05/06/2026
تبۀ دوامدار در اطفال بدون موجودیت انتان (عفونت)
تب میتواند در کودکان بدون موجودیت کدام بیماری انتانی نیز ایجاد شود. در صورتی که تب برای مدت طولانی ادامه یابد و معاینات انتانی منفی باشد، باید به علل غیرانتانی توجه شود. بر اساس مطالعات و مرورهای بینالمللی، مهمترین علل غیرانتانی تب طولانیمدت در اطفال شامل بیماریهای روماتولوژیک، بدخیمیها و سندرومهای اتوانفلاماتوری میباشند.
PubMed +1
۱. بیماریهای التهابی و روماتولوژیک
بعضی بیماریهای التهابی به دلیل فعالیت بیش از حد سیستم معافیتی سبب تب میشوند:
Juvenile Idiopathic Arthritis
Kawasaki Disease
Systemic Lupus Erythematosus
Periodic Fever Syndrome
علایم:
تب دوامدار
درد و التهاب مفاصل
دانههای جلدی
بزرگی غدد لمفاوی
گاهی بزرگی جگر و طحال
PMC +1
۲. بیماریهای بدخیم (سرطانها)
برخی سرطانهای دوران کودکی میتوانند باعث تب طولانی شوند:
Acute Lymphoblastic Leukemia
Lymphoma
علایم همراه:
کاهش وزن
عرق شبانه
کمخونی
ضعف و بیحالی
بزرگی جگر، طحال یا غدد لمفاوی
PMC +1
۳. تب ناشی از دواها (Drug Fever)
بعضی دواها میتوانند به علت حساسیت یا واکنش التهابی سبب تب شوند:
انتیبیوتیکها
دواهای ضد تشنج
بعضی واکسینها
معمولاً تب چند روز پس از شروع دوا ظاهر شده و با قطع دوا از بین میرود.
۴. تب بعد از واکسین
تب خفیف و موقتی پس از واکسیناسیون معمولاً طبیعی است، مخصوصاً بعد از:
MMR
DPT
واکسین پنوموکوک
این حالت نشانه فعال شدن سیستم معافیتی بدن است.
۵. بیماریهای مرتبط با گرمی هوا
Heat Exhaustion (خستگی ناشی از گرما)
Heat Stroke (سکتۀ گرمایی)
قرار گرفتن طولانیمدت کودک در محیط بسیار گرم میتواند سبب افزایش شدید حرارت بدن گردد.
۶. تخریب نسج و صدمات
سوختگیهای وسیع
عملیاتهای بزرگ جراحی
ضربات شدید
در اثر آزاد شدن مواد التهابی از نسج آسیبدیده، تب ایجاد میشود.
۷. اختلالات اندوکراین و میتابولیک
Hyperthyroidism
بعضی اختلالات نادر میتابولیک
۸. اختلالات سیستم عصبی مرکزی
آسیب به مرکز تنظیم حرارت در مغز میتواند باعث تب گردد:
خونریزی مغزی
ضربه مغزی
اختلالات هایپوتالاموس
۹. تب ساختگی (Factitious Fever)
در کودکان بزرگتر و نوجوانان، گاهی به دلیل استفاده نادرست از ترمومتر یا گزارش نادرست، تب گزارش میشود در حالی که تب واقعی وجود ندارد.
چه وقت باید به علت غیرانتانی شک کرد؟
اگر:
تب بیشتر از ۲ تا ۳ هفته ادامه داشته باشد.
کلتورهای خون، ادرار و سایر بررسیهای انتانی منفی باشند.
به انتیبیوتیکها پاسخ ندهد.
کاهش وزن، درد مفاصل، دانههای جلدی یا بزرگی غدد لمفاوی موجود باشد.
در این حالت باید ارزیابی برای بیماریهای روماتولوژیک، بدخیمیها، سندرومهای اتوانفلاماتوری و سایر علل غیرانتانی انجام شود.
نکته مهم: در بررسیهای بینالمللی تب با علت نامعلوم (FUO) در اطفال، پس از انتانات، مهمترین علل غیرانتانی شامل بیماریهای روماتولوژیک، بیماریهای بدخیم و سندرومهای اتوانفلاماتوری شناخته شدهاند. �
