انستیتوت علوم صحی هرات

انستیتوت علوم صحی هرات health

25/03/2026

باور های درست و اشتباه در مورد فشار خون: ۱. باور: "من جوانم و ورزشکارم، پس اصلاً نگران فشار خون نیستم!"
🔍 واقعیت: غلط ✖️
فشار خون بالا ربطی به سن و سال ندارد. حتی کودکان و نوجوانان هم ممکن است به دلایلی مثل ژنتیک، تغذیه ناسالم یا استرس به آن مبتلا شوند. پس جوان‌ها هم باید مراقب باشند!

25/03/2026

باور های درست و نادرست در مورد فشار خون:
۲. باور: "اگر فشار خونم بالا برود، حتماً سرگیجه می‌گیرم یا صورتم سرخ می‌شود."
🔍 واقعیت: غلط ✖️
به همین دلیل به آن قاتل خاموش می‌گویند! بسیاری از افراد با فشار خون بالا، هیچ علامتی ندارند. تنها راه مطمئن برای فهمیدن آن، اندازه‌گیری منظم با دستگاه است.

25/03/2026

باور های درست و نادرست در مورد فشار خون:
3. باور: "فشار خون که پایین بیاید، دیگر نباید قرص را ادامه داد؛ وگرنه کلیه‌ها از کار می‌افتند!"
🔍 واقعیت: غلط ✖️
این یکی از خطرناک‌ترین باورهاست! قطع خودسرانه دوای فشار خون می‌تواند باعث جهش ناگهانی فشار و سکته شود. اگر فشارتان پایین آمده، یعنی دوا موثر بوده، نه اینکه مرض ریشه‌کن شده باشد. تغییر دوز دوا فقط با نظر داکتر امکان‌پذیر است.

25/03/2026

ناباروری یا "بی‌اولادی": آنچه باید درباره این مسئله رایج بدانیم
تا حالا به این فکر کرده‌اید که ناباروری چقدر شایع است؟ یا فکر می‌کنید همیشه تقصیر زن است؟ بیایید با هم نگاهی به واقعیت‌های این موضوع بیندازیم.
 ناباروری اصلاً غیر معمول نیست!
احتمالاً تعجب خواهید کرد اگر بدانید که از هر ۶ زوج در سنین باروری در سراسر جهان، ۱ زوج در طول زندگی خود ناباروری را تجربه می‌کنند . یعنی حدود ۱۷.۵٪ از جمعیت بزرگسال! . پس اگر شما یا کسی که می‌شناسید با این چالش روبرو است، تنها نیستید.
 ناباروری یک "مشکل زنانه" نیست!
این یک باور کاملاً غلط است. واقعیت این است که در حدود یک ‌سوم موارد، مشکل مربوط به خانم، یک ‌سوم مربوط به آقا، و یک‌ سوم باقی‌مانده مربوط به هر دو یا علل ناشناخته است . پس ناباروری یک "مشکل زوج‌ها" است، نه یک فرد خاص.
 چه عواملی باعث ناباروری می‌شوند؟
• در آقایان: مشکل می‌تواند از کم‌بودن تعداد یا کیفیت اسپرم، انسداد مجاری، یا اختلالات هورمونی باشد .
• در خانم‌ها: مشکلات تخمک‌گذاری (مثل تنبلی تخمدان)، انسداد لوله‌های رحم، آندومتریوز، یا مشکلات رحمی (مثل فیبروم) از دلایل شایع هستند .
• عوامل مشترک: افزایش سن، سیگار کشیدن، مصرف زیاد الکل، چاقی یا کم‌وزنی شدید، و استرس بیش از حد می‌توانند روی هر دو جنس تأثیر منفی بگذارند .
• چه وقت باید به داکتر مراجعه کنیم؟
اگر خانم زیر ۳۵ سال هستید و بعد از ۱۲ ماه رابطه منظم و محافظت ‌نشده حامله نشده‌اید، یا اگر بالای ۳۵ سال هستید و بعد از ۶ ماه موفق نشده‌اید، وقت مراجعه به داکتر است . همچنین اگر سابقه امراض مثل آندومتریوز، عفونت ها، یا مشکلات هورمونی دارید، زودتر اقدام کنید.
 باورهای غلط رایج
• ❌ "اگر یک بچه دارید، دیگر نابارور نمی‌شوید." این درست نیست. ناباروری ثانویه زمانی است که فرد قبلاً بچه‌دار شده، اما برای بچه‌دار شدن دوباره دچار مشکل می‌شود .
• ❌ "تابلت های ضدبارداری باعث ناباروری می‌شوند." کاملاً اشتباه است. قرص فقط به طور موقت مانع حاملگی می‌شود و پس از قطع آن، قدرت باروری معمولاً طی چند ماه به حالت طبیعی بازمی‌گردد .
• ❌ "اگر مرد انزال دارد، یعنی نابارور نیست." خیر، ناباروری در مردان می‌تواند به دلیل شکل یا حرکت غیرطبیعی اسپرم باشد، حتی اگر تعداد اسپرم طبیعی باشد .
نکته امیدوارکننده: خوشبختانه امروزه روش‌های تداوی متنوعی وجود دارد، از تغییر سبک زندگی و دواهای ساده گرفته تا روش‌های کمک‌باروری مانند IUI (تلقیح داخل رحمی) و IVF (لقاح آزمایشگاهی).
✨ آگاهی و اطلاعات درست، اولین گام برای شکستن تابوی ناباروری و یافتن راه‌های تداوی است. اگر این مطلب را مفید دیدید، برای دوستانتان هم به اشتراک بگذارید.
کامگار باشید!

