03/12/2023
Via:Tuya Narangerel
Хавар охиноо сахиад эмнэлэгт хэвтэж байхдаа хаван нь буухгүй байх үед бөөрний талаар илүү судалж доорх тэмдэглэлийг группынхээ ээжүүдтэй хуваалцаж байлаа.
Бөөр
Та нар бөөрний талаар мэдлэгтэй байх л даа. Гэхдээ би аль болох ойлгомжтой бөгөөд дэлгэрэнгүй бичихийг хичээе.
Бөөр бол хамгийн энгийнээр ойлгоход бидний биеийн шүүлтүүр бөгөөд биед хэрэгтэй шимтэй бодисыг цусанд нийлүүлж, хэрэггүй хорыг биеэс шээс болгон гадагшлуулдаг.
Эмэгтэйчүүд бидний шээсний сүв, эм бэлэг эрхтэн хоорондоо ойрхон учираас өгсөх замын халдвар авах нь элбэг байдаг бөгөөд ингэснээр бөөр амархан үрэвсдэг. Тиймээс охиддоо багаас нь бэлэг эрхтэнээ зөв арчиж, арчлах тал дээр зааж өгөх хэрэгтэй санагддаг.
Бөөр өвдөх шалтгаанууд
* Доороосоо хэт даарах
* Шим тэжээлгүй хоол хүнс хэрэглэх
* Нуруу, бэлхүүсээр даарах
* Шээсээ удаан барих
* Усны замбараагүй (хэт их) хэрэглээ
* Давсны хэт их хэрэглээ
* Жингийн хэт илүүдэл болон дутагталтай хүмүүс өртөх эрсдэл өндөр
* Чийг ихтэй газар ажиллах, ихээр доргиох
* Алкохолын замбараагүй хэрэглээ
* Эмний замбараагүй хэрэглээ
* Үргэлж айдастай байх зэрэг олон шалтгаанаас бөөрний тэнцвэр алдагдаж, өвчилдөг байна.
Хүний биеийн бүх цус 30 минут тутамд, өдөрт 50 орчим удаа бөөрөөр дамжин шүүгддэг. Ингээд бодсон чинь би хүүхдүүдээ ханиад хүрэх үед бүлээн шингэнийг балга балгаар ойрхон өгдөг бөгөөд зарим үед 30 минут тутам сэрүүлэг тавьж өгдгөө бодлоо. Ингэж өгсөн шингэн маш сайн биед шингэж чаддаг бөгөөд эдгэрэлт хурдан явагддаг нь ийм учиртай байж.
Бөөр маань усан махбодтой эрхтэн тул усыг зөв зохистой, өөрийн биеийн хэмжээнд тааруулан хэрэглэх ёстой. Аль болох хүйтэн зүйл уухгүй байхыг хичээх хэрэгтэй. Ялангуяа дээр бичсэн бөөр өвдөх шалтгааныг өөртөө үүсгэдэг бол шүү дээ.
Мөн бидний сэтгэл хөдлөлийн үйлдлүүд эрхтэнд нөлөөлдөг, эрхтний тэнцвэр алдагдхад сэтгэл хөдлөлүүд өөрчлөгдөж илэрдэг гэсэн үг. Бөөр бол бидний айх сэтгэлийг хариуцдаг эрхтэн. Бидний бөөр тэнцвэрээ алдвал айдас амархан төрдөг болж илрэх нь байна. Эсрэгээрээ айдас ихтэй хүний бөөр амархан хямардаг байх нь. Өмнө нь бичиж байсанчлан бага насны хүүхдүүдийн бөөр давсагны үйл ажиллагаа сул байдаг тул энэ насанд айлгах цочоох нь дархлааг сулруулж байдаг. Маш хортой сэтгэлийн хөдөлгөөнд тооцогддог. Тиймээс хүүхдээ ямар нэг зүйлээс айсан бол тэр дор нь ширгэлж хурдан домнож үргээж байх ёстой. Мөн цочоохоос зайлсхийх хэрэгтэй. Айдас хадгаладсанаар дархлааны систем хордоно. Айдсаа сайн тайлж гаргаж байх хэрэгтэй. Байгалийн халуун дулаан эрчмийг агуулсан нарны илч, төөнө, галын илч зэргээр засч тэгшилж өгдөг юм байна. Тиймээс ууц, нуруу бөөр өвдсөн, доороосоо даарсан тохиолдолд орой унтахдаа ууцандаа шар тос, гүнждийн тос гэх мэт өөрт байгаа халуун чанартай тосыг сайхан халтал нь түрхэж илж өгөөд, халуун бүлээн жин тавьж унтаж амарч засах хэрэгтэй. Хүүхдэд мөн адил. Бөөр нь өөрөө өвөл, хавар болон зун бороо хур ихтэй чийгтэй үед хямардаг эрхтэн тул энэ үеүүдэд илүү сайн анхаарч, тордож байх нь зүйтэй.
