Bác sĩ Khước -Y học cổ truyền

15/05/2026

Trào ngược dạ dày yhct

14/05/2026

Ca bệnh Đông y về suy nhược sau hóa trị ung thư vú
(Khí âm lưỡng hư kèm thấp)
-Tình trạng bệnh nhân
- Bệnh nhân nữ, 46 tuổi
Sau phẫu thuật ung thư vú, ngày thứ 4 sau đợt hóa trị.
-Tình trạng lúc đó (tác dụng phụ của hóa trị)
Cực kỳ mệt mỏi, chỉ cử động nhẹ cũng thấy kiệt sức
Chóng mặt liên tục, đầu óc mơ màng
Buồn nôn và nôn dữ dội, ngửi mùi thức ăn là buồn nôn
Khô miệng, đắng miệng, ban đêm ngủ kém
Sắc mặt vàng nhợt, nói chuyện cũng không có sức
- Quan sát lưỡi: lưỡi tối nhạt, rêu lưỡi mỏng nhớt, mặt lưỡi khô
- Mạch tượng: trầm tế, vô lực
Đông y nhìn nhận thế nào?
Theo lý luận Đông y, thuốc hóa trị có tính “mạnh và khắc nghiệt”. Trong khi tiêu diệt tế bào ung thư (“khử tà”), nó cũng đồng thời làm tổn thương “chính khí” của cơ thể.
Cơ chế bệnh chủ yếu của bệnh nhân là:
1. Khí âm lưỡng hư (gốc bệnh)
Khí hư: nguyên khí hao tổn → mệt mỏi, ra mồ hôi nhiều, giọng nói yếu
Âm hư: tân dịch hao tổn → khô miệng, đắng miệng, lưỡi khô
2. Tỳ vị bất hòa (then chốt)
Tỳ vị là “gốc của hậu thiên”, và hóa trị dễ tổn thương tỳ vị nhất.
Tỳ vị suy yếu, chức năng vận hóa rối loạn → thấp trọc sinh nội, vị khí nghịch lên → buồn nôn, nôn ói, ăn kém, rêu lưỡi nhớt
3. Khí huyết không đủ nuôi dưỡng (biểu hiện)
Khí huyết không được sinh hóa đầy đủ → sắc mặt vàng nhợt, mất ngủ, lưỡi tối, mạch nhỏ yếu
=> Hướng điều trị
Ích khí dưỡng âm + kiện tỳ hòa vị + giáng nghịch chỉ nôn
Phân tích bài thuốc
(Gia giảm từ Tứ Quân Tử Thang + Sinh Mạch Tán)
① Ích khí kiện tỳ · trị gốc
Nhân sâm/Đảng sâm, Bạch truật, Phục linh, Cam thảo
(thành phần chủ của Tứ Quân Tử Thang)
→ phục hồi chức năng tỳ vị
Hoàng kỳ
→ đại bổ khí, cải thiện mệt mỏi và ra mồ hôi do hư
② Dưỡng âm sinh tân · xử lý phần ngọn
Nam sa sâm, Ngọc trúc, Sơn dược
→ thay cho Mạch môn và Ngũ vị tử vốn thiên về bổ âm dễ gây ngấy trệ
→ tính bình nhuận, dưỡng âm mà không sinh thấp
③ Hòa vị hóa thấp · trị triệu chứng
Khương bán hạ, Trần bì, Trúc nhự
→ bộ thuốc kinh điển chống nôn, giáng nghịch hòa vị
Ý dĩ sao, Kê nội kim
→ kiện tỳ thẩm thấp, hỗ trợ tiêu hóa và vận hóa
④ Dưỡng huyết thông lạc · phối hợp toàn diện
Kê huyết đằng
→ trên nền ích khí dưỡng âm, thêm tác dụng dưỡng huyết hoạt huyết
→ cải thiện sắc mặt và chất lưỡi
Sau 1 thang thuốc
Tinh thần và thể lực cải thiện nhẹ
Giảm buồn nôn
Có thể ăn uống trở lại
Điều chỉnh toa thuốc
Đổi nhân sâm sang Tây dương sâm
→ tăng cường bổ cả khí và âm
Sau 10 thang
Thể lực cơ bản hồi phục
Hết buồn nôn và nôn ói
Ăn ngủ cải thiện
Sắc mặt dần hồng hào
Kết quả cuối cùng
Toàn trạng hồi phục tốt, bệnh nhân có thể tiếp tục và hoàn thành chu kỳ hóa trị thuận lợi.
Ý nghĩa của ca bệnh
Đông y không chỉ đơn thuần “cầm nôn” hay “tăng sức”. Thông qua biện chứng luận trị, các triệu chứng tưởng chừng riêng lẻ như mệt mỏi, nôn ói, ăn kém… được quy về một trạng thái tổng thể là:
“Khí âm lưỡng hư, tỳ vị bất hòa”.
Điều trị tập trung vào “phù chính cố bản”, đặc biệt là phục hồi tỳ vị — nền tảng hậu thiên của cơ thể.
Tỳ vị giống như “trạm trung chuyển năng lượng” của cơ thể. Khi chức năng này phục hồi, khí huyết mới được sinh hóa đầy đủ, từ đó cơ thể có đủ sức:
chịu đựng hóa trị
tự sửa chữa và hồi phục
Kết hợp Đông – Tây y hướng tới mục tiêu:
“Khử tà (hóa trị) mà không làm tổn thương chính khí”.
Sự can thiệp của Đông y có thể giúp nâng cao khả năng dung nạp hóa trị và cải thiện chất lượng sống cho bệnh nhân trong suốt quá trình điều trị.
Lưu ý
Đông y chú trọng “mỗi người một toa”, điều trị dựa trên biện chứng cá thể hóa. Đây là ca bệnh thực tế để tham khảo, không nên tự ý áp dụng theo.

