30/06/2022
Chóp xoay vai là gì, Rách chóp xoay có cần phẫu thuật khâu lại
Chóp xoay khớp vai gồm có 4 cơ: cơ trên g*i, cơ dưới g*i, cơ dưới vai, cơ tròn nhỏ. Bốn cơ này bám vào đầu trên xương cánh tay tạo thành một cái chóp, gọi là chóp xoay, giúp xương cánh tay có thể xoay trong ổ chảo và giữ vững khớp vai nhờ sự áp sát đầu trên xương cánh tay vào bao khớp ổ chảo. Nhờ tác dụng giữ neo khớp vai của chóp xoay mà khi các cơ khác của khớp vai (như cơ delta, cơ ngực lớn) co rút sẽ tạo ra cử động của xương cánh tay quanh ổ chảo. do đó Rách chóp xoay vùng vai là tình trạng đứt một phần hoặc hoàn toàn gân cơ thuộc nhóm cơ chóp xoay.
Tại sao lại rách chóp xoay?
-Nội tại: yếu tố tuổi tác, về rối loạn chuyển hóa, thiếu máu nuôi dưỡng, giảm số lượng tế bào, mỏng bó sợi collagen, tích tụ mô hạt và vôi hóa
Theo nghiên cứu của Sher.1995: 54% người trên 60 tuổi bị rách chóp xoay trên MRI mà không có triệu chứng. Tức là chụp MRI kiểm tra 100 người bất kì không có triệu chứng đau vai hay tổn thương khớp vai từ 60 tuổi trở lên thì có 54 người bị rách chóp xoay, trong đó 28% rách hoàn toàn bề dày gân, 34% có tổn thương thoái hóa gân cơ trên g*i.
-Do chấn thương, hoặc do một số vi chấn thương: sự lặp đi lặp lại của một động tác khớp vai nhiều lần (động tác quay tay, đưa tay quá đầu. Có thể thấy rõ nguyên nhân này ở những vận động viên bơi lội, cử tạ hay những người làm việc chân tay.
Vậy rách chóp xoay có cần phải phẫu thuật khâu lại? để trả lời cho câu hỏi này thì, câu hỏi đặt ra là : nếu không mổ thì rách chóp xoay có tự lành không? Bao lâu thì có triệu chứng? Khi nào thì nên phẫu thuật?
Thứ nhất: nếu không mổ thì rách chóp xoay có tự lành không? Rách chóp xoay nhỏ ( 50% sẽ có triệu chứng sau 10 năm, và >80% gân chóp xoay sẽ rách nặng hơn về kích thước (Yamaguchi,2001), tuy nhiên độ nặng của rách chóp xoay sẽ không tương xứng với triệu chứng đau hay giới hạn của khớp vai, có một số trường hợp rách nặng chóp xoay mà người bệnh không đau, hoặc đau ít, hay ngược lại.
Thứ 3: Khi nào nên phẫu thuật? khi quyết định phẫu thuật phụ thuộc nhiều yếu tố qua thăm khám lâm sàng, tùy thuộc vào tổng trạng bệnh nhân, tình trạng bệnh lý nền, kích thước đường rách, độ thoái hóa gân chóp xoay,…. tuy nhiên chỉ định chung thường là
-Bị rách chóp xoay do chấn thương mà trước đó chức năng khớp vai bình thường;
-Điều trị bảo tồn 3-6 tháng và không đáp ứng điều trị hoặc đáp ứng chậm và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân;
-Rách từ 3cm trở lên.
Bệnh nhân thường hay hỏi: Vậy không mổ có sao không?
-Có thể mất cử động vĩnh viễn hoặc yếu đi;
-Có thể dẫn đến tình trạng thoái hóa khớp vai tiến triển;
-Cố định khớp vai lâu có thể làm co rút bao khớp (vai bị đông cứng).
Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, phương pháp phẫu thuật nội soi được áp dụng điều trị đa số những tổn thương của chóp xoay. Ưu điểm của phương pháp này là ít xâm lấn, hồi phục nhanh, nguy cơ nhiễm trùng thấp, và đặc biệt là khắc phục được tình trạng teo cơ delta của phương pháp mổ mở truyền thống