06/07/2026
MÙA ADENO VIRUS
- cuối ngày ngồi lại viết cho ba mẹ bài này vì mùa này tỉ lệ Adeno cũng nhiều. Thời gian gần đây nhiều bài viết làm ba mẹ lo vì “dịch” Adeno gì đó thì thực sự ba mẹ cứ bình tĩnh nha.Nhân tiện khám một bé Adenovirus nên mình viết bài này. Mùa giao mùa là mùa thường gặp của Adenovirus, đặc biệt là khi chuyển từ mùa nóng sang mùa lạnh chứ ít khi Adenovirus gây ra các đợt dịch nặng như RSV hay cúm A…
- Adeno là virus lây qua giọt bắn khi ho/hắt hơi, tiếp xúc gần, qua đường phân-miệng, hoặc chạm vào đồ vật nhiễm virus (khăn, gối, tủ đồ...). Bệnh dễ bùng phát ở nơi đông người như trường mầm non, hồ bơi, trại hè, bệnh viện. Trẻ dễ mắc nhất là từ 6 tháng đến 2 tuổi, cũng có thể gặp ở trẻ 5–9 tuổi và trẻ có hệ miễn dịch yếu. Bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường tăng vào cuối đông - đầu xuân.
TRIỆU CHỨNG
- thời gian ủ bệnh không triệu chứng khoảng 2-14 ngày và sau đó sẽ khởi phát với triệu chứng y hệt như nhiễm siêu vi thông thường như sốt, ho, sổ mũi và viêm kết mạc… Adenovirus hay biết đến gây ra các đợt dịch đau mắt đỏ trong cộng đồng trước đây
(1) Đường hô hấp: sốt, đau họng, ho, sổ mũi, nghẹt mũi, viêm phế quản, viêm phổi (ở trẻ nhỏ có thể nặng hơn, kèm mệt mỏi, tiêu chảy, nôn ói).
(2) Mắt: viêm kết mạc (đau mắt đỏ) — có thể đi kèm sốt, viêm họng, sưng hạch gọi là "sốt viêm họng-kết mạc".
(3) Tiêu hóa: tiêu chảy, đau bụng, nôn ói, đôi khi liên quan viêm ruột thừa hoặc lồng ruột.
(4) Sốt cao (trên 38°C), có thể gây co giật do sốt.
(5) Phát ban một số trường hợp
(6) Sưng hạch ở cổ, viêm họng - amidan, viêm tai giữa...một số trường hợp nặng như viêm não, màng não, viêm phổi...
KHI NÀO CẦN LO LẮNG
- một số trẻ có bệnh nền (tim mạch, thận, huyết học…) trước đây hoặc suy giảm miễn dịch (bẩm sinh hoặc do thuốc…) thường trở nặng.
- trẻ suy dinh dưỡng, béo phì, ung thư…nguy cơ mắc bệnh do miễn dịch suy giảm
- bội nhiễm thêm vi trùng cơ hội do khi nhiễm Adenovirus khiến miễn dịch trẻ suy giảm
- trẻ dưới 6 tháng mà có sốt thì phải đi khám ngay dù nguyên nhân là gì
ĐIỀU TRỊ
- hiện nay, điều trị chủ yếu là hỗ trợ mà ít khi cần dùng kháng sinh, kháng viêm mạnh
(1) Nghỉ ngơi, uống đủ nước.
(2) Hạ sốt bằng paracetamol hoặc ibuprofen.
(3) Rửa mũi bằng nước muối sinh lý, dùng máy tạo ẩm.
(4) Vệ sinh mắt bằng nước ấm, nhỏ nước muối sinh lý nếu viêm kết mạc. Nếu có ghèn mủ nhiều, bác sĩ sẽ chỉ định thêm kháng sinh/ kháng viêm dạng nhỏ
PHÒNG NGỪA
- Rửa tay, rửa tay và rửa tay. Đặc biệt người lớn đang ho hắt xì thì phải rửa tay ngay bằng xà phòng
- Hạn chế tối đa tiếp xúc với trẻ khác nếu nghi ngờ mình đang bị cảm
- Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người như đưa bé đi tiêm chủng, đi siêu thị…
- Dinh dưỡng đa dạng, ngủ đủ giấc và uống nhiều nước…tăng đề kháng cho bản thân
-Tiêm chủng các mũi quan trọng (6 trong 1, phế cầu, cúm…) vì theo các chuyên gia thì nếu nhiễm Adenovirus rồi mà đồng nhiễm thêm các bệnh ở trên thì trẻ sẽ bệnh nặng hơn rất nhiều.
NẾU BỊ SỐT THÌ SAO
- Trẻ sốt >38oC nên đi khám bác sĩ Nhi để bác sĩ đánh giá. Không nên hoảng sợ tự ý xét nghiệm Adenovirus cho con không cần thiết
- Bình tĩnh để quan sát ngoài sốt ra, con có bất thường gì khác không (thở mệt, ho, sổ mũi, tiêu chảy…)
- Giai đoạn sốt bé mất nước nên chú ý cho uống nhiều nước, nước điện giải càng tốt
- Chăm sóc trẻ nhiễm adenovirus cũng giống như chăm những bé bị viêm hô hấp do virus khác.
- Phần lớn thì tự khỏi mà không có thuốc đặc trị.
KHI NÀO NHẬP VIỆN
(1) Trẻ không thể uống nước hay bú mẹ
(2) Trẻ nôn tất cả mọi thứ
(3) Trẻ sốt cao kèm co giật
(4) Trẻ li bì khó đánh thức
(5) Trẻ thở nhanh và mệt, thở rên, thở rút lõm ngực
(6) Trẻ mất nước nặng như mắt trũng, da khô… nhưng không uống được nước
hoặc bất kỳ triệu chứng nào mà ba mẹ thấy KHÔNG ỔN là đưa bé đi khám ngay.
Tóm lại, ba mẹ cứ bình tĩnh khi bé được chẩn đoán Adeno nha, cho bé nghỉ ngơi, uống nhiều nước là quan trọng nhất, nhỏ mắt bằng nước muối sinh lý nếu đổ ghèn. Theo dõi sát, nếu có bất thường thì đi khám ngay, việc dùng thuốc sẽ dùng theo chỉ định bác sĩ (thường là viêm kết mạc do Adeno thì mới cần kháng sinh/ kháng viêm thôi). Người lớn cứ rửa tay và đeo khẩu trang sẽ giúp bảo vệ và tránh lây những đứa nhỏ.
bác sĩ Nguyễn Thanh Sang
