04/08/2026
Khi một đứa trẻ chưa thể nói, điều đầu tiên cần dạy không phải là phát âm – mà là dạy giao tiếp chức năng.
Lớp đã tiếp nhận một học sinh 4 tuổi 6 tháng được gần 2 tháng. Trẻ đã được can thiệp rất sớm về ngôn ngữ khi ngoài 2 tuổi. Nhưng lời nói của trẻ hầu như k tiến triển và hiện tại chỉ có âm aaa, mở mở. Trẻ được chẩn đoán có khó khăn về ngôn ngữ và chậm phát triển cả về vận động. Qua đánh giá ban đầu, mức phát triển nhận thức của trẻ tương đương khoảng 2–2,5 tuổi.
Điều đó có nghĩa là nhu cầu giao tiếp của trẻ vẫn rất lớn. Nhưng khả năng sử dụng lời nói để thể hiện những nhu cầu ấy còn nhiều hạn chế. Lời nói không tiến triển dẫn đến, trẻ có nhiều hành vi không phù hợp (đánh, cắn, cấu người khác) khi không được như ý trẻ mong muốn
Sau khi trao đổi với gia đình, lớp đã thống nhất một định hướng can thiệp: xây dựng giao tiếp chức năng trước, phát triển lời nói sau.
Lộ trình hỗ trợ gồm:
✅ Huấn luyện giao tiếp bằng cử chỉ: chỉ tay, đưa đồ vật, gật đầu, lắc đầu, các cử chỉ quy ước, … Đây là những nền tảng quan trọng để trẻ hiểu rằng giao tiếp giúp mình đạt được điều mình muốn.
✅ Sử dụng AAC công nghệ thấp (Augmentative and Alternative Communication – Giao tiếp tăng cường và thay thế bằng hình ảnh), như bảng giao tiếp hoặc hệ thống PECS, để trẻ có thể chủ động yêu cầu, lựa chọn, từ chối, trả lời và tương tác với mọi người.
✅ Tiến tới AAC công nghệ cao: Khi trẻ đã có nền tảng giao tiếp, hiểu ý nghĩa của các biểu tượng và sử dụng AAC ổn định, lớp sẽ cân nhắc sử dụng các thiết bị hoặc ứng dụng tạo lời nói nhằm mở rộng khả năng giao tiếp và tăng tính độc lập.
❓Một băn khoăn mà chúng tôi thường nhận được là: "dùng AAC có làm trẻ lười nói không?"
Câu trả lời là không.
Các bằng chứng nghiên cứu hiện nay cho thấy AAC không cản trở sự phát triển lời nói. Ngược lại, AAC giúp trẻ có nhiều cơ hội giao tiếp thành công hơn, giảm sự thất vọng khi không thể diễn đạt và trong nhiều trường hợp còn hỗ trợ sự phát triển lời nói.
Điều quan trọng nhất là chúng ta không chờ đến khi trẻ biết nói mới cho trẻ được giao tiếp.
Mọi đứa trẻ đều có quyền được giao tiếp. Khi lời nói chưa xuất hiện, chúng ta có thể trao cho trẻ những "cây cầu" khác để kết nối với thế giới. Và AAC chính là một trong những cây cầu như vậy.
Ngôn ngữ trị liệu - Phục Hồi Chức Năng KidsHealth
📩 Để nhận được sự hỗ trợ, tư vấn và đánh giá phát triển cho trẻ, bố mẹ vui lòng liên hệ với KidsHealth qua:
🏡 Địa chỉ: xã Việt Yên, tỉnh Hưng Yên ( cũ cạnh trường tiểu học Yên Hoà, thôn Khoá Nhu 2, xã Yên Hoà, huyện Yên Mỹ),
☎️ Sđt: 0376 017 882
💌 Email: [email protected]
💚 Phụ trách chuyên môn: Cử nhân Phục hồi chức năng và Ngôn ngữ trị liệu: Phạm Châu