07/08/2023
เรื่องมะเร็งเป็นเรื่องใกล้ตัว บางทีเราไปตรวจเลือดที่โรงบาล พอได้ผลตรวจเลือดออกมาเราก็ไม่รู้หรอกว่ามันคืออะไร
ผลแล็บก็เป็นตัวย่อภาษาอังกฤษวุ่นวายไปหมด มีทั้ง CEA, PSA, CA 125, CA 19-9, AFP บลาๆๆๆๆ เอาไว้ให้หมอเค้าไปแปลเองดีกว่า 555555 แต่เราก็ควรจะมีความรู้ติดตัวไว้กรุบกริบบ้างซักหน่อย
วันนี้ผมจะเล่าเรื่อง'สารบ่งชี้มะเร็ง'แบบย่อๆให้ฟังนะจ๊ะ
อย่างที่เรารู้กันว่าร่างกายของคนเราประกอบด้วยเซลล์เยอะแยะมากมาย ซึ่งโดยปกแล้วเซลล์ต่างๆมันจะหลั่งสารเข้าสู่กระแสเลือดออกมาทุกวัน พอมันหลั่งออกมาสู่กระแสเลือด เราก็เลยตรวจจากการเจาะเลือดได้ เช่น เซลล์ตับของคนทั่วไปที่มีสุขภาพดีมักมีการหลั่งสาร AFP ออกมาในเลือดไม่เกิน 20 ng/mL
แต่ทีนี้คนที่เป็นมะเร็งจะมีเซลล์ที่มีความผิดปกติ ทำให้เซลล์มีการเจริญเติบโตมากกว่าชาวบ้านเขา และมีการแบ่งตัวเพื่อเพิ่มจำนวนเซลล์อย่างรวดเร็ว สารที่เซลล์มะเร็งผลิตออกมาก็เลยมากกว่าคนปกติ คนที่เป็นมะเร็งตับก็เลยมีค่า AFP ในเลือดตั้งแต่ 400ng/mL ขึ้นไป หรือสาร PSA ที่มักจะหลั่งออกมาเยอะกว่าปกติในคนที่เป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก สารที่มีความสัมพันธ์กับมะเร็งต่างๆอยู่ในรูป สามารถเซฟเก็บไว้ได้เลย
แต่ไม่ต้องตกใจนะครับ ไม่ใช่ว่าพอเจอสารบ่งชี้มะเร็งสูงก็ตั้งหน้าตั้งตารอว่าตัวเองจะเป็นมะเร็ง กูตายแน่ๆๆๆๆ 555555 เอาเป็นว่ามันเป็นแค่แนวโน้มมมมม ซึ่งมันอาจจะเป็นโรคอื่นก็ได้ โรคบางโรคก็มีการหลั่งสารต่างๆผิดเพี้ยนไปเหมือนกัน เพราะฉะนั้นมีความรู้ติดตัวไว้ แต่การแปลเป็นหน้าที่ของแพทย์เค้า เค้าจะตรวจหลายๆอย่างเอามาประกอบกัน
สารบ่งชี้มะเร็งเค้าเรียกว่า Tumor marker ซึ่งการตรวจแล็บยังมีอีกเยอะแยะมากมาย เดี๋ยวครั้งหน้าจะหาความรู้มาเล่าให้ฟังอีกครับ
