ميلاد روغتيايې کلينيک

ميلاد روغتيايې کلينيک information about health

🩺 د نوک شاوخوا فایبروما (PERIUNGUAL FIBROMA)● یو غیرسرطاني د نوک شاوخوا تومور — له TSC سره تړاو لري یا په جلا/اکتسابي ډو...
09/09/2026

🩺 د نوک شاوخوا فایبروما (PERIUNGUAL FIBROMA)

● یو غیرسرطاني د نوک شاوخوا تومور — له TSC سره تړاو لري یا په جلا/اکتسابي ډول رامنځته کېږي

Periungual fibroma چې Koenen tumor (کوینن تومور) هم ورته ویل کېږي، یو غیرسرطاني فایبروزي تومور دی چې د نوک شاوخوا نسجونو یا د نوک له پوټکي (nail fold) څخه رامنځته کېږي. دا په کلاسیک ډول د Tuberous Sclerosis Complex (TSC) سره تړاو لري، خو په هغو کسانو کې هم په یوازې ډول رامنځته کېدای شي چې TSC ونه لري.

🔬 لاملونه او تړاوونه

1️⃣ Tuberous Sclerosis Complex — کلاسیک تړاو

د نوک شاوخوا څو فایبروماوې د TSC له مهمو جلدي نښو څخه دي.

TSC د لاندې جینونو د مرض‌زای بدلونونو له امله رامنځته کېږي:

- TSC1 → Hamartin (هامارتین)
- TSC2 → Tuberin (ټوبرین)

د دې جینونو د تومور-مخنیوي فعالیت له منځه تلل د mTOR pathway د غیرنورمال فعالېدو سبب کېږي، چې په پایله کې د حجرو زیات تکثیر او د هامارتومي نسجونو وده رامنځته کېږي.

Periungual fibromas عموماً له بلوغ وروسته څرګندېږي او د وخت په تېرېدو سره د شمېر او اندازې له مخې زیاتېدای شي.

2️⃣ Sporadic / Acquired Periungual Fibroma — جلا یا اکتسابي فایبروما

یو واحد (solitary) periungual fibroma د TSC پرته هم په تصادفي ډول رامنځته کېدای شي.

تکراري ټپ، مزمن تحریک، یا د نوک په شاوخوا کې میخانیکي فشار ممکن د ځینو اکتسابي lesions په رامنځته کېدو یا لویېدو کې رول ولري؛ خو ټروما د قطعي علت په توګه نه ده ثابت شوې.

● نو:

- یوه ضایعه + د TSC نورې نښې نشته → Sporadic/Acquired periungual fibroma ته فکر وکړئ.
- څو ضایعات → د Tuberous Sclerosis Complex (TSC) احتمال په جدي ډول مطرح کوي.

👁️ کلینیکي ځانګړنې

🔹 کلک، نرم، د پوستکي په رنګ یا ګلابي papule/nodule
🔹 د نوک له proximal یا lateral nail fold څخه راوتل
🔹 ممکن د نوک د تختې (nail plate) لاندې هم وغځېږي
🔹 د نوک په اوږدو کې groove یا د نوک dystrophy رامنځته کولای شي
🔹 د تکراري ټکر یا فشار له امله دردناک کېدای شي
🔹 په TSC ناروغانو کې معمولاً څو ضایعات موجود وي

🧪 تشخیص

تشخیص تر ډېره کلینیکي وي.

که تشخیص واضح نه وي، Histopathology (هیستوپتالوژي) د تشخیص لپاره ګټوره ده، په ځانګړي ډول کله چې یو جلا lesion د نوک د نورو تومورونو سره ورته والی ولري.

کله چې څو periungual fibromas موجود وي، ناروغ باید د TSC نورو نښو لپاره هم وکتل شي.

💊 درملنه

✂️ جراحي ایستل — اصلي درملنه

د هغو lesions لپاره چې دردناک وي یا د ښکلا له نظره ستونزه جوړوي، بشپړ جراحي ایستل تر ټولو غوره درملنه ده.

