09/11/2023
سرفه (cough)
سرفه از جمله اعراض معمول در نزد مریضان داخله بوده که در نتیجه تحریک آخذه های میخانیکی یا کیمیاوی عصبی در شجر قصبی ایجاد میشود. سرفه از جمله میکانیزم های دفاعی عضویت است که موثریت آن مرتبط به سلامتی عکسه موصله و مرسله، قوت عضلات زفیری و جدار صدری و تولید و پاکسازی طبیعی میکانیزم muco-ciliary میباشد. در صورت تداوم و تشدید آن سبب اختلال روابط فردی و ساحه کاری، اختلال در خواب و ناراحتی های گلو و جدار صدری میشود.
تصنیف
سرفه از نظر کلینیکی دارای اشکال ذیل میباشد:
• سرفه حاد؛ دوام کمتر از 3 هفته
• سرفه پایدار یا persistent؛ دوام 3-8 هفته
• سرفه مزمن؛ دوام بیشتر از 8 هفته
• سرفه تحت الحاد یا سرفه بعد از انتانات تنفسی؛ دوام 3-8 هفته
الف: سرفه حاد
اسباب معمول
أ) انتانات وایرسی طرق تنفسی؛ درینصورت تظاهرات دیگر مانند تب، احتقان انفی و گلودردی نیز دیده میشود.
ب) عسرت تنفس مترافقه؛ دلالت بر آفات جدی زمینه یی مینماید که نیاز به ارزیابی سویه اکسیجن (گازات شریانی و Pulse oximetry)، جریان هوایی (سپیرامتری و Peak flow) و امراض پارانیشیم ریوی (رادیوگرافی) دارد.
ج) Cough-variant asthma؛ در صورت که مریض سرفه شدید شبانه داشته باشد.
د) امراض انسدادی ریوی؛ سرفه های پایدار مترافق با تقشع
ه) Pertussis؛ موجودیت استفراغات پس از سرفه یا whoop شهیقی.
اسباب غیر معمول
أ. امراض قلبی مانند عدم کفایه قلبی
ب. Hay fever یا رینایتس الرژیک
ج. عوامل شغلی مثلاً در نزد کارگران مزرعه
معاینه فزیکی
أ) اختلال در علایم حیاتی (تکی کاردی، تکی پنیا، تب) دلالت بر احتمال موجودیت نومونیا مینماید.
ب) یافته های که دلالت بر تکاثفات طرق هوایی مینماید (رالها، کاهش آوازهای تنفسی، fremitus، egophony) علایم مهم نومونیای اکتسابی جامعه (CAP) میباشد.
ج) تقشع تقیحی دلالت بر انتانات باکتریایی در امراض ساختاری ریوی (cystic fibrosis, COPD) مینماید.
د) ویزنگ و رانکای یافته های معمول برانشیت حاد میباشد.
معاینات تشخیصیه
أ) رادیوگرافی صدر؛ در صورت اختلال علایم حیاتی یا مشکوک بودن به نومونیا کمک کننده است.
ب) C-reactive protein؛ سویه های بلندتر از 30 mg/dl دلالت بر نومونیا مینماید.
ج) Pulse oximetry و peak flow بخاطر رد هایپوکسیمیا یا امراض انسدادی طرق هوایی کمک کننده است.
تشخیص تفریقی
أ. انتانات حاد طرق هوایی
ب. استما
ج. Allergic rhinitis
د. عدم کفایه قلبی (HF)
تداوی
تداوی این مریضان شامل تداوی علت زمینه یی، تداوی خود عکسه سرفه و تداوی عوامل تحریک کننده میباشد.
أ) انفلوینزا؛ Oseltamivir و zenamivir از طریق فمی یا peramivir از طریق وریدی در صورت که در جریان 30-48 متعاقب آغاز اعراض توصیه شود، بیشتر موثر است.
ب) انتانات کلامایدیا و مایکوپلازما؛ اریترومایسین یا doxycycline.
ج) برانشیت ها؛ بیتادواگونست های استنشاقی
د) Post nasal drip؛ انتی هیستامینیک ها، دواهای ضد احتقان یا ستیرایدهای انفی.
ه) GERD؛ نهی کنندگان پروتون پمپ یا H2 Blockers
ب: سرفه های پایدار و مزمن
اسباب
أ) Pertussis؛ خصوصاً در مناطق خاص
ب) نهی کننده گان angiotensin converting enzyme؛ در صورت در بیشتر از ده روز گذشته گرفته شده باشد.
