https://www.facebook.com/103521418995591/

Dr.S, Lashkar Gah (2026)

08/03/2026

🦷 د ماشومتوب د وخت د غاښونو کیریز (ECC)
د غاښونو خرابیدل د ماشوم د لومړي غاښ له څرګندیدو سره سم پیل کیدی شي. په بوتلونو کې د بورې لرونکي څښاک ورکول، ډیرې خواږه ورکول، او د برش کولو ناسم عادتونه کولی شي ځوان غاښونه ژر زیانمن کړي.

د لیدلو لپاره نښې:
• په غاښونو سپین یا نسواري داغونه.

• د غاښ درد یا حساسیت.

• پړسوب یا وینه بهیدونکي مسکا.

د خپل ماشوم موسکا خوندي کړئ:

۱. په ورځ کې دوه ځله د فلورایډ غاښونو پیسټ سره برش کړئ.

۲. د بورې لرونکي ناشتې او څښاک کم کړئ.

۳. د بوتل سره د ماشوم بستر ته اچولو څخه ډډه وکړئ.

۴. د غاښونو ډاکټر ته ژر او په منظم ډول مراجعه وکړئ

د ماشوم صحي غاښونه د راتلونکي صحي موسکا معنی لري 🦷😊

#د خولې روغتیا پوهاوی #مخنیوی غاښونه #د خولې روغتیا تعلیم #د ماشومتوب د غاښونو کیریز #د خولې روغتیا لارښوونې

Dr.S

02/03/2026

!

1️⃣ هر ۶ میاشتو کې (معمولی چک اپ)
حتی که ځان ښه احساس کوئ، هر کال دوه ځله دغاښونو کلینیک ته مراجعه وکړئ.
✔ د غاښونو د خرابي لومړنۍ نښې پیدا کول
✔ د وریو روغتیا چک کول
✔ مسلکي پاکول
👉 پېشګیرۍ درملنې ته ارزانه ده.

2️⃣ کله چې درد احساس کړئ
که تاسې لاندې نښې لرئ نو فوراً ډاکټر ته مراجعه وکړئ:

1. د غاښ درد

2. د وریو پړسوب

3. د ګرمو یا یخو شیانو په وړاندې حساسیت
درد ښیي چې انتان پیل شوی دي.

3️⃣ د وینې بهیدل یا بد بوی.
که د غاښونو د پاکولو پر مهال وری وینه کوی یا خوله بد بوی پیدا کړی، ډاکټر ته مراجعه وکړئ.

4️⃣ د غاښ ماتېدل یا ټپ
کیدو وروسته، فوراً کلینیک ته مراجعه وکړئ ترڅو غاښ وساتل شي.

5️⃣ د ماشوم لومړی معاینه
ماشومان باید د لومړي غاښ د راوتلو یا د ۱ کالو په عمر کې د ډاکټر سره وګوري.
لومړنۍ پاملرنه د ماشومانو د غاښونو د خرابي مخنیوي کوي.

6️⃣ د روژی مخکې او په جریان کې.
د روژی مخکې → د غاښونو چک کول ترڅو د روژې پر مهال درد نه وي.

7️⃣ بارداری (حاملګی)
حامله ښځو ته سپارښتنه کیږي چې د وریو د پاملرنې لپاره کلینیک ته مراجعه وکړي.

تاسو دی ته اړ نه یاست چې درد ته انتظار وکړئ، په هر ۶ میاشتو کې ډاکټر ته مراجعه وکړئ او خپل مسکاه صحتمنده او خوشاله وساتئ 😊