12/05/2026

Chia sẻ ca bệnh ~ Khí hư do tỳ hư thấp thịnh
- Triệu chứng chính:
Khí hư màu trắng đục, ra nhiều kéo dài nửa năm.
- Bệnh sử hiện tại:
Bệnh nhân nữ, 19 tuổi, khí hư trắng đục ra nhiều trong nửa năm, không ngứa. Thường xuyên đầy bụng, trào ngược chua, cơ thể nặng nề mệt mỏi, đau mỏi cổ vai gáy, sắc mặt vàng sạm, tinh thần uể oải, ăn uống kém, miệng nhớt dính, giấc ngủ bình thường, đại tiện khó và cảm giác đi không hết. Trong kỳ kinh có đau bụng kinh và huyết khối, chu kỳ kinh nguyệt bình thường.
Lưỡi đỏ nhạt, rêu lưỡi trắng nhớt trơn, đầu lưỡi có chấm đỏ, mạch nhu.
- Tiền sử bệnh:
Sức khỏe trước đây tốt, không có bệnh mạn tính, không dị ứng thuốc hoặc thực phẩm, không có tiền sử phẫu thuật.
- Chẩn đoán Đông y:
Bệnh đới hạ (khí hư) – tỳ hư thấp thịnh.
Nguyên tắc điều trị:
- Kiện tỳ ích khí, thăng dương trừ thấp.
Bài thuốc:
Gia giảm từ bài Sâm Linh Bạch Truật Tán kết hợp Hoàn Đới Thang.
Tái khám sau một tuần dùng thuốc:
Lượng khí hư giảm rõ rệt, đôi lúc chỉ còn loãng trong, không ngứa. Các triệu chứng như đầy bụng trào ngược, cơ thể nặng nề, đau mỏi cổ vai gáy đều giảm; sắc mặt vàng sạm cải thiện, không còn mệt mỏi uể oải, không còn cảm giác miệng nhớt; ăn ngủ tốt, đại tiểu tiện điều hòa.
Lưỡi đỏ nhạt, rêu trắng mỏng, mạch nhu.

Bài viết này chỉ là ghi chép ca bệnh cá nhân, không phải hướng dẫn dùng thuốc. Thể trạng mỗi người khác nhau, nguyên nhân gây bệnh cũng khác nhau. Nếu có vấn đề sức khỏe, vui lòng đến cơ sở chuyên môn hoặc cơ sở y tế chính quy để được thăm khám, tránh tự ý dùng thuốc gây khó chịu hoặc tác dụng không mong muốn.

