22/01/2026
“Bác sĩ ơi… lúc nãy con chỉ sốt có 38 độ thôi mà…”
Sốt cao co giật đáng sợ lắm ba mẹ. Tuyệt đối không chủ quan khi con trẻ sốt cao!
Hơn 20 năm làm trong Nhi khoa, tôi đã gặp quá nhiều ca sốt co giật.
Nhưng có những đứa trẻ… dù đã được cứu sống, vẫn khiến tôi day dứt rất lâu.
Chính đêm đó, hai vợ chồng trẻ bế con trai hơn 2 tuổi chạy vào cấp cứu. Đứa bé mắt đã trợn trắng, người cứng đờ, miệng sùi bọt, môi tím tái, hơi thở rất yếu, dường như cơ thể đã nằm bất động trên tay bố mẹ.
Người mẹ run rẩy khóc không thành tiếng.
Người bố mặt tái mét, vừa chạy vừa lẩm bẩm:
“Bác sĩ ơi… cứu con với…”
Chúng tôi lập tức đặt bé lên bàn cấp cứu. Đặt đường thở. Cho thở oxy. Tiêm thuốc cắt cơn.
Cơn co giật của bé không ngắn. Không phải vài chục giây như nhiều ca khác. Nó kéo dài… quá lâu.
Trong lúc hồi sức, tôi hỏi nhanh:
– Con sốt từ khi nào?
Hai vợ chồng nhìn nhau, giọng hoảng loạn:
“Dạ… từ chiều. Nhưng chỉ khoảng 38 độ thôi ạ.
Bình thường mỗi lần sốt cao hơn, con có giật nhẹ xíu, lau người là hết.
Lần này tụi em cũng lau… lau khá lâu mà không thấy đỡ.
Thậm chí con giật mạnh hơn, người cứng lại… rồi thở yếu dần.”
Trời ạ, giờ trẻ con chỉ cần sốt lên một tý đã rất nguy hiểm, mà họ cứ chỉ 38 độ thôi. Và đến khi con lên co giật đùng đùng, lúc đó họ mới tá hỏa.
Không biết phải làm gì tiếp theo.
Không dám cho uống thuốc.
Chỉ biết chờ con tự khỏi.
Sự thật là,
Chờ đợi để được cấp cứu là quá muộn, sơ cứu chỉ tính bằng giây.
Nhưng thời gian… đã trôi qua quá lâu.
Chúng tôi cắt được cơn co giật. Tim bé ổn định trở lại.
Nhưng tôi biết… cuộc chiến chưa kết thúc.
Cơn co giật kéo dài khiến não bé thiếu oxy nghiêm trọng.
Nguy cơ để lại di chứng thần kinh, rối loạn tic, rối loạn vận động là rất cao.
Khi nghe tôi giải thích, người mẹ gục xuống ghế.
Người bố ngồi bất động, mắt đỏ hoe, giọng nghẹn lại:
“Bác sĩ ơi… giờ còn cách nào cứu con không?
Cứu tương lai cho con với…
Nhìn con nằm đầy kim tiêm, ống thở như này… tụi em đau lắm…khổ con quá...”
"Giá như em không ngồi chờ đợi
Giá như em biết để con nằm nghiêng
Giá như em biết phải sơ cứu như thế nào..." - Người mẹ khóc nấc lên.
Tôi không trả lời ngay được.
Vì có những câu hỏi… không ai muốn nghe đáp án.
Cậu bé có gương mặt rất sáng.
Một gương mặt đáng lẽ sẽ chạy nhảy, nói cười, lớn lên khỏe mạnh như bao đứa trẻ khác.
Chỉ vì vài phút đầu không được xử trí đúng và kịp thời…, tương lai của con có thể rẽ sang một hướng khác "u tối" hơn.
Tôi không trách hai vợ chồng ấy.
Họ không ác. Họ không thờ ơ.
Họ chỉ làm theo bản năng khi đang hoảng loạn, mà họ cho là đúng.
Họ không sai.
Nhưng họ thiếu kiến thức đúng, và là cái sai lớn nhất.
Trong cấp cứu, thiếu kiến thức cũng có thể là sai lầm trả giá bằng cả cuộc đời.
Thực tế, điều nguy hiểm nhất của sốt co giật không phải lúc nào cũng là cơn giật.
Mà là cha mẹ nghĩ mình đã xử lý đúng.
Và "tưởng là đúng" đó dẫn con gần hơn với nguy hiểm.
Rất nhiều gia đình vẫn nghĩ:
– Lau người là đủ
– Ép con uống thuốc, đợi con tự hết
– Nhét tay, vật cứng vào miệng để con không cắn lưỡi
– Đưa vào viện khi nào nặng hơn cũng chưa muộn
Nhưng với sốt co giật, 3–5 phút đầu quyết định tất cả.
Chỉ cần trong 3–5 phút ấy, đặt con nằm nghiêng, nới lỏng quần áo, hạ sốt đúng cách, không cho bất cứ thứ gì vào miệng, con đã có cơ hội sống và khỏe mạnh cao hơn rất nhiều.
Là một bác sĩ, một người bố của 2 đứa con gái.
Tôi viết những dòng này không phải để dọa nạt ai.
Tôi chỉ muốn nói một điều rằng:
Tình yêu bản năng là chưa đủ.
Yêu con là phải biết cách bảo vệ con đúng cách.
“Sơ Cấp Cứu Trẻ Em” không phải là cuốn sách để đọc cho biết, đọc để chơi. Tôi tin đây là cuốn sách để dùng trong những phút hoảng loạn nhất, bất cứ bác sĩ nào cũng mong ba mẹ có ở nhà, ở tủ thuốc, ở ngay tầm mắt.
Khi tay run.
Khi đầu trống rỗng.
Khi con đang cần bạn nhất.
Cuốn sách tôi tâm đắc bởi nó đủ: Ngắn gọn. Dễ Hiểu. Có video bác sĩ kèm theo. Chỉ rõ:
– Phải làm gì trước tiên
– Và tuyệt đối không được làm gì dù rất thương con
Hầu hết cha mẹ tôi gặp trong phòng cấp cứu đều có một câu:
‘Giá như tôi biết sớm hơn…’
Nhưng khi con đã để lại di chứng, hai chữ ‘giá như’ không cứu được gì nữa.
Không ai mong muốn chuyện này xảy ra.
Nếu đêm nay con bạn sốt.
Nếu tay bạn run và đầu bạn trống rỗng.
Bạn sẽ làm theo bản năng…
Hay bạn sẽ làm theo thứ đã được chỉ rõ từng bước?
Học sơ cứu, dù căn bản, không phải để dùng mỗi ngày.
Mà để nếu một lần duy nhất cần đến, không ai phải sống cả đời trong hối hận.
Ba mẹ có thể đọc thử tại đây: https://www.nguyenvanvinhckinhi.com/socuuv6/?utm_source=hueh/a4
Là bác sĩ, tôi chỉ có một mong muốn:
Ba mẹ hãy học sơ cứu trước khi cần dùng đến nó.
Bởi đôi khi, chỉ một phút chậm trễ hay sai lầm, là con đều đang nguy hiểm.
Cảm ơn mọi người đã nghe tôi chia sẻ! Chúc cho gia đình và mọi đứa trẻ đều được hạnh phúc và khỏe mạnh