د جراحۍ پر مهال باید ډېر احتیاط وشي، څو nail matrix ته زیان ونه رسېږي؛ ځکه د nail matrix زیان د نوک د دایمي dystrophy سبب کېدای شي.

🔹 Curettage / Shave Excision

کوچني او سطحي lesions د curettage یا shave excision له لارې لرې کېدای شي. که تومور په بشپړ ډول ونه ایستل شي، د بیا راګرځېدو (recurrence) امکان شته.

🔬 Laser Therapy

CO₂ laser په ځینو مناسبو مواردو کې، په ځانګړي ډول د څو fibromas لپاره، په بریالیتوب سره کارول شوی دی.

🔄 بیا راګرځېدل (Recurrence)

په ځانګړي ډول د TSC ناروغانو کې د موجودو lesions له لرې کولو وروسته د نوي lesions د رامنځته کېدو یا د پخوانیو د بیا راګرځېدو امکان شته، ځکه درملنه موجود تومور لرې کوي، خو اصلي جنیټیک تمایل نه له منځه وړي.

⭐ د Dermatology مهمه نکته

- یو واحد periungual fibroma په هغو کسانو کې چې د TSC نورې نښې نه لري، ممکن sporadic/acquired وي؛ تکراري ټروما یا مزمن تحریک ممکن په ځینو مواردو کې مرسته کوونکی عامل وي.
- څو periungual fibromas باید تل د Tuberous Sclerosis Complex (TSC) احتمال مطرح کړي.


🩺 د نن ورځې کیس | Peutz-Jeghers Syndromeیوه شاوخوا ۱۰–۱۱ کلنه ماشومه زموږ کلینیک ته د شدید بطني درد (Abdominal Pain) له ...
12/08/2026

🩺 د نن ورځې کیس | Peutz-Jeghers Syndrome

یوه شاوخوا ۱۰–۱۱ کلنه ماشومه زموږ کلینیک ته د شدید بطني درد (Abdominal Pain) له شکایت سره مراجعه وکړه.

🔹 د فزیکي معاینې موندنې:
د دقیقې فزیکي معاینې پر مهال د ناروغې پر شونډو د Hyperpigmented Macules (تور یا نسواري رنګه کوچنیو داغونو) شتون ولیدل شو. همدارنګه د نس په LUQ (Left Upper Quadrant) سیمه کې د یوې کتلې په څېر جوړښت محسوسېده.

🔹 د الټراساونډ موندنې:
د Ultrasound معاینې په ترڅ کې د Intussusception (د کولمو دننه د یوې برخې ننوتل) نښې وموندل شوې.

د ناروغې د دقیقې تاریخچې، بشپړې فزیکي معاینې او الټراساونډ موندنو په یوځای ارزولو سره، د Peutz-Jeghers Syndrome (PJS) تشخیص ته شکمن شوو.

🔬 Peutz-Jeghers Syndrome څه شی دی؟

Peutz-Jeghers Syndrome (PJS) یو نادر ارثي سندروم دی چې د لاندې ځانګړتیاوو له امله پېژندل کېږي:

🔸 د شونډو او د خولې شاوخوا Hyperpigmented Macules
🔸 په هاضمي سیستم کې د Hamartomatous GI Polyps رامنځته کېدل
🔸 د کولمو د پولیپونو له امله د Intussusception او Intestinal Obstruction رامنځته کېدل

په ماشومانو کې کېدای شي د دې ناروغۍ لومړنۍ نښه یوازې د شونډو تور یا نسواري رنګه داغونه وي، خو وروسته د کولمو پولیپونه کولی شي د لاندې ستونزو سبب شي:

🔸 Intussusception
🔸 Intestinal Obstruction
🔸 Recurrent Abdominal Pain
🔸 GI Bleeding
🔸 Iron-deficiency Anemia

⚠️ مهمه خبره:
د Peutz-Jeghers Syndrome ناروغان د ژوند په اوږدو کې د بېلابېلو سرطانونو، په ځانګړې توګه د Gastrointestinal او Breast Cancer، له لوړ خطر سره مخ وي. له همدې امله د دې ناروغانو لپاره منظم طبي تعقیب، مناسب Screening او د اړتیا په وخت کې Endoscopic evaluation ډېر اهمیت لري.