25/03/2026

دیابت نوع یک در مکتب!
استادان گرامی! در صورتیکه شاگردی مصاب به مرض قند (دیابت) نوع یک دارید نکات ذیل را درنظر داشته باشید:
شاگرد شما ممکن است به دیابت نوع یک مبتلا باشد. این مرض بخشی از زندگی اوست، اما با آگاهی و همراهی شما، میتواند سال تعلیمی موفق و لذتبخشی را پشت سر بگذارد. درک نیازهای این شاگرد نه تنها یک اقدام انسانی، که یک وظیفه آموزشی است. در این پست، نکات کلیدی را که باید در مورد این شاگردان عزیز بدانید، مرور میکنیم.
1️⃣ دیابت نوع یک چیست؟ (یک توضیح ساده)
دیابت نوع یک, یک مرض خودایمنی است که در آن غده پانقراص دیگر نمیتواند انسولین بسازد. انسولین هورمونی است که قند را از خون به حجرات میرساند تا تبدیل به انرژی شود. بدون انسولین، قند در خون باقی میماند و بالا میرود. این افراد برای زنده ماندن نیاز به تزریق روزانه انسولین دارند و مدیریت سطح قند خون برای آنها حیاتی است.
2️⃣ . دو موقعیت مهم که باید بشناسید:
• 🆘 هیپوگلیسمی یا افت قند خون (قند پایین): این حالت عاجل و فوری است و میتواند خیلی سریع اتفاق بیفتد.
o علائم: رنگ پریدگی، تعریق، لرزیدن بدن، گیجی، خواب آلودگی ناگهانی، پرخاشگری یا گریه کردن، شکایت از گرسنگی شدید یا سردرد.
o وظیفه شما:
1. هرگز شاگرد را تنها نگذارید.
2. فوراً به او بگویید بنشیند و از او بخواهید قند خونش را با دستگاه چک کند (اگر میتواند).
3. اگر هوشیار است، سریعاً یک منبع قندی ساده به او بدهید: آبمیوه، سه حبه قند، یک قاشق عسل یا یک نوشابه معمولی (نه رژیمی). وسایل مورد نیاز معمولاً در کیف شاگرد موجود است.
4. بعد از ۱۰-۱۵ دقیقه حالش بهتر میشود. پس از آن اگر نوبت غذای اصلی نزدیک است، او را به خوردن غذا تشویق کنید.
• 🔼 هیپرگلیسمی یا قند خون بالا (قند بالا): این حالت معمولاً آرامتر و در طول زمان ایجاد میشود.
o علائم: تشنگی مفرط، تکرر ادرار (ممکن است مرتباً اجازه توالت رفتن بخواهد)، خستگی شدید، تاری دید.
o وظیفه شما: به او اجازه دهید هر وقت نیاز داشت آب بنوشد و به توالت برود. محدودیتی برایش قائل نشوید. این وضعیت معمولاً با تزریق انسولین در منزل یا توسط خودش کنترل میشود، اما اگر بیحال و خواب آلود شد، با والدین تماس بگیرید.
3️⃣ حقوق ساده اما حیاتی شاگرد در صنف:
• اجازه برای خوردن و آشامیدن: متعلم مبتلا به دیابت باید اجازه داشته باشد در صنف میان وعده بخورد یا آب بنوشد، حتی وسط درس. این کار برای جلوگیری از افت قند یا رفع تشنگی ناشی از قند بالاست. این یک امتیاز نیست، یک ضرورت طبی است.
• اجازه برای چک کردن قند خون: او باید بتواند در هر زمان و هر مکان (حتی پشت میز) با دستگاه کوچکش قند خون را اندازه گیری کند. این کار را ساده و بدون جلب توجه دیگران انجام دهید.
• دسترسی به کیف مخصوص: کیف شاگرد حاوی وسایل حیاتی مانند (آمپول عاجل برای بیهوشی ناشی از افت قند)، آبمیوه، قند، انسولین و دستگاه است. این کیف همیشه باید در دسترس خودش باشد و در الماری یا صنف دیگر گذاشته نشود.
• شرکت در فعالیتهای ورزشی: فعالیت بدنی برای این شاگردان بسیار مفید است. فقط قبل از ورزش، مطمئن شوید که یک میان وعده خورده باشد و قند خونش در محدوده مناسب باشد. اگر احساس ضعف کرد، اجازه دهید استراحت کند.
4️⃣ نکته نهایی: هماهنگی با والدین
بهترین کار این است که در ابتدای سال تعلیمی با والدین متعلم یک جلسه هماهنگی داشته باشید. آنها دقیقاً میدانند که فرزندشان در شرایط مختلف چه واکنشی نشان میدهد و چه نیازهایی دارد. از آنها یک برنامه کتبی ساده شامل شماره تماس اضطراری و علائم هشداردهنده خاص فرزندشان بگیرید.
با درک و حمایت شما استادان گرامی، این شاگرد نه تنها از نظر جسمی در امان خواهد بود، بلکه از نظر روحی نیز احساس امنیت میکند.
کامگار باشید!
دوکتور فاقدانی

