09/05/2026
ကြွက်အညစ်အကြေးကနေ ကူးစက်နိုင်တဲ့ Hantavirus သတိပြုပါ
**************
ဒေါက်တာအမ်မီလီယာ
Hantavirus သည် ကြွက်များမှ သယ်ဆောင်လာသော အန္တရာယ်ရှိသည့် ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး လူတွင် ပြင်းထန်သော ရောဂါများ ဖြစ်ပွားစေနိုင်ပါသည်။ လူများသည် ကူးစက်ခံထားရသော ကြွက်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ဆီး၊ မစင်၊ တံတွေးတို့နှင့် ထိတွေ့မိခြင်းကြောင့် ကူးစက်တတ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် လေဝင်လေထွက်မကောင်းသော နေရာများ သို့မဟုတ် ကြွက်များရှိနေသော နေရာများတွင် ကူးစက်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားပါသည်။
ရောဂါ၏ အစောပိုင်းလက္ခဏာများတွင် ဖျားခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်နာကျင်ခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အန်ချင်ခြင်း၊ အန်ခြင်းနှင့် ဗိုက်နာခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း၊ အဆုတ်အတွင်း ရေစုခြင်း၊ သွေးပေါင်ကျခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ပျက်စီးခြင်း၊ shock ဖြစ်ခြင်းနှင့် သေဆုံးခြင်းအထိ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
ကြွက်များရှိနေသော အခန်းများကို သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ၊ သစ်တောလုပ်ငန်းများ သို့မဟုတ် ကြွက်များရှိသော နေရာများတွင် နေထိုင်ခြင်းတို့သည် ကူးစက်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်။ လူမှလူသို့ ကူးစက်မှုမှာ အလွန်ရှားပါးသော်လည်း တောင်အမေရိကတွင် Andes virus အမျိုးအစား၌ နီးကပ်စွာနှင့် ကြာရှည်စွာ ထိတွေ့မှုများအတွင်း ကူးစက်နိုင်ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်။
ယခုအချိန်အထိ Hantavirus ရောဂါအတွက် သီးသန့် antiviral ဆေးဝါး သို့မဟုတ် ကာကွယ်ဆေး မရှိသေးပါ။ ရောဂါကို စောစီးစွာ သိရှိပြီး ဆေးကုသမှုခံယူခြင်းသည် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာရန် အရေးကြီးပါသည်။ ကာကွယ်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်ပါသည်။
Hantavirus ကာကွယ်ရန်
• လက်ကို မကြာခဏ ဆပ်ပြာဖြင့် ဆေးပါ။
• အစားအစာများကို အဖုံးပိတ်၍ လုံခြုံစွာ သိမ်းဆည်းပါ။
• ကြွက်ဝင်နိုင်သော အပေါက်များကို ပိတ်ဆို့ပါ။
• ကြွက်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ အညစ်အကြေးများနှင့် တိုက်ရိုက်မထိတွေ့ပါနှင့်။
• သန့်ရှင်းရေးလုပ်ရာတွင် mask နှင့် လက်အိတ် အသုံးပြုပါ။
• ကြွက်မစင်များကို ခြောက်သွေ့နေစဉ် တံမြက်စည်းဖြင့် လှည်းခြင်း သို့မဟုတ် vacuum ဖြင့် စုပ်ယူခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
• သန့်ရှင်းမီ ညစ်ညမ်းနေသော နေရာကို ရေစိုစွတ်အောင် ပြုလုပ်ပြီးမှ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ပါ။
အရေးပေါ် ဆေးကုသမှု လိုအပ်နိုင်သော လက္ခဏာများ
အောက်ပါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်လာပါက နီးစပ်ရာ ဆေးရုံ သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးဌာနသို့ အမြန်ဆုံး သွားရောက်ပြသသင့်ပါသည် ။
• အသက်ရှူခက်ခဲခြင်း
• ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း
• ဖျားနာမှု ပြင်းထန်လာခြင်း
• ဆီးနည်းလာခြင်း
• အလွန်မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
ပိုမိုသတိထားသင့်သူများ
• စိုက်ပျိုးရေးလုပ်သားများ
• သစ်တောလုပ်သားများ
• ဂိုဒေါင်သန့်ရှင်းရေးလုပ်သူများ
• ကြွက်များရှိနိုင်သော နေရာများတွင် အလုပ်လုပ်သူများ
“ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းသည် အသက်ကယ်ခြင်းဖြစ်သည်”
ကြွက်များနှင့် ထိတွေ့မှုကို လျှော့ချခြင်းဖြင့် Hantavirus ကူးစက်မှုကို ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။
. Amelia
Health Support -MHS
: World Health Organization (WHO) and Centers for Disease Control and Prevention (CDC)