📌 مهم طبي پیغام

په ماشومانو کې د شونډو ځانګړي Hyperpigmented Macules باید له پامه ونه غورځول شي، په ځانګړې توګه که له تکراري بطني درد، Intussusception یا Intestinal Obstruction سره مل وي.

دقیق تاریخچه + بشپړه فزیکي معاینه + مناسب تشخیصي معاینات = د دقیق تشخیص لپاره مهم ګامونه

👨‍⚕️ د عمومي داخله ناروغیو متخصص
ډاکټر سیلاب محمدي

📍 پته: خوست ښار، د دوهمې حوزې سرک، د نوو صرافانو شاته، نعیم منګل پلازه







ایا د شکرې ناروغان هندواڼه خوړلای شي؟هندواڼه یوه ګټوره مېوه ده چې په زیاته اندازه اوبه، ویټامین A، ویټامین C، پوتاشیم او...
17/07/2026

ایا د شکرې ناروغان هندواڼه خوړلای شي؟

هندواڼه یوه ګټوره مېوه ده چې په زیاته اندازه اوبه، ویټامین A، ویټامین C، پوتاشیم او انټي‌اکسیدنټونه لري، او د سالم غذایي رژیم یوه ښه برخه کېدای شي. خو د شکرې ناروغانو لپاره د هغې د خوړلو اندازه ډېر اهمیت لري.

له علمي پلوه، هندواڼه نسبتاً لوړ ګلایسیمیک شاخص (Glycemic Index - GI) لري، یعنې په کې شته قند په نسبتاً چټکۍ سره جذبېږي. خو له بلې خوا، ځکه چې له ۹۰ سلنې څخه زیاتې اوبه لري او په یوه عادي اندازه کې یې د کاربوهایډرېټ مقدار کم وي، نو ګلایسیمیک بار (Glycemic Load - GL) یې ټیټ دی. له همدې امله، د هندواڼې معتدل استعمال عموماً د وینې د شکر ناڅاپي او شدید لوړوالی نه رامنځته کوي.

څېړنې ښيي چې د شکرې ډېری ناروغان کولای شي شاوخوا یوه پیاله (نږدې ۱۵۰–۲۰۰ ګرامه) هندواڼه د مېوې د یوې وعدې په توګه وخوري، په دې شرط چې دا اندازه د هغوی د ورځې د ټول کاربوهایډرېټ په حساب کې شامله وي. همدارنګه، غوره ده چې هندواڼه له پروټین یا سالمو غوړو لرونکو خوړو، لکه مغزباب یا بې‌بورې مستې سره یوځای وخوړل شي، ترڅو د وینې د شکر لوړوالی ورو او کنټرول شوی وي.

یو مهم ټکی دا دی چې د هر انسان بدن خوړو ته یو شان غبرګون نه ښيي. له همدې امله، د شکرې ناروغانو ته سپارښتنه کېږي چې د هندواڼې له خوړلو وروسته د خپل د وینې شکر د شکرې د متخصص یا د تغذیې د متخصص د سپارښتنو له مخې وڅاري، ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې د دوی لپاره مناسبه اندازه کومه ده.

#پایله

هندواڼه د شکرې ناروغانو لپاره منع شوې مېوه نه ده، خو باید په معتدله اندازه، د متوازن غذایي رژیم د یوې برخې په توګه او د خوړلو د اندازې په پام کې نیولو سره استعمال شي. مناسب غذایي رژیم، منظم بدني فعالیت او د وینې د شکر دوامداره څارنه د شکرې د کنټرول بنسټیز اصول دي.