Монгол орны байгалийн тогтоц, уур амьсгалын онцлогоос шалтгаалаад бид байгалиасаа бөөрний тамир муутай ард түмэнд тооцогддог хэдий ч бидний өвөг дээдэс амьдралын дадал буюу явдал мөрөөрөө бөөрөө маш сайн хамгаалж ирсэн юм билээ. Өөрөөр хэлбэл дээл хувцас, бүс зэргээрээ бөөрөө барьж хамгаалж, дулаалж байж. Гэтэл би жишээлбэл шилбээ гаргаад л, өвлийн хүйтэнд хавар намрын өсгийтэй гуталтай далжигнаад явдаг байсан маань цаагуураа угаас дорой бөөрөө улам муутгаад л байсан байгаа юм.
Миний гуяар их өвддөг юм гэтэл энэ нь бөөртэй холбоотой, бөөр чинь муу байнаа гэсэн дохио байсан.
Монголын уламжлалт анагаах ухаан болон Аюурведийн анагаах ухаан нь амтаар хүний биеийг засдгаараа тун гайхамшигтай.
Тэгвэл хүн хамгийн түрүүнд хоолыг амандаа хийж амталдаг бөгөөд үүнд хэл оролцдог. Хэлний арын 2 хажуу хэсэг давслаг амт буюу бөөрийг хариуцдаг. Өглөө босоод хэлээ хархад энэ хэсэг илүү өнгөртэй байвал та бөөрөө анхаарах хэрэгтэй гэсэн үг. Өглөө бүр хэлээ сайтар хусах нь дотор эрхтэнүүдээ мөн цэвэрлэж байгаа чухал үйлдэл юм.
Давсыг хэт их шууд хорьж болохгүй бөгөөд хий махбод давамгайлсан хүмүүст давс хамгийн тохиромжтой. Хэт их хоривол мөн бөөрний тамир сулрах нь. Бадгана махбод давамгайлсан хүмүүс хэт их хэрэглэвэл арьсны өвчин үүсэх шунал ихсэх зэрэг сөрөг нөлөөтэй. Харин шар махбод давамгайлсан хүмүүс давсны хэрэглээгээ ихэсгэвэл бөөр гэмтэнэ.
Мөн өтгөн хаталт танд хэр байна гэдгийг анзаарч байх хэрэгтэй. Өтгөн хаталт үүсэх нэг шалтгаан бол доороосоо даарах, бүдүүн гэдсэнд хүйтэн хий хуримтлагдах бөгөөд өтгөн хоргол шиг гарна. Үүнийгээ эмчлэхгүй бол бөөрөнд нөлөөлнө.
**Бөөрний дуртай хүнс**
* Хар будаа, хар шош. Хар будаа нь өөрөө биеийн дотоод дулааныг нэмдэг. Тиймээс хий махбодтой биеийн дулаан багатай, гар хөл нь үргэлж даардаг хүнд хэрэглэхэд сайн байдаг.
* Шар будаа, гурвалжин будаа
* Гүнжидийн үр тэр дундаа хар гүнждийн үр бөөрний тамир сайжруулна
* Аньс, аньсны навч
* Хүрэн манжин, яншуй
* Хар мөөг
* Амтат төмс
* Алим
* Лууван
* Хулуу
* Задь
* Хар бөөрөлзгөнө
0-1 насанд хүний бие ерөнхийдөө тэлэн томрох идэвхитэй үйл ажиллагаатай байдаг тул өнчин тархи бөөрний дээд булчирхай хоёрыг гамнавал бие цааш өвчлөхгүй байх боломжтой. Өөрөөр хэлбэл хүүхдийн толгой хөлийг дааруулахгүй байх нь чухал гэж Монгол домчийн судар дээр тэмдэглэсэн байсан.