25/03/2026

افسردگی چیست؟
افسردگی یک اختلال روانی شایع اما جدی است که بر احساسات، طرز فکر و رفتار فرد تأثیر منفی میگذارد. این مریضی چیزی فراتر از یک غم و اندوه ساده یا گذرا است. افسردگی با احساس پایداری از غم، ناامیدی و از دست دادن علاقه به فعالیتهایی که زمانی لذتبخش بودند، مشخص میشود.
علائم رایج:
• احساس غمگینی، پوچی یا ناامیدی مداوم
• از دست دادن علاقه یا لذت در انجام کارهای روزمره
• تغییرات شدید در اشتها (پرخوری یا کمخوری) و وزن
• بیخوابی یا پرخوابی
• بیقراری یا کندی در حرکات و صحبت کردن
• خستگی مفرط و کاهش انرژی
• احساس بی ارزشی یا گناه بیش از حد
• مشکل در تمرکز، تصمیم گیری یا به خاطر سپردن مطالب
• افکار مرگ، خودکشی یا اقدام به آن
علل و عوامل خطر:
افسردگی معمولاً در اثر ترکیبی از عوامل ایجاد میشود، از جمله:
• عوامل بیولوژیکی: تغییرات در انتقال دهنده های عصبی مغز
• ژنتیک: وجود سابقه افسردگی در خانواده
• عوامل روانی: شخصیت، عزت نفس پایین و سبک تفکر منفی
• عوامل محیطی: قرار گرفتن در معرض تروما، خشونت، سوءاستفاده یا فقدانهای بزرگ زندگی
تداوی:
افسردگی قابل درمان است. مؤثرترین روشهای تداوی معمولاً ترکیبی از موارد زیر است:
1. رواندرمانی (گفتاردرمانی): مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT)
2. دارودرمانی: استفاده از دواهای ضدافسردگی با تجویز داکتر
3. اصلاح سبک زندگی: ورزش منظم، رژیم غذایی سالم و خواب کافی
نکته مهم: افسردگی یک ضعف شخصیتی نیست و فرد مبتلا نمیتواند با «فکر کردن مثبت» یا «تلاش بیشتر» خود بخود خوب شود. این یک مرض طبی است که نیاز به تشخیص و درمان تخصصی دارد. اگر شما علائم افسردگی را دارید، مراجعه به روانشناس یا روانپزشک اولین و مهمترین گام برای بهبودی است.
دوکتور فاقدانی