د

18/04/2026

🟥 40 Clinical Cases Where Medications Must Be Stopped
1.
💊 ACE inhibitors (e.g., Enalapril)
📌 Case: Patient develops angioedema with tongue swelling and airway compromise.
⛔ Must stop → risk of fatal airway obstruction.
2.
💊 Metformin
📌 Case: Patient develops acute kidney injury (AKI), eGFR 10x normal).
⛔ Must stop → prevent kidney failure.
5.
💊 Methotrexate
📌 Case: Patient develops severe pancytopenia or hepatotoxicity.
⛔ Must stop → fatal bone marrow suppression/liver failure risk.
6.
💊 Warfarin
📌 Case: Patient presents with major intracranial hemorrhage.
⛔ Must stop immediately + reverse with Vitamin K / PCC.
7.
💊 Lithium
📌 Case: Patient develops nephrogenic diabetes insipidus with worsening CKD.
⛔ Must stop → progressive renal damage.
8.
💊 NSAIDs (e.g., Ibuprofen, Diclofenac)
📌 Case: Patient with peptic ulcer bleed / upper GI hemorrhage.
⛔ Must stop → worsens bleeding.
9.
💊 Oral contraceptive pills (estrogen containing)
📌 Case: Woman develops deep vein thrombosis (DVT) / pulmonary embolism.
⛔ Must stop → thrombosis risk.
10.
💊 Clozapine
📌 Case: Patient develops agranulocytosis (ANC 5x normal or with jaundice).
⛔ Must stop → fulminant liver failure risk.
17.
💊 Bisphosphonates (e.g., Alendronate, Zoledronic acid)
📌 Case: Patient develops osteonecrosis of the jaw.
⛔ Must stop → irreversible damage risk.
18.
💊 Chemotherapy (Cisplatin, Doxorubicin)
📌 Case: Severe cardiotoxicity or nephrotoxicity develops.
⛔ Must stop → organ failure.
19.
💊 SSRIs (e.g., Fluoxetine, Sertraline)
📌 Case: Patient develops serotonin syndrome (fever, rigidity, autonomic instability).
⛔ Must stop → life-threatening.
20.
💊 Immune checkpoint inhibitors (e.g., Nivolumab, Pembrolizumab)
📌 Case: Patient develops severe immune-mediated colitis or myocarditis.
⛔ Must stop → high fatality risk.