Уламжлалт анагаах ухаанд хүний эрхтнүүд өөр хоорондоо харилцан шүтэлцээтэй байдаг бөгөөд нэг нь нөгөөхөөсөө хамаарч байдаг. Үүнийг эх, хүү, дайсан, нөхөр гэж нэрлэдэг. Бөөрний дайсан махбод нь ходоод учираас бөөрний тамир муутай хүн эсвэл бөөр нь өвдсөн үед ходоод өвдөх магадлалтай гэсэн үг. Мөн ходоодны хямрал, хоол боловсруулах чадвар сул
зэргээс бөөр хямарч болно гэсэн үг.
Яг энэ үзэгдэл охин бид хоёрт сая тохиолдлоо гэж би дүгнэсэн. Хагалгаа ходоодны амсар дээр хийгдсэн учираас ходоод хямарсан бөгөөд хагалгааны үеэр болон хагалгааны дараа дусал шингэн ихээр хийгддэг. Энэ хоёр үйлдлийг угийн тамир муутай бөөр хүлээж авч ажиллаж чадахгүй байснаар бөөрний үйл ажиллагаа ихээр алдагдаж биед шингэний илүүдэл буюу хаван хуримтлагдаж эхлэсэн байгаа юм.
Ингээд эргээд бодтол миний төрөлтүүд бүгд хагалгаа байсан бөгөөд сүүлийн төрөлтийн дараа ихээр хавагнасан маань бөөр маань тэнцвэргүй үед буюу хаврын сэрүүнд хагалгаанд орсон. Үүн дээр хагалгааны өрөө, хагалгааны дараах өрөө сэрүүхэн байдаг төдийгүй биед их хэмжээний шингэн хийгдсэн зэргээс үүдэлтэй байжээ гэдгийг дахин ойлгосон. Тиймээс ямар нэг байдлаар хагалгаанд орох гэж байгаа бол урьдчилаад өөрийн биеийн онцлогоо сайн таньж, тохирох сувилгааг хийж биеэ бэлдэх зайлшгүй шаардлагатай байх нь.
Мөн зүрхний ямар нэг өвчлөлтэй бол бөөрөө анхаарах шаардлагатай. Даралт ихтэй хүмүүс мөн бөөрөө анхаарах хэрэгтэй. Бөөр өвдсөн тохиолдолд эсвэл бөөрний үйл ажиллагаа султай хүн хоолой өвднөө гэдгийг тооцоолох хэрэгтэй.
Аюурведад бөөрийг цус ба өөх гэсэн 2 үгнээс бүтсэн үгээр нэрлэдэг бөгөөд цус, өөхтэй холбоотой аливаа өвчин бөөрний үйл ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй. Жишээлбэл чихрийн шижин.
Бөөрөнд ямар нэгэн асуудал үүсхэд тухайн хүнд дотор муухайрах, бөөлжих, ядрах, хоолны дуршил буурах, өвдөх, булчин шөрмөс татах, шээсний хэмжээ өөрчлөгдөх, илүүдэл уургийн улмаас шээс хөөсрөх, хавагнах зэрэг шинж тэмдгүүд илэрч болно. Шагай, хөл, нүүр хавагнах, бие байнга загатнах, даралт ихсэх, амьсгал давчдах, шээс цустай гарах гэх мэт шинж мөн илэрдэг байх нь.
За тэгээд эцэст нь бөөрөө хайрлая гэвэл дулаан байж, шим тэжээлтэй халуун бүлээн хоол, бөөрөнд дэмтэй хоол хүнсийг тааруулж хэрэглэж, сайтар унтаж амарч, өдөр тутмын амьдралын хөдөлгөөн үйлдэлдээ анхаарч, сэтгэл санаагаа удирдаж айдсаас зайлсхийн, бусад холбоотой эрхтнүүдээ ч анхаарч явах хэрэгтэй байх нээ.