11/05/2026

09/05/2026

👉 Ca lâm sàng: Chứng đầy bụng do tỳ vị hư nhược

👉Triệu chứng chính:
Đầy bụng, trào ngược axit trong nửa năm, nặng hơn trong nửa tháng gần đây.
👉Bệnh sử hiện tại:
Bệnh nhân nữ, 27 tuổi, bị đầy bụng và trào ngược axit suốt nửa năm, gần đây triệu chứng tăng nặng trong nửa tháng.
🥕Do ăn uống thất thường nên bệnh nhân xuất hiện cảm giác đầy tức khó chịu vùng bụng. Tự dùng thuốc hỗ trợ tiêu hóa (như Bảo Tế Hoàn, v.v.) nhưng hiệu quả không rõ nên đến phòng khám điều trị.

🥕Biểu hiện khi khám: tình trạng đầy bụng và trào ngược trở nên nặng hơn, kéo dài liên tục hoặc tái phát nhiều lần, đặc biệt rõ sau ăn. Miệng đắng, khô miệng, dễ bị “nóng trong”. Kèm theo mệt mỏi, thiếu sức lực, nói ít, chán ăn. Thường mất ngủ, khó đi vào giấc ngủ, dễ tỉnh vào khoảng 1–3 giờ sáng, đôi khi đau mỏi vai gáy. Đại tiện lỏng, sau khi trung tiện cảm thấy dễ chịu tạm thời nhưng nhanh chóng đầy bụng trở lại. Không có sốt hay sợ lạnh rõ rệt, không đau bụng dữ dội hoặc đau khi ấn.
🥕Lưỡi đỏ nhạt, rêu lưỡi trắng nhớt, bờ lưỡi có dấu răng, mạch nhu.
🥑Tiền sử bệnh:
Trước đây sức khỏe tốt. Không có tiền sử viêm dạ dày, loét tiêu hóa hay các bệnh mạn tính đường tiêu hóa khác. Không có tiền sử tăng huyết áp, tiểu đường. Không dị ứng thuốc hay thực phẩm.
🥕Chẩn đoán Đông y:
Chứng đầy bụng – thể tỳ vị hư nhược.
🥕Nguyên tắc điều trị:
Kiện tỳ ích vị, lý khí giáng nghịch.
🌶️Bài thuốc:
Tiểu Sài Hồ Thang gia giảm.
Tái khám sau 1 tuần dùng thuốc:
Triệu chứng đầy bụng và trào ngược đã hết. Thỉnh thoảng còn khô miệng nhẹ. Ăn uống còn kém nhưng ngủ tốt hơn, đại tiểu tiện điều hòa. Lưỡi đỏ nhạt, rêu trắng mỏng, bờ lưỡi có dấu răng, mạch nhu.
Triệu chứng bệnh nhân đã giảm rõ, điều trị có hiệu quả, tiếp tục dùng bài thuốc cũ để kiện tỳ khai vị.

Nội dung bài viết này chỉ là ghi chép ca bệnh, không dùng để hướng dẫn tự ý dùng thuốc. Thể trạng và nguyên nhân bệnh của mỗi người khác nhau, nếu có vấn đề sức khỏe hãy đến cơ sở y tế chính quy để được thăm khám, tránh dùng thuốc sai gây ảnh hưởng sức khỏe.