ALGrawany

21.
💊 Heparin (UFH/LMWH)
📌 Case: Patient develops Heparin-Induced Thrombocytopenia (HIT).
⛔ Must stop → paradoxical clotting risk.
22.
💊 Sulfonylureas (e.g., Glibenclamide, Glipizide)
📌 Case: Patient has recurrent severe hypoglycemia despite dose adjustment.
⛔ Must stop → hypoglycemia-induced coma risk.
23.
💊 Thiazolidinediones (Pioglitazone, Rosiglitazone)
📌 Case: Patient develops congestive heart failure.
⛔ Must stop → fluid retention worsens HF.
24.
💊 Spironolactone / Eplerenone
📌 Case: Patient develops severe hyperkalemia (>6.5 mmol/L) with ECG changes.
⛔ Must stop → risk of fatal arrhythmia.
25.
💊 Phenytoin
📌 Case: Patient develops severe rash (SJS/TEN) or hepatotoxicity.
⛔ Must stop → systemic failure risk.
26.
💊 Chloramphenicol
📌 Case: Patient develops aplastic anemia or gray baby syndrome.
⛔ Must stop → fatal bone marrow failure.
27.
💊 Fluoroquinolones (e.g., Ciprofloxacin, Levofloxacin)
📌 Case: Patient develops tendon rupture or severe QT prolongation.
⛔ Must stop → sudden death or disability risk.
28.
💊 Beta-blockers (e.g., Metoprolol, Propranolol)
📌 Case: Patient develops severe bradycardia or cardiogenic shock.
⛔ Must stop (taper if possible).
29.
💊 Thyroxine (Levothyroxine)
📌 Case: Patient shows thyrotoxicosis from overtreatment (arrhythmia, weight loss, tremor).
⛔ Must stop or adjust → prevent thyroid storm.
30.
💊 Antiplatelets (Aspirin, Clopidogrel, Ticagrelor)
📌 Case: Patient with massive GI bleed or intracranial hemorrhage.
⛔ Must stop → prevent further fatal bleeding.
31.
💊 Linezolid
📌 Case: Patient develops serotonin syndrome (esp. with SSRIs) or severe bone marrow suppression.
⛔ Must stop → life-threatening.
32.
💊 Vancomycin
📌 Case: Patient develops ototoxicity or nephrotoxicity with worsening renal function.
⛔ Must stop or switch to alternative.
33.
💊 Amphotericin B
📌 Case: Patient develops severe nephrotoxicity with hypokalemia and acidosis.
⛔ Must stop → irreversible kidney injury.
34.
💊 Interferon-alpha (Hepatitis C therapy)
📌 Case: Patient develops severe depression or suicidal ideation.
⛔ Must stop → psychiatric safety.
35.
💊 Dapsone
📌 Case: Patient develops hemolysis in G6PD deficiency or methemoglobinemia.
⛔ Must stop → hypoxia risk.
36.
💊 Cyclophosphamide
📌 Case: Patient develops hemorrhagic cystitis or bone marrow suppression.
⛔ Must stop → bladder cancer & fatal infection risk.
37.
💊 Azathioprine
📌 Case: Patient with TPMT deficiency develops profound bone marrow failure.
⛔ Must stop → fatal pancytopenia.
38.
💊 Benzodiazepines (e.g., Diazepam, Lorazepam)
📌 Case: Elderly patient develops respiratory depression or delirium.
⛔ Must stop (taper → avoid withdrawal seizures).
39.
💊 Calcineurin inhibitors (Cyclosporine, Tacrolimus)
📌 Case: Patient develops progressive nephrotoxicity or hypertensive crisis.
⛔ Must stop → irreversible kidney injury.
40.
💊 Colchicine
📌 Case: Patient develops bone marrow suppression, rhabdomyolysis, or multi-organ toxicity (esp. with CYP3A4 inhibitors).
⛔ Must stop → fatal systemic toxicity.

د ډېر ګاز (Flatulence) اصلي لاملونه:د هاضمې سیستم کې د ډېر ګاز راټولېدل یو عام حالت دی، خو که دا زیات شي، نو د ناراحتي س...
27/03/2026

د ډېر ګاز (Flatulence) اصلي لاملونه:
د هاضمې سیستم کې د ډېر ګاز راټولېدل یو عام حالت دی، خو که دا زیات شي، نو د ناراحتي سبب کېږي. دلته یې مهم لاملونه دي:
1. خوراکي عادتونه:
داسې خواړه لکه لوبیا، شنو سبزیجاتو (کرم، پالک)، ګاز لرونکي مشروبات، بوره لرونکې خواږه یا اصطناعي شیریني کولای شي ګاز زیات کړي.
2. هوا تېرول:
د خوړلو پر مهال چټک خوراک، ژر ژر خبرې کول یا د څښاک پر وخت نل لرونکي بوتل کارول، د زیاتې هوا داخلېدو سبب ګرځي.
3. عدم تحمل خواړه (Food intolerance):
لکه د شيدو عدم تحمل یا ګلوټن حساسیت کولای شي ډېر ګاز تولید کړي.
4. هاضموي ناروغۍ:
د IBS (کولمو تحریکېدونکی سنډروم)، SIBO (د کوچنیو کولمو د بکتریا زیاتوالی)، او نور اختلالونه.
5. ذهني فشار او اضطراب:
ذهني فشار د کولمو حرکت متاثره کوي او د ګاز زیاتوالي لامل ګرځي.
✅ حل لارې:
- ورو ورو خوراک کول
- د ګاز لرونکي خوړو څخه پرهېز
- فزیکي فعالیت زیاتول
- اوبه څښل