25/03/2026

حملات پانیک (Panic Attacks) چه هستند؟
حملات پانیک دوره های ناگهانی و شدید ترس هستند که بدون هشدار قبلی رخ میدهند و معمولاً بین ۵ تا ۲۰ دقیقه طول میکشند. در این حالت، بدن وارد حالت "جنگ یا گریز" میشود، در حالی که هیچ خطر واقعی وجود ندارد.
علائم رایج:
• تپش قلب شدید
• تنگی نفس و احساس خفگی
• تعریق و لرز
• درد قفسه سینه
• ترس از مردن یا دیوانه شدن
نکته مهم: حملات پانیک قابل تداوی هستند. درصورتیکه چنین حالتی را تجربه کردید با متخصص بخش اعصاب و روان در تماس شوید.
دوکتور فاقدانی

25/03/2026

ماست یکی از فراورده‌های تخمیری شیر است که با فعالیت باکتری‌های مفید تولید می‌شود و فواید قابل توجهی برای سلامت بدن دارد.
پروبیوتیک‌ها و سلامت جهاز هضمی:
مهم‌ترین ویژگی ماست، وجود پروبیوتیک‌ها (باکتری‌های مفید) مانند لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتر است. این باکتری‌ها با تقویت میکروبیوم روده، به هضم غذا کمک کرده، از رشد باکتری‌های مضر جلوگیری می‌کنند و می‌توانند علائم عدم تحمل لاکتوز را کاهش دهند.
منبع غنی از کلسیم و استخوان‌سازی:
ماست منبع عالی کلسیم قابل جذب است که برای حفظ تراکم استخوان‌ها و پیشگیری از پوکی استخوان ضروری می‌باشد. ترکیب کلسیم، فسفر و ویتامین‌های موجود در ماست به ویژه ویتامین D در انواع غنی‌شده, سلامت دندان‌ها را نیز تضمین می‌کند.
تقویت سیستم ایمنی:
مصرف منظم ماست به دلیل داشتن پروبیوتیک‌ها، روی سیستم ایمنی تأثیر مثبت می‌گذارد. حدود ۷۰٪ حجرات ایمنی بدن در روده قرار دارند و حفظ تعادل باکتری‌های روده توسط ماست، توانایی بدن را در مقابله با عفونت‌ها افزایش می‌دهد.
کنترل وزن و سلامت قلب:
پروتئین بالای ماست باعث ایجاد احساس سیری طولانی‌مدت شده و به کنترل اشتها کمک می‌کند. همچنین مصرف ماست کم‌چرب می‌تواند با کاهش فشار خون و سطح کلسترول بد (LDL)، خطر امراض قلبی-عروقی را کاهش دهد.
نکته مهم:
برای بهره‌مندی از این خواص، بهتر است از ماست‌های ساده و کم‌شکر به جای انواع طعم‌دار و پرچرب استفاده شود.
دوکتور فاقدانی

