20/05/2026
“Chắc tại cho xem tivi nhiều nên mới tự kỉ…”
Tôi đã nghe câu này rất nhiều lần từ những người làm cha mẹ có con tự kỉ. Không phải vì họ tin hoàn toàn vào điều đó, mà vì xã hội nói với họ như vậy quá nhiều.
Có những người mẹ chỉ vì con chậm nói mà bị hỏi:
“Có cho xem điện thoại nhiều không?”
Có những người bố, người mẹ sau giờ làm mệt mỏi trở về, nghe người khác kết luận rất nhanh: “Chắc tại ít chơi với con, tại cứ để con ở nhà không cho con chơi với bạn bè.”
Và rồi dần dần, nhiều cha mẹ bắt đầu tự trách mình.
Họ nhớ lại những lần bật hoạt hình để con ngồi yên cho mình nấu bữa cơm. Những lúc kiệt sức đến mức chỉ mong có vài phút yên lặng. Những ngày vừa đi làm, vừa chăm con, vừa xoay xở với cuộc sống mà không có nhiều sự hỗ trợ.
Không ai kể cho họ rằng phần lớn cha mẹ đều đã cố gắng theo cách mình có thể.
Đúng là việc trẻ tiếp xúc màn hình quá nhiều trong những năm đầu đời có thể làm trẻ giảm tương tác, chậm ngôn ngữ hoặc khó tập trung hơn. Nhưng nói rằng “xem tivi gây tự kỉ” thì hoàn toàn không đúng.
Tự kỉ là một khác biệt phát triển thần kinh rất phức tạp, liên quan nhiều đến yếu tố sinh học và di truyền. Nó không xuất hiện chỉ vì một chiếc điện thoại, một cái tivi hay vài lần cha mẹ quá mệt để chơi cùng con.
Điều khiến tôi buồn nhất không phải là những hiểu lầm ngoài xã hội, mà là cảm giác tội lỗi mà rất nhiều cha mẹ đang mang theo mỗi ngày.
Họ nhìn con rồi tự hỏi: “Có phải tại mình không?”
Trong khi thực tế, điều đứa trẻ cần nhất lúc này không phải một người mẹ tiếp tục dằn vặt bản thân. Điều con cần là một người lớn còn đủ sức để đồng hành cùng mình thật lâu.
Nếu bạn đang nuôi một em bé tự kỉ, xin hãy nhớ rằng:
Bạn không phải là nguyên nhân khiến con trở nên như vậy.
Và hành trình của con sẽ không được quyết định bởi những lời phán xét ngoài kia, mà bởi tình yêu, sự kiên nhẫn và sự hiện diện của những người ở lại cùng con mỗi ngày.