درنو او قدرمنو هېوادوالو!نېکمرغه کوچنی اختر مو مبارک او بختور شه.الله تعالی دې زموږ او ستاسو روژې، عبادات او نېک عملون...
19/03/2026


درنو او قدرمنو هېوادوالو!
نېکمرغه کوچنی اختر مو مبارک او بختور شه.
الله تعالی دې زموږ او ستاسو روژې، عبادات او نېک عملونه په خپل دربار کې قبول او منظور وګرځوي.
اختر د خوښۍ، مینې او یووالي ورځې دي.
هیله ده چې په دې مبارکو ورځو کې د خوښیو تر څنګ د خپلې روغتیا ساتنې ته هم پاملرنه وکړو.
د خوړو په استعمال کې اعتدال وساتئ، د خوږو او غوړو خوړو له ډېر استعمال څخه ډډه وکړئ،
ترڅو اختر مو په خوښۍ او روغتیا کې تېر شي.
نیکمرغه کوچنی اختر مو مبارک او بختور شه!

ایا چای د معدې تیزاب زیاتوي؟ ☕🤔په ځینو خلکو کې چای کولای شي د معدې تیزاب (اسید) زیات کړي، خو دا اغېز د هر چا په بدن کې ی...
15/03/2026

ایا چای د معدې تیزاب زیاتوي؟ ☕🤔
په ځینو خلکو کې چای کولای شي د معدې تیزاب (اسید) زیات کړي، خو دا اغېز د هر چا په بدن کې یو شان نه وي. تور چای او ډېر قوي چای کافین لري، او کافین د معدې اسید تولید زیاتوي. کله چې اسید ډېر شي، نو د سینې سوخت، ترشوالي او د ستوني سوځېدنه پیدا کېدای شي.
همدارنګه که چای په تشه معده وڅښل شي، اسیدیت لا زیات احساسېږي. هغه کسان چې د Gastroesophageal reflux disease یا د معدې زخم لري، اکثره د چای وروسته سوخت او درد تجربه کوي.
خو دا مانا نه لري چې هر څوک باید چای پرېږدي. که تاسې ته چای ستونزه جوړوي:
▪️ ډېر قوي يې مه جوړوئ.
▪️ په تشه معده یې مه څښئ.
▪️ اندازه یې کمه کړئ (په ځانګړي ډول د روژې په پېشلمي کې).
▪️ شین چای یا بې‌ کافینه ډولونه وازمویئ.
هر بدن خپل حساسیت لري — خپل بدن وپېژنئ

د ویښتانو زر سپینېدو علتونه👇۱️ ارثي علتکه د پلار، مور یا نیکه ویښتان ژر سپین شوي وي، نو اولاد کې هم ژر سپینېږي. دا تر ټو...
14/03/2026

د ویښتانو زر سپینېدو علتونه👇

۱️ ارثي علت
که د پلار، مور یا نیکه ویښتان ژر سپین شوي وي، نو اولاد کې هم ژر سپینېږي. دا تر ټولو عام سبب دی.

۲️ د رنګ جوړېدو کمی
د ویښتانو رنګ د یوې مادې له امله وي چې هغې ته Melanin وایي.
کله چې بدن دا ماده کمه جوړه کړي، ویښتان سپینېږي.

۳️ د ویټامینونو کمښت
په ځانګړي ډول دا کمښتونه مهم دي:
Vitamin B12 کمښت
د اوسپنې (Iron) کمښت
Folic acid کمښت
د مسو (Copper) کمښت
د خوړو کمزوری تغذیه
په ځوانانو کې اکثره د Vitamin B12 کمښت سبب وي.

۴️ ذهني فشار (Stress)
ډېر فکر، اندېښنه او اوږدمهاله ذهني فشار هم ویښتان ژر سپینوي.

۵️ د تایرایډ ستونزې
که د Thyroid غده سمه کار ونه کړي، ویښتان ژر سپینېدلای شي.

۶️ ځینې ناروغۍ
لکه:
Vitiligo
Alopecia
کمخوني (Anemia)

۷️ سګرټ څکول
سګرټ څکول د ویښتانو زر سپینېدو چانس زیاتوي.