25/03/2026

نیروگاه های طبیعی سلامتی؛ چرا سبزیجات در رژیم غذایی ما ضروری هستند؟
از نظر علمی، سبزیجات فراتر از یک "ماده غذایی" ساده هستند. مهم‌ترین فایده سبزیجات برای بدن، نه صرفاً تأمین انرژی، بلکه تأمین ویتامین‌ها، مواد معدنی و فیبر مورد نیاز برای عملکرد صحیح سیستم‌های حیاتی است.
مهم‌ترین دلایل علمی برای مصرف روزانه سبزیجات عبارتند از:
1. آنتی‌اکسیدانت‌ها و مبارزه با پیری سلولی:
سبزیجات رنگارنگ (مانند بادنجان رومی، زردک، اسفناج و فلفل دلمه‌ای) سرشار از ترکیبات آنتی‌اکسیدانت مانند ویتامین C، بتاکاروتن و لیکوپن هستند. این ترکیبات با مولکول‌های ناپایداری به نام رادیکال‌های آزاد مبارزه می‌کنند. رادیکال‌های آزاد عامل اصلی آسیب حجروی، التهاب مزمن و در نهایت امراضی مانند سرطان و تکالیف قلبی هستند.
2. فیبر؛ دوست حهاز هضمی و قلب:
فیبر موجود در سبزیجات دو نقش اساسی دارد:
• تنظیم قند خون: فیبر باعث می‌شود قند حاصل از غذا به‌تدریج جذب شود و از نوسانات شدید قند خون و بروز دیابت نوع ۲ جلوگیری می‌کند.
• سلامت قلب: فیبرهای محلول در سبزیجاتی مانند بامیه و بادمجان، به کاهش کلسترول بد (LDL) کمک کرده و خطر ابتلا به امراض قلبی-وعایی را کاهش می‌دهند.
3. سلامت مغز و اعصاب:
برگ‌های سبز تیره مانند اسفناج و کلم برگ سرشار از فولات هستند. کمبود فولات با افزایش خطر افسردگی و آلزایمر مرتبط است. همچنین نیترات طبیعی موجود در چغندر و کاهو با افزایش جریان خون در مغز، عملکرد شناختی را بهبود می‌بخشد.
نتیجه‌گیری: مصرف روزانه حداقل ۴۰۰ گرم (پنج وعده) از انواع سبزیجات رنگارنگ، یک سرمایه‌گذاری بلندمدت برای پیشگیری از امراض مزمن و حفظ شادابی و سلامت بدن است.
دوکتور فاقدانی

25/03/2026

ویتامین E چیست؟
ویتامین E یک ویتامین محلول در چربی و یک آنتیاکسیدانت قوی است. نقش اصلی آن محافظت از حجرات بدن در برابر آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد (مالکولهای ناپایداری که میتوانند به حجرات آسیب بزنند) است. این ویتامین برای تقویت سیستم ایمنی، سلامت چشمها و عملکرد صحیح رگهای خونی ضروری است.
________________________________________
منابع غذایی ویتامین E
بهترین منابع این ویتامین معمولاً روغنهای گیاهی، مغزها و دانه ها هستند. مهمترین منابع عبارتند از:
۱. روغنهای گیاهی:
• روغن جوانه گندم (غنی ترین منبع)
• روغن آفتابگردان
• روغن سویا
• روغن جواری
۲. مغزها و دانه ها:
• تخمه آفتابگردان
• بادام
• فندق
• بادام زمینی
• تخمه کدو
۳. سبزیجات برگ سبز:
• اسفناج
• کلم بروکلی
• برگ چغندر
۴. میوه ها:
• آووکادو
• کیوی
• آم
• گوجه فرنگی
۵. غلات کامل و محصولات غنی شده:
• جوانه گندم
• غلات صبحانه غنی شده
________________________________________
نکته: از آنجایی که ویتامین E محلول در چربی است، مصرف آن همراه با مقداری چربی (مثلاً در سالاد همراه با روغن زیتون) جذب آن را در بدن افزایش میدهد.
دوکتور فاقدانی

Address

هرات افغانستان
Herat

Opening Hours

Monday 08:00 - 15:00
Tuesday 09:00 - 17:00
Wednesday 09:00 - 17:00
Thursday 09:00 - 17:00
Friday 09:00 - 17:00
Saturday 09:00 - 17:00
Sunday 09:00 - 17:00

Telephone

+93402223411

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when انستیتوت علوم صحی هرات posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share