26/12/2025
อดีตครั้งย้ายที่ทำการมณฑลชุมพร ไปยังเมืองไชยา
เมื่อพระยาวรสิทธิเสวีวัตร (ไต้ฮัก ภัทรนาวิก)
เสนอให้ย้ายที่ตั้งมณฑลชุมพรมายังเมืองไชย
“…พ.ศ. ๒๔๔๔ พระยาวรสิทธิเสวีวัตร เคยเสนอแนะให้รัฐบาลย้ายที่ทำการมณฑลจากเมืองชุมพรไปตั้งที่เมืองไชยาใหม่ โดยให้เหตุผลว่า เมืองไชยาใหม่มีทำเลดีและมีการค้าขายมากกว่าเมืองชุมพรและหลังสวน
แม้รัฐบาลจะเห็นด้วย แต่ก็ไม่ได้มีการเปลี่ยนแปลงในสมัย "พระยาวรสิทธิเสวีวัตร" คงจะเป็นเพราะในระยะนั้นรัฐบาลยังเชื่อมั่นว่าตระกูล ณ ระนอง มีความจงรักภักดี จึงไม่อยากลดบทบาทของตระกูลนี้รวดเร็วเกินไป แต่การกระทำของตระกูล ณ ระนอง ในกิจการภาษีฝิ่น เมื่อต้นปี พ.ศ. ๒๔๔๘ ทำให้รัฐบาลต้องเปลี่ยนแปลงนโยบายใหม่ โดยยอมให้ "พระยามหิบาลบริรักษ์" ย้ายกองมณฑลไปอยู่ที่เมืองไชยาใหม่ตั้งแต่ไปรับตำแหน่ง เพราะบังเอิญเกิดน้ำท่วมใหญ่ที่เมืองชุมพร และได้ทำลายที่ว่าการมณฑลด้วย ศูนย์การปกครองของมณฑลชุมพรจึงไปอยู่ในเขตของตระกูล ณ นคร...”
…
ที่มา: วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ภาควิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร โดย สารูป ฤทธิ์ชู
…
อ้างอิง: 🔹[๑] หจช. ร.๕ ๑๑/๓๗ พระยาวรสิทธิ์เสวีวัตร - กรมหลวงดำรงราชานุภาพ ๑๙ เมษายน ร.ศ. ๑๒๒.
🔹[๒] หจช. ร.๕ ม. ๔๓/๓ กรมหลวงดำรงราชานุภาพ - พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ ๒๐๔ - ๗๐๘๙ ๑๕ ตุลาคม ร.ศ. ๑๒๓
🔹[๓] ตรี อมาตยกุล, ประวัติเมืองชุมพร. วารสารศิลปากร ปีที่ ๒๑ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม ๒๕๒๐) หน้า ๕๖🙏🙏🙏