ایا علاج لري؟

که د ویټامین یا اوسپنې کمښت وي، نو د درملو په واسطه ښه کېدلای شي.
که ارثي وي، بیا مکمل علاج نه لري.
ښه غذا، کم فشار او مناسب ژوند کول د نور سپینېدو مخه نیولی شي.
ډاکټر عبدالواسع بريالي درانى

👇 سه ډول ناروغی ده د وینې غوړ Hyperlipidemiaتعریف (Definition)د وینې د غوړ ناروغي هغه حالت ته ویل کېږي چې د انسان په و...
03/03/2026

👇 سه ډول ناروغی ده د وینې غوړ Hyperlipidemia

تعریف (Definition)
د وینې د غوړ ناروغي هغه حالت ته ویل کېږي چې د انسان په وینه کې د غوړو اندازه زیاته شي. دا غوړ په لاندې ډولونو وي:
کولیسټرول (Cholesterol)
ټرای ګلیسرایډ (Triglyceride)
کله چې دا غوړ زیات شي، نو د زړه او رګونو د بندېدو خطر زیاتوي.

د وینې د غوړو ډولونه
په وینه کې درې مهم ډولونه شته:
LDL (Bad cholesterol)
– دا خراب کولیسټرول دی
– زیاتوالی یې د رګونو بندېدو سبب کېږي
HDL (Good cholesterol)
– دا ښه کولیسټرول دی
– د رګونو ساتنه کوي
Triglycerides
– دا د بدن د انرژۍ لپاره غوړ دي
– زیاتوالی یې خطرناک دی

نورمال اندازه (Normal values)
Total Cholesterol: له 200 mg/dl کم
LDL: له 100 mg/dl کم
HDL: له 40 mg/dl زیات
Triglycerides: له 150 mg/dl کم

اسباب (Causes)
1. غیر صحي ژوند
زیات غوړ لرونکي خواړه
فاسټ فوډ
غوړه غوښه
کم فزیکي فعالیت

2. چاغوالی (Obesity)

3. ارثي (Genetic)
که په کورنۍ کې دا ناروغي وي

4. نورې ناروغۍ
Diabetes
Hypothyroidism
د ځیګر ناروغي
د پښتورګو ناروغي

5. نور عوامل
سګرټ څکول
الکول استعمال
زیات وزن

اعراض او علایم (Symptoms)
اکثره وخت دا ناروغي کوم خاص علایم نه لري، خو کله ناکله:
د سینې درد
ژر ستړیا
د ساه لنډوالی
د پوستکي لاندې د غوړ وړې دانې (Xanthomas)
زیاتره خلک تر هغه وخته نه پوهېږي تر څو ازموینه ونه کړي.

خطرونه (Complications)
که تداوي ونه شي، نو دا ستونزې پیدا کوي:
د زړه حمله (Heart attack)
(Stroke) فلج
د رګونو بندېدل
د زړه ناروغۍ

تشخیص (Diagnosis)

د وینې ازموینه ترسره کېږي چې Lipid Profile نومېږي.
دا لاندې شیان اندازه کوي:
Total cholesterol
LDL
HDL
Triglycerides
دا ازموینه باید په تشه معده (Fasting) کې وشي.

تداوي (Treatment)

1. د ژوند طرز بدلول (Lifestyle changes)
صحي غذا
سبزيجات زیات وخورئ
میوه وخورئ
چربه او غوړ خواړه کم کړئ
فاسټ فوډ مه خورئ
ورزش
هره ورځ 30 دقیقې ورزش
قدم وهل ډیر ګټور دی
وزن کمول
سګرټ پریښودل

2. درمل (Medicines)

Statins
لکه:
Atorvastatin
Rosuvastatin
دا LDL کموي.
Fibrates
Triglycerides کموي.
Niacin
Omega-3
مخنوی (Prevention)

