17/08/2026
🧬 18 BỆNH GEN LẶN – HÔM NAY TÌM HIỂU VỀ HEMOPHILIA A
🩸 BỆNH MÁU KHÓ ĐÔNG – ĐỪNG CHỈ NGHĨ LÀ “CHẢY MÁU LÂU”
Trong chuỗi truyền thông về 8 bệnh di truyền gen lặn, hôm nay Phòng khám BS Ngọc cùng các bạn tìm hiểu về Hemophilia A – một bệnh lý di truyền có thể khiến người bệnh bị chảy máu kéo dài và tái diễn, đặc biệt ở cơ và khớp.
🧬 HEMOPHILIA A LÀ GÌ?
Hemophilia là một rối loạn đông máu di truyền do thiếu hụt protein cần thiết cho quá trình đông máu.
👉Hemophilia Alà thể thường gặp nhất, do thiếu yếu tố đông máu VIII.
Khi yếu tố VIII bị thiếu, quá trình hình thành cục máu đông bị gián đoạn → máu khó cầm → nguy cơ chảy máu kéo dài.
👨👩👦 VÌ SAO BỆNH THƯỜNG GẶP Ở NAM?
Hemophilia A liên quan đến gen nằm trên nhiễm sắc thể X.
👦 Nam giới chỉ có một nhiễm sắc thể X. Nếu X mang gen bệnh → có thể biểu hiện bệnh.
👧 Nữ giới có hai nhiễm sắc thể X. Một X mang gen bệnh thường khiến người phụ nữ trở thành người mang gen, tuy nhiên một số người mang gen vẫn có thể có nồng độ yếu tố đông máu thấp và biểu hiện chảy máu.
⚠️ Đặc biệt, tài liệu ghi nhận khoảng 1/3 người bệnh không có tiền sử gia đình, có thể liên quan đến đột biến gen mới.
🩸 DẤU HIỆU NÀO CẦN LƯU Ý?
Một biểu hiện quan trọng của Hemophilia là chảy máu vào khớp, thường gặp ở:
🦵 Khớp gối
💪 Khớp khuỷu
🦶 Khớp cổ chân
Ban đầu có thể chỉ là cảm giác:
🔸 Căng tức trong khớp
🔸 Ngứa ran, nóng
🔸 Sưng đau
🔸 Hạn chế vận động
Nếu chảy máu khớp lặp đi lặp lại → máu trong khớp gây tổn thương sụn →phá hủy khớp, dẫn đến đau mạn tính, hạn chế vận động và nguy cơ tàn phế.
Ngoài ra, người bệnh có thể chảy máu kéo dài sau nhổ răng, phẫu thuật hoặc chấn thương.
🚨 MỨC ĐỘ BỆNH KHÔNG GIỐNG NHAU
🔴 Thể nặng:
Có thể xuất hiện chảy máu tự nhiên vào cơ, khớp; nguy hiểm nếu xuất huyết não hoặc xuất huyết nội tạng. Có thể được phát hiện từ giai đoạn sơ sinh hoặc những năm đầu đời.
🟠 Thể trung bình:
Ít khi chảy máu tự nhiên nhưng chảy máu kéo dài sau chấn thương mức độ vừa.
🟢 Thể nhẹ:
Có thể rất khó phát hiện và thường chỉ bộc lộ khi phẫu thuật, nhổ răng hoặc gặp chấn thương lớn.
🔬 CHẨN ĐOÁN NHƯ THẾ NÀO?
Khi nghi ngờ Hemophilia, bác sĩ có thể dựa vào:
🧪 APTT kéo dài
🧪 Định lượng yếu tố VIII để xác định Hemophilia A
🧬 Xét nghiệm gen trong những trường hợp phù hợp, đặc biệt có giá trị trong xác định người mang gen và tư vấn di truyền.
👉 Vì vậy, nếu gia đình có người mắc Hemophilia hoặc có tiền sử chảy máu bất thường, tư vấn và xét nghiệm di truyền có thể có ý nghĩa rất quan trọng.
💊 HEMOPHILIA CÓ ĐIỀU TRỊ ĐƯỢC KHÔNG?
Có. Điều trị hiện nay tập trung vào việc bổ sung hoặc thay thế yếu tố đông máu bị thiếu.
🔹Điều trị khi có chảy máu: bổ sung yếu tố VIII để nhanh chóng đưa nồng độ yếu tố đông máu lên mức an toàn phù hợp với vị trí và mức độ chảy máu.
🔹 Điều trị dự phòng: sử dụng yếu tố đông máu định kỳ nhằm giảm chảy máu tái diễn và hạn chế tổn thương khớp lâu dài.
🔹 Một số trường hợp có thể sử dụng **thuốc sinh học Emicizumab**, đặc biệt trong những tình huống có chất ức chế yếu tố VIII.
⚠️ Điều trị Hemophilia cần được cá thể hóa và quản lý lâu dài bởi cơ sở chuyên khoa.
🧊 NẾU NGHI NGỜ CHẢY MÁU KHỚP – NHỚ R.I.C.E
R – Rest: Nghỉ ngơi, ngừng vận động vùng tổn thương.
I – Ice: Chườm lạnh qua khăn mềm.
C – Compression: Băng ép nhẹ khi phù hợp.
E – Elevation: Kê cao chi tổn thương nếu có thể.
👉 Tuy nhiên, R.I.C.E không thay thế điều trị đặc hiệu. Người bệnh Hemophilia cần được liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị càng sớm càng tốt.
❤️ HEMOPHILIA KHÔNG CHỈ LÀ CÂU CHUYỆN CỦA MỘT NGƯỜI BỆNH
Đây là bệnh có liên quan đến di truyền trong gia đình.
Vì vậy, phát hiện một trường hợp Hemophilia có thể mở ra cơ hội:
🧬 Xác định người mang gen
👨👩👧👦 Tư vấn nguy cơ cho các thành viên trong gia đình
🤰 Hỗ trợ tư vấn trước và trong thai kỳ khi có chỉ định
🩺 Phát hiện bệnh sớm
💊 Điều trị dự phòng và bảo vệ khớp lâu dài
🌱 Phát hiện sớm – tư vấn đúng – điều trị dự phòng – quản lý toàn diện** có thể giúp người mắc Hemophilia giảm biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
📌 Phòng khám BS Quách Tuấn Ngọc tiếp tục đồng hành cùng các gia đình trong chuỗi truyền thông:
🧬 “18 BỆNH GEN LẶN – HIỂU ĐỂ CHỦ ĐỘNG BẢO VỆ THẾ HỆ TƯƠNG LAI”
Enjoy the videos and music you love, upload original content, and share it all with friends, family, and the world on YouTube.