ج) Post nasal drip؛ با احتقان ساینس های انفی همراه میباشد.
د) استما؛ با ویزنگ مترافق میباشد.
ه) GERD؛ با سوزش epigastric همراه میباشد.
و) امراض مزمن ریوی، عدم کفایه قلبی یا anemia؛ با عسرت تنفس همراه میباشد.
ز) کنسرهای قصبی؛ با ضیاع وزن، hemoptysis، تب و عرق شبانه خصوصاً در افراد سگرت کش یا مواجه شغلی با asbestos، دیزل و فلزات ثقیله مشخص میشود.
ح) COPD؛ سرفه یکجا با افرازات وافر مخاطی خصوصاً در افراد سگرت کش.
ط) Bronchiectasis؛ افرازات وافر مخاطی با سابقه نومونیاهای متکرر یا اختلاطی.
معاینات فزیکی
أ. جستجوی شواهد سینوزیت مزمن، استما و post nasal drip.
ب. COPD؛ با سرفه، عسرت تنفس، عدم توانایی در پف نمودن چوبک گوگرد از فاصله 25cm (match test) و کاهش بلندی حنجره کمتر از 4cm مشخص میشود.
ج. عدم کفایه قلبی؛ با صعود فشار ورید jugular یا مثبت بودن hepatojugular reflux مشخص میشود.
معاینات تشخیصیه
أ) رادیوگرافی صدر؛ در صورت عدم مصرف ACEi یا سابقه انتانات تنفسی کمک کننده است.
ب) Polymerase chain reaction؛ با استفاده از سواب انفی بلعومی یا افرازات انفی در تشخیص pertussis کمک کننده است.
ج) رادیوگرافی نارمل صدری؛ post nasal drip، استما یا GERD مدنظر باشد.
د) دریافت ایزونوفیل های تنفسی بیشتر از 3% دلالت بر استما مینماید.
ه) Spirometry؛ در انسداد طرق هوایی بزرگ کمک کننده است.
و) pH manometry، اندوسکوپی، بلع باریوم، CT ساینسها یا CT صدری؛ دریافت علت های کمتر معمول.
تشخیص تفریقی
عوامل و امراض ذیل باید باید تفریق شوند:
أ) عوامل محیطی؛ سگرت، آلودگی هوا
ب) عوامل شغلی؛ Asbestos، مشتقات دیزل
ج) Pertussis
د) Post nasal drip
ه) استما (به شمول cough variant asthma)
و) GERD
ز) COPD
ح) توسع قصبات
ط) برانشیت ایزونوفیلیک
ي) توبرکلوز و سایر انتانات مزمن
ك) امراض بین الخلالی ریوی
ل) Bronchogenic carcinoma
م) Psychogenic cough که بنام somatic cough syndrome نیز یاد میشود.
ن) سرفه های عادتی یا tic cough
تداوی
أ. Pertussis؛ انتی بیوتیک های مکرولید در 7 روز اول بیشتر موثر بوده، واکسین در افراد که در خطر بلند قرار دارند.
ب. Post nasal drip، استما و GERD؛ تداوی امپایریک که برای 2-4 هفته ادامه یابد.
ج. رول کورتیکوستیروییدهای انشاقی در سرفه های پایدار ثابت نشده است.
د. اختلال شعبات حسی حنجروی عصب واگوس؛ در مقابل Gabapentin جواب میدهد.
ه. Reflex cough syndrome؛ تداوی روانی جهت تغییر توجه مریض از عوامل داخلی به عوامل بیرون از بدن کمک کننده است.
در صورت عدم بهبود با تداوی های فوق عوامل ذیل مدنظر گرفته شده و تداوی شوند:
أ) Obstructive sleep apnea
ب) بزرگ شدن تانسل
ج) فنگس های محیطی؛ تدابیر وقایوی کمک کننده است.
د) Idiopathic chronic cough؛ تداوی با نیبولایزر لیدوکایین و توصیه morphine sulfate با دوز 5-10 mg از طریق فمی روزانه دو مراتبه.
ه) سرفه های معند مزمن؛ speech pathology therapy.
ترتیب:دوکتور محمد ادریس درمان
