highlands of Vietnam,
I was sleeping in the hut of my hermitage.
I dreamed of my mother.
I saw myself sitting with her,
and we were having a wonderful conversation.
She looked young and beautiful,
her hair flowing down.
It felt so natural, so peaceful,
as if she had never died.
When I woke up,
it was around two in the morning.
And suddenly,
I felt very clearly
that I had never truly lost my mother.
The sense that she was still with me
was undeniable.
I understood then
that the idea of having “lost” my mother
was only an idea.
In that moment,
it became obvious:
my mother was still alive in me.
I opened the door and stepped outside.
The entire hillside
was bathed in moonlight.
The hill was covered with tea plants,
and my small hut stood behind the temple halfway up the slope.
Walking slowly through the rows of tea plants in the moonlight,
I realized again:
my mother was still there with me.
She was the moonlight gently caressing me,
just as she had done countless times before —
so tender,
so sweet,
so beautiful.
Each time my feet touched the earth,
I knew my mother was there.
I realized this body was not mine alone.
It was a living continuation
of my mother,
my father,
my grandparents,
and all my ancestors.
The feet I once called “my feet”
were actually “our feet.”
Together,
my mother and I
were leaving footprints in the damp soil.
From that moment on,
the idea that I had lost my mother
completely disappeared.
All I had to do
was look at the palm of my hand,
feel the breeze on my face,
or sense the earth beneath my feet,
to remember:
my mother is always with me,
available at any moment.”
— Thich Nhat Hanh
