28/05/2026
CÁC THÓI QUEN CÓ THỂ GÂY VIÊM RUỘT
Viêm ruột (bao gồm viêm dạ dày-ruột cấp tính do nhiễm trùng hoặc các bệnh viêm ruột mãn tính như Crohn và viêm đại tràng co thắt) thường không chỉ do một nguyên nhân duy nhất, mà là hệ quả của lối sống và chế độ ăn uống kéo dài. Các thói quen phổ biến hàng ngày có thể âm thầm làm tổn thương niêm mạc ruột, mất cân bằng hệ vi sinh và dẫn đến viêm ruột có thể kế đến là:
1. Thói quen ăn uống kém lành mạnh
- Ăn quá nhiều đồ dầu mỡ, thức ăn nhanh:*Chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa (trans fat) làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể, đồng thời làm suy giảm các lợi khuẩn có nhiệm vụ bảo vệ thành ruột.
- Tiêu thụ quá nhiều đường và carbohydrate tinh chế: Đường tinh luyện (trong bánh ngọt, nước ngọt, kẹo) là "thức ăn yêu thích" của các hại khuẩn và nấm men trong đường ruột. Khi chúng phát triển quá mức sẽ gây ra tình trạng loạn khuẩn và viêm niêm mạc.
- Lười ăn chất xơ: Chất xơ (từ rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám) là nguồn thức ăn cho lợi khuẩn để chúng tạo ra các axit béo chuỗi ngắn (SCFA) – chất nuôi dưỡng và phục hồi lớp lót lòng ruột. Thiếu chất xơ khiến hàng rào bảo vệ ruột bị yếu đi.
- Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn: Các chất bảo quản, chất nhũ hóa (thường có trong kem, nước sốt đóng chai, đồ hộp) đã được chứng minh là có thể làm mòn lớp màng nhầy bảo vệ ruột, dễ dẫn đến hội chứng rò rỉ ruột (leaky gut).
2. Mất an toàn vệ sinh thực phẩm
- Ăn đồ tái sống, không rõ nguồn gốc: Thói quen ăn tiết canh, gỏi cá, thịt tái, hoặc rau sống rửa không kỹ dễ khiến cơ thể nhiễm các loại vi khuẩn (E. coli, Salmonella, Campylobacter) hoặc ký sinh trùng, gây ra viêm ruột cấp tính.
- Sử dụng nguồn nước ô nhiễm: Uống nước chưa đun sôi hoặc đá bi làm từ nguồn nước bẩn là con đường ngắn nhất dẫn đến nhiễm trùng đường tiêu hóa.
3. Lạm dụng thuốc Tây (đặc biệt là kháng sinh và giảm đau)
- Tự ý uống thuốc kháng sinh: Kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh nhưng cũng diệt luôn cả hệ lợi khuẩn ruột. Việc lạm dụng kháng sinh vô tội vạ làm hệ vi sinh đường ruột bị tổn thương nghiêm trọng và mất rất nhiều thời gian để phục hồi.
- Lạm dụng thuốc giảm đau kháng viêm (NSAIDs) Các loại thuốc như Ibuprofen, Naproxen, Diclofenac nếu dùng thường xuyên hoặc lúc đói sẽ làm sụt giảm chất prostaglandins (chất bảo vệ niêm mạc dạ dày - ruột), dễ gây loét và viêm ruột.
4. Lối sống và tâm lý
- Thức khuya và sinh hoạt đảo lộn: Đường ruột có một "đồng hồ sinh học" riêng. Việc thức khuya, ngủ không đủ giấc làm rối loạn nhu động ruột và ảnh hưởng tiêu cực đến hệ vi sinh vật tại đây.
- Căng thẳng mãn tính (Stress): Trục não - ruột liên kết rất chặt chẽ. Khi bạn bị stress, cơ thể tiết ra cortisol và adrenaline làm giảm lưu lượng máu đến ruột, giảm tiết màng nhầy bảo vệ và làm tăng tính thấm của ruột, kích hoạt các phản ứng viêm (đây cũng là tác nhân lớn gây hội chứng ruột kích thích - IBS).
- Lười vận động: Thói quen ngồi nhiều một chỗ làm giảm nhu động ruột, khiến thức ăn ứ đọng lâu hơn, tăng nguy cơ táo bón và tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại lên men sinh độc tố.
5. Sử dụng chất kích thích
- Uống nhiều rượu, bia: Chất cồn phá hủy trực tiếp lớp tế bào biểu mô ruột, gây kích ứng mạnh và làm tăng phản ứng viêm toàn thân.
- Hút thuốc lá: Ni****ne và các hóa chất trong thuốc lá làm giảm lượng máu nuôi dưỡng ruột, làm tăng nguy cơ mắc bệnh Crohn (một dạng viêm ruột mãn tính rất nguy hiểm).
Liên hệ với bác sĩ hoặc cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn phương án điều trị nếu bạn hoặc người thân đang mắc phải viêm ruột, đặc biệt khi:
- Không thế ăn uống 6-8 tiếng
- Sốt >38.5 độ
- Đi cầu ra máu
- Đau dữ dội
- Đau nhẹ nhưng điều trị 2-3 ngày tại nhà không giảm
-----------------------------
Phòng Khám nội khoa Quang Hiệu
Địa chỉ: 151 Bình Lợi, Bình Thạnh, TP. HCM
Hotline: 0911 32 6666