25/04/2026

Chia sẻ ca bệnh: Bệnh tiêu khát (Thượng tiêu) – Thể khí âm lưỡng hư**
Khám lần đầu
* **Tiền sử bệnh tiểu đường 5 năm, gần đây kiểm soát đường huyết kém kèm theo khát nhiều, đầy bụng trong 2 tuần.
* **Bệnh nhân nữ, 61 tuổi, được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường 5 năm, trước đây đường huyết cao nhất lên tới 10.7 mmol/L. Mặc dù bệnh nhân kiên trì kiểm soát chế độ ăn uống và bồi bổ bằng thuốc Đông y, nhưng không uống thuốc hạ đường huyết đều đặn, tình trạng kiểm soát đường huyết không rõ ràng. Hai tuần trước, tự đo đường huyết lúc đói là 8.1 mmol/L, sau khi điều chỉnh chế độ ăn uống thì đường huyết không cải thiện rõ rệt nên đến khám. Hiện tại, đường huyết lúc đói là 7.9 mmol/L, kèm theo đầy bụng ợ chua, khô họng, mắt khô chát, miệng khát uống nhiều nước, chán ăn, sau khi vận động bị thở dốc và nhịp tim nhanh. Thần trí tỉnh táo, tiểu tiện ít, khí hư (huyết trắng) màu vàng đục nhưng không có mùi lạ, táo bón, phân lổn nhổn như phân dê, 3 ngày đi một lần. Chất lưỡi đỏ nhạt, rêu lưỡi trắng mỏng và trơn, mạch nhu.
* **Tiền sử bệnh:** Có tiền sử đường huyết cao 5 năm, không uống thuốc hạ đường huyết đều đặn, không rõ tình trạng kiểm soát đường huyết. Huyết áp bình thường. Có tiền sử nhiễm vi khuẩn HP (Helicobacter pylori), từ nhỏ có tiền sử hen suyễn mãn tính, đến nay khi leo núi hoặc vận động vẫn bị thở dốc, có tiền sử nốt mờ ở phổi (4×3mm), có tiền sử sinh mổ. Không có tiền sử dị ứng thuốc hay thức ăn.
* **Chẩn đoán Tây y:** Bệnh đái tháo đường tuýp 2.
* **Chẩn đoán Đông y:** Bệnh tiêu khát - Thể khí âm lưỡng hư.
* **Pháp trị (Nguyên tắc điều trị):** Ích khí dưỡng âm, kiện tỳ hộ vị
* **Bài thuốc:** *Sinh mạch ẩm* gia thêm Bạch truật, Thiên hoa phấn, Ngọc trúc, Hoàng bá, Huyền sâm...
**Khám lần hai (Nhị chẩn):**
* **Tình trạng:** Đường huyết lúc đói giảm xuống **5.9 mmol/L**. Các triệu chứng đầy bụng, ợ chua giảm được 50%. Chứng khô họng, khô mắt, miệng khát uống nhiều nước đã thuyên giảm. Ăn uống khá hơn, thần trí tỉnh táo, tiểu tiện điều hòa (bình thường), khí hư màu vàng nhạt và không có mùi lạ. Tình trạng táo bón thuyên giảm, phân thành khuôn như quả chuối, 2 ngày đi một lần. Chất lưỡi đỏ nhạt, rêu lưỡi mỏng trắng, mạch nhu.
* **Hướng xử lý:** Tiếp tục cho uống thuốc Đông y để điều trị dứt điểm các triệu chứng khó chịu ở tỳ vị.

23/04/2026

Mất ngủ hơn 3 năm, kèm đau nửa đầu 6 tháng.
Bệnh nhân nữ, 60 tuổi, mất ngủ hơn 3 năm, khó đi vào giấc ngủ, sau khi ngủ thì mơ nhiều, dễ bị đánh thức bởi tiếng động. Kèm đau nửa đầu hai bên, hay quên, khàn tiếng, dễ bực bội cáu gắt, miệng khô, miệng đắng, ăn uống tốt, tinh thần tỉnh táo, tiểu vàng, đại tiện lúc lỏng lúc bình thường.
Lưỡi đỏ hơi tím, rêu mỏng, phần giữa dưới lưỡi rêu trắng, giữa có rãnh lõm; mạch huyền sác. Huyết áp bình thường.
Chẩn đoán Đông y:
Chứng mất ngủ (bất mị) – thể can uất hóa hỏa.
Pháp trị:
Sơ can giải uất, an thần trợ ngủ.
Phương thuốc:
Sài hồ gia long cốt mẫu lệ thang gia giảm.
Sau 1 tuần dùng thuốc (tái khám):
Mất ngủ cải thiện, dễ đi vào giấc ngủ hơn, ngủ ít bị tỉnh giấc, đau nửa đầu hết. Khàn tiếng giảm, tình trạng bực bội cải thiện, không còn khô miệng, đắng miệng. Tinh thần tỉnh táo, ăn uống tốt, đại tiểu tiện điều hòa.
Lưỡi đỏ nhạt, rêu mỏng trắng, vùng giữa sau lưỡi lõm giảm rõ, mạch hòa hoãn.
Lưu ý:
Bài viết này chỉ nhằm ghi chép và chia sẻ ca bệnh, không dùng làm hướng dẫn điều trị. Thể trạng mỗi người khác nhau, nguyên nhân gây bệnh không giống nhau, nếu có vấn đề sức khỏe, nên đến cơ sở y tế chính quy để được tư vấn và điều trị, tránh tự ý dùng thuốc gây ảnh hưởng không mong muốn.

