13/07/2026
Çoğu insan seçim yaptığını düşünür. Oysa psikoloji bize, seçim dediğimiz şeylerin önemli bir kısmının geçmiş deneyimlerin görünmez izleriyle şekillendiğini gösterir.
Çocuklukta kurulan bağlanma örüntüleri, öğrenilen ilişki dinamikleri, karşılanan ya da karşılanmayan duygusal ihtiyaçlar ve tekrar eden aile kalıpları; yetişkinlikte kimi seveceğimizi, neye tahammül edeceğimizi, neden aynı döngülere tekrar tekrar girdiğimizi fark ettirmeden etkileyebilir.
Beyin, tanıdık olanı güvenli sanma eğilimindedir. Bu yüzden acı verici olsa bile bildiği ilişkilere, bildiği rollere ve bildiği savunmalara yönelir. İnsan bazen özgürce seçim yaptığını zannederken, aslında geçmişinin yazdığı senaryoyu yeniden oynuyordur.
Gerçek özgür irade ise dürtüsel olarak seçim yapmak değildir. Kendi geçmişini, travmalarını, şemalarını ve otomatik tepkilerini fark edebildiğin noktada başlar. Çünkü farkındalık arttıkça, tekrarın yerini tercih alır.