30/08/2026
ترجمه و تفسیر آیه 17–18 سوره الروم:
﴿فَسُبْحَانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ وَلَهُ الْحَمْدُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَعَشِيًّا وَحِينَ تُظْهِرُونَ﴾
ترجمه:
پس تسبیح گویید خدا را، هنگامی که شام میکنید و هنگامی که صبح میکنید.
و ستایش برای اوست در آسمانها و زمین، و (نیز) هنگام عصر و وقت ظهر.
📖 تفسیر مفصل:
۱. یاد خدا در همه اوقات شبانهروز
مفسران (طبری، قرطبی، ابنکثیر) گفتهاند که این آیه اشاره به نمازهای پنجگانه دارد:
حين تمسون: اشاره به نماز مغرب و عشاء.
حين تصبحون: اشاره به نماز صبح.
عشياً: نماز عصر.
حين تظهرون: نماز ظهر.
یعنی خداوند، بندگانش را فرا میخواند که در مهمترین بخشهای شب و روز، او را یاد کنند و به تسبیح و ستایش بپردازند. این نشان میدهد که عبادت خدا باید محور زندگی مؤمن باشد و انسان در همه ساعات، متوجه او گردد.
۲. تسبیح و حمد، دو بال پرواز مؤمن
تسبیح (سبحان الله): تنزیه خدا از هر نقص و کمبود؛ یعنی اعتراف به اینکه خداوند پاک و منزه است از هر عیب، ظلم و نیاز.
حمد (الحمد لله): ستایش او به خاطر همه نعمتها و کمالها.
مؤمن در هر لحظه با تسبیح زبان به پاکی خدا میگشاید و با حمد دلش را سرشار از عشق و شکرگزاری میکند. این دو در کنار هم، روح را زنده میسازد.
۳. پیوستگی آسمان و زمین در عبادت
خداوند فرمود:
"وَلَهُ الْحَمْدُ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ"
یعنی نه فقط انسانها، بلکه تمام موجودات عالم در حال تسبیح و حمد خدا هستند. هر ذرهای در آسمان و زمین با زبان حال یا قال، به یگانگی و عظمت خدا شهادت میدهد.
این هماهنگی جهان با ذکر خدا، به انسان یاد میدهد که او هم باید در مدار تسبیح و حمد حرکت کند.
۴. پیوستگی زندگی با ذکر الهی
این آیات نشان میدهد که هیچ ساعتی از زندگی انسان، خالی از یاد خدا نباید باشد.
صبح، آغاز روز با نام خدا.
ظهر، در میان کار و تلاش، بازگشت به ذکر خدا.
عصر، هنگام خستگی و غروب، یاد خدا آرامبخش است.
شب، هنگام آرامش و خلوت، باز هم ذکر خدا.
این نظم، انسان را از غفلت و فراموشی میرهاند و زندگیاش را معطر به یاد محبوب میسازد.
۵. نکته
علمای سلوک گفتهاند:
این آیه به ما میآموزد که زندگی مؤمن باید یک دایره ذکر باشد:
از صبح با خدا شروع کند،
در ظهر و عصر با خدا ادامه دهد،
و شب را با یاد خدا به پایان برد.
چنین انسانی همیشه در حصن حصین یاد الهی است و دلش آرام میماند.
فالو کنید حتماً ✔️🌹
نشر ویدئو صدقه جاریه