20/09/2026
#هپاتیت D
1 . د ناروغۍ تشریح
هپاتیت D د ډیلټا ویروس له امله رامنځته کېدونکې د ځیګر ویروسي ناروغي ده. د دې ویروس ځانګړنه دا ده چې د تکثیر لپاره د هپاتیت B ویروس ته اړتیا لري؛ نو هپاتیت D یوازې د هپاتیت B په موجودیت کې رامنځته کېدای شي.
هپاتیت D په دوو بڼو لیدل کېږي:
هممهاله انتان: هپاتیت B او D یو وخت بدن ته داخل شي.
وروسته ورزیاتېدونکی انتان: یو کس مخکې له مخکې هپاتیت B ولري او وروسته پرې هپاتیت D هم اخته شي. دا بڼه د مزمنې ناروغۍ او د ځیګر د جدي زیان خطر زیاتوي.
2 . اعراض او علایم
ځینې ناروغان هېڅ څرګند علایم نه لري، خو ممکن لاندې نښې پیدا شي:
ستړیا او کمزوري
د اشتها کموالی
زړه بدوالی او کانګې
د نس درد، په ځانګړي ډول د ښي اړخ د پاسنۍ برخې درد
تبه
د بندونو درد
د ادرار تیاره کېدل
د غایطه موادو رنګ روښانه کېدل
د سترګو او پوستکي ژېړوالی
د پوستکي خارښت
په شدیدو مواردو کې د ځیګر د فعالیت د خرابېدو نښې، د نس او پښو پړسوب، ګډوډي او د وینې بهېدنې تمایل هم رامنځته کېدای شي.
3 . لابراتواري معاينات
د هپاتیت D د تشخیص لپاره مهمې معاينې:
د هپاتیت B سطحي انټيجن: د هپاتیت B موجودیت معلوموي.
د هپاتیت D ضد انټيباډي: ښيي چې بدن له هپاتیت D سره مخ شوی دی.
د هپاتیت D د ویروس جنیټیکي ازموینه: په وینه کې د ویروس موجود مقدار معلوموي او د فعال انتان په تشخیص کې مهمه ده.
ALT او AST:
د ځیګر د حجرو د زیان ارزونه.
بلیروبین: د ژېړوالي او د ځیګر د فعالیت ارزونه.
البومین او د وینې د ټینګېدو ازموینه: د ځیګر د فعالیت د کمېدو په ارزونه کې مهم دي.
د وینې عمومي معاینه: د ناروغ عمومي وضعیت ارزوي.
د اړتیا په صورت کې د ځیګر الټراساونډ او نورې تصویري معاينې هم ترسره کېږي، په ځانګړي ډول که د مزمن ځیګر ناروغۍ شک موجود وي.
4 . درملنه
درملنه د ناروغۍ د بڼې او شدت له مخې ټاکل کېږي.
حاد هپاتیت D:
د ډېرو ناروغانو لپاره ځانګړی ضدویروسي درملنه نه وي؛ حمایوي درملنه، مناسب تغذیه، د مایعاتو توازن او د ځیګر د فعالیت څارنه مهمه ده.
مزمن هپاتیت D:
د متخصص تر څارنې لاندې ځانګړې ضدویروسي درملنه کارول کېږي. Pegylated interferon alfa د مزمن هپاتیت D لپاره له مهمو درملنو څخه دی. په ځینو هېوادونو کې bulevirtide هم د مزمن هپاتیت D لپاره کارول کېږي، خو شتون او د استعمال شرایط یې د هېواد له مقرراتو سره توپیر لري.