صحي غذا خوړل
ورزش کول
وزن کنټرول
سګرټ نه څکول
د وینې منظم معاینه
کوم خلک باید حتمي معاینه وکړي؟
عمر له 40 پورته
چاغ خلک
د Diabetes ناروغان
سګرټ څکوونکي
د زړه ناروغان

مهم ټکي (Important points)

دا یوه خطرناکه خو پټه ناروغي ده
اکثره وخت علایم نه لري
یوازې د وینې ازموینه یې تشخیص کوي
د زړه د حملې مهم سبب دی
په غذا او درملو کنټرولېږي

Thalassemia (تلیسمیا) سه شی دی👇 تعریف تلیسمیا د وینې یوه ارثي (مورثي) ناروغي ده چې پکې بدن نورمال Hemoglobin نه شي جوړول...
02/03/2026

Thalassemia (تلیسمیا) سه شی دی👇

تعریف
تلیسمیا د وینې یوه ارثي (مورثي) ناروغي ده چې پکې بدن نورمال Hemoglobin نه شي جوړولای.

Hemoglobin هغه ماده ده چې په وینه کې اکسیجن انتقالوي.
په دې ناروغي کې وینه کمه وي (Anemia پیدا کېږي).

اسباب (Cause)
اصلي سبب یې ارثي ستونزه ده:
دا ناروغي د مور او پلار نه ماشوم ته انتقالېږي
که مور او پلار دواړه carrier وي، ماشوم کې شدید تلیسمیا پیدا کېږي

ډولونه (Types)
۱) Minor Thalassemia (Carrier)
سپک ډول دی
اکثره کومه خاصه ستونزه نه لري
یوازې لږ anemia وي
۲) Major Thalassemia
شدید او خطرناک ډول دی
په ماشومانو کې پیدا کېږي
منظم وینې (Blood transfusion) ته اړتیا لري
۳) Intermedia Thalassemia
منځنی شدت لري
کله کله وینې ته اړتیا لري

Pathophysiology

Hemoglobin کم جوړېږي
RBC ژر خرابېږي
Anemia پیدا کېږي
بدن د وینې د جوړولو لپاره زیات کار کوي
هډوکي غټېږي

اعراض او علایم (Symptoms)
په Major Thalassemia کې:
شدید کمخوني (Anemia)
ژیړ رنګ (Pallor)
ستړیا
کمزوري
د مخ هډوکو غټېدل
د نس غټېدل (طحال او جګر غټېدل)
د ماشوم د ودې کمښت

په Minor کې:
اکثره کوم خاص علامه نه لري

تشخیص (Diagnosis)
د لاندې ټسټونو په واسطه تشخیص کېږي:
۱) CBC
Hemoglobin کم وي
۲) Peripheral smear
RBC غیر نورمال وي
۳) Hemoglobin electrophoresis
تر ټولو مهم ټسټ دی
د تلیسمیا ډول معلوموي

تداوي (Treatment)
۱) Blood transfusion
مهمه تداوي ده
په Major Thalassemia کې هر ۲–۴ اوونۍ ورکول کېږي
۲) Iron chelation therapy
ځکه transfusion د اوسپنې زیاتوالی پیدا کوي
درمل لکه:
Deferoxamine
Deferasirox
۳) Folic acid
د وینې جوړېدو کې مرسته کوي
۴) Bone marrow transplant
یوازینی مکمل علاج دی
خو هر ناروغ ته ممکن نه وي

اختلاطات (Complications)
شدید anemia
د زړه ناروغي
د جګر ستونزې
د اوسپنې زیاتوالی
د ودې کمښت

مخنیوی (Prevention)
تر ټولو مهمه لاره:
د واده نه مخکې ټسټ کول
که دواړه مور او پلار carrier وي، ماشوم کې Major Thalassemia پیدا کېږي.

Carrier څه شی دی؟
هغه شخص دی چې:
ناروغي نه لري
خو جین انتقالولای شي
باید د واده نه مخکې ټسټ وکړي

Address

Khost

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when ميلاد روغتيايې کلينيک posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category