22/04/2026

Những cô gái có phần thân trên lạnh và phần thân dưới nóng, không thể giảm cân dù có làm gì đi nữa?
Trước tiên, hãy hiểu tại sao bạn lại gặp phải những triệu chứng này. Như minh họa trong sơ đồ: • Nhiệt trên: Nhiệt bị tích tụ ở phía trên ngực, biểu hiện bằng sự cáu kỉnh, mụn trứng cá, đau họng, mất ngủ và bồn chồn. • Tắc nghẽn trung tiêu: Tỳ vị yếu, đầy hơi và độ ẩm dư thừa hoạt động như một "công tắc bị tắc", cản trở dòng chảy năng lượng giữa phần trên và phần dưới cơ thể. • Hàn dưới tạng: Lạnh lan xuống dưới thắt lưng và bụng, gây ra hiện tượng chân dày, tay chân lạnh, đau bụng kinh và lạnh tử cung. Cốt lõi của việc điều trị không chỉ đơn giản là "giảm nhiệt" hay "làm ấm cơ thể", mà là làm thông tắc trung tiêu và khôi phục nhiệt về nguồn gốc của nó. Tránh những sai lầm sau: Đừng sử dụng các phương pháp này một cách bừa bãi! • ❌ Tránh ăn nhiều thực phẩm lạnh và làm mát để giảm nhiệt bên trong: Điều này chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng lạnh và khiến nhiệt phản hồi trở lại. • ❌ Tránh ăn nhiều thực phẩm giàu chất dinh dưỡng và có tính ấm (như nhung hươu và nhân sâm): Điều này sẽ trực tiếp đẩy nhiệt bên trong lên trên, làm cho tình trạng bệnh trở nên tồi tệ hơn. • ❌ Tránh sử dụng thuốc nhuận tràng hoặc trà thanh lọc cơ thể lâu dài: Chúng có thể gây hại cho tỳ vị, chỉ làm cho trung tiêu yếu hơn và tắc nghẽn hơn.

20/04/2026

Tôi muốn chia sẻ một trường hợp gần đây: Tôi gặp một cụ ông bị ngứa da hơn hai năm nay. Mỗi lần tái phát, ông lại gãi đến chảy máu. Ông đã từng nhập viện để điều trị tạm thời, nhưng sau khi xuất viện, chứng ngứa lại tái phát. Ông đã tìm kiếm điều trị ở khắp mọi nơi nhưng không hiệu quả. Tình cờ, ông đến gặp tôi và với thái độ "thử xem sao", tôi đã kê đơn cho ông dùng thuốc Đông y trong bảy ngày. Một tuần sau, chứng ngứa và đầy hơi ở bụng của ông đã biến mất. Hiện ông đã quay lại gặp tôi để tiếp tục điều trị chứng mờ mắt và chứng ẩm thấp, với hy vọng sẽ tiếp tục cải thiện.

11/04/2026

Thiệt tượng (Dấu hiệu lưỡi) trong Ung thư gan
1. Định nghĩa về bệnh cảnh:
Can lạc ứ trệ không thông, can thể mất đi sự nhu nhuận, chức năng sơ tiết bị đình trệ. Biểu hiện chủ yếu của bệnh tích tụ này là đau hạ sườn phải, hoặc có khối u dưới sườn, bụng chướng, ăn kém và các triệu chứng đặc trưng của chứng Can ứ.

2. Ý nghĩa của "Đường rò gan" (Can ảnh tuyến):
Sự xuất hiện của "Can ảnh tuyến" (đường rò gan), theo đa số các chuyên gia Đông y, là biểu hiện của trạng thái máu tăng đông do rối loạn vi tuần hoàn toàn thân. Điều này cho thấy máu có xác suất cao đang nằm trong tình trạng "đặc, dính, tụ, ngưng".

Tại thời điểm này, các chỉ số Tây y như: độ nhớt máu toàn phần, độ nhớt huyết tương, chỉ số HCT (thể tích hồng cầu), tốc độ lắng máu , điện di hồng cầu, fibrinogen... đều khác biệt rõ rệt so với người bình thường. Tình trạng này rất dễ chuyển biến thành ác bệnh, hay còn gọi là một trong những loại "thể chất ung thư" mà tôi thường đề cập: Thể chất ứ huyết. Những trường hợp này cần phải sử dụng nhiều vị thuốc Hoạt huyết hóa ứ để điều trị và điều tiết.