Sadiq Ullah Zarmail Dr.S

25/02/2026

دا د درد کمولو عام درمل (Pain Killers / Analgesics) دي چې ډېر استعمالېږي:
۱) ساده درد ضد (Non-opioid)
۱) پاراسټامول (Paracetamol / Acetaminophen) – د سر، غاښ، تبه
۲) ایبوپروفین (Ibuprofen) – د بندونو، عضلاتو درد
۳) اسپرین (Aspirin) – سر درد، د زړه درد (په خاصه اندازه)
۴) ناپروکسن (Naproxen) – د ملا او مفصلونو درد
۵) ډیکلوفیناک (Diclofenac) – عضلاتي او التهابي درد
۲) قوي درد ضد (Opioids) – یوازې د ډاکټر په نسخه
۱) ټراماډول (Tramadol)
۲) کوډین (Codeine)
۳) مورفین (Morphine)
۴) فینټانېل (Fentanyl)
۳) د عضلاتو درد لپاره ځانګړي
۱) اورفېنادرین (Orphenadrine)
۲) باکلوفین (Baclofen)
۳) تیزانیدین (Tizanidine)
۴) مرهم او جیل (Topical)
۱) ډیکلوفیناک جیل
۲) ولټارن جیل
۳) کیټوپروفین جیل
۴) سالیسیلیټ کریم
مهم احتیاط ⚠️
پاراسټامول ډېر مه خورئ (د ځیګر لپاره خطرناک).
ایبوپروفین، ډیکلوفیناک د معدې زخم او فشار زیاتوي.
ټراماډول، مورفین عادت جوړوي.
حامله ښځې دې پرته له مشورې درد ضد مه کاروي.

Dr.S
عمومی طبی معلومات

25/02/2026

؟.

په حمل (بلارښت) کې د غاښونو درد او مکروب ډېر عام دي، ځکه چې د امیندوارۍ پر مهال په بدن کې هورموني بدلونونه او فزیکي شرایط د خولې روغتیا اغېزمنوي. دلته یې مهم علتونه درته تشریح کوم:

ولې د غاښونو درد او مکروب په حمل کې زیاتېږي؟
- هورموني بدلونونه: د استروجن او پروجېسټېرون کچه لوړېږي، چې د غاښونو شاوخوا وری (لثو) حساسیت او پړسوب زیاتوي. دا حالت د pregnancy gingivitis په نوم یادېږي.
- د وینې جریان زیاتوالی: د حمل پر مهال وینه ډېر جریان لري، نو لثې ژر وینې کوي او د التهاب خطر یې لوړېږي.
- د خولې چاپېریال بدلون: د حمل پر مهال د خولې pH او لاړې ترکیب بدلېږي، چې د بکتریاو د زیاتېدو لپاره مناسب شرایط برابروي.
- د خوړو عادتونه: د حمل پر مهال ښځې ډېر وخت خوږ شیان یا تروه شیان خوري یا د زړه بدوالي له امله غاښونه په منظم ډول نه برش کوي، چې د غاښونو د سوري کېدو (cavities) خطر زیاتوي.
- د معافیت کمزوري کېدل: د بدن دفاعي سیستم لږ څه کمزوری کېږي، نو د مکروبونو پر وړاندې مقاومت کمېږي.

د مخنیوي او پاملرنې لارې
- غاښونه په ورځ کې دوه ځله په فلوراید لرونکي کریم برش کول.
- د غاښونو منځ د فلاس(تار) یا مسواک په وسیله پاکول.
- د خوږو خوراک کمول او د تازه مېوو/سبزیجاتو زیاتول.
- د حمل پر مهال د غاښونو ډاکټر ته د منظمې کتنې لپاره تلل.
- که درد یا پړسوب ډېر وي، د ډاکټر مشوره اخیستل ځکه ځینې درمل د حمل پر مهال خوندي نه دي.

په ټوله کې، د حمل پر مهال د غاښونو درد او مکروب د طبیعي بدلونونو له امله زیاتېږي، خو د ښه حفظ الصحې او منظمې کتنې په وسیله یې مخنیوی کېدای شي.

Dr.S

10/02/2026

د حمل په جریان کې د غاښونو بدلونونه

1. د حمل جنجیوایټس (Pregnancy Gingivitis):

توضیحات: سرې او پړسیدلې لثې چې په اسانۍ سره وینه کوي. دا د هورموني بدلونونو له امله رامنځته کیږي، چې د پلاک له امله د التهاب شدت زیاتوي.

2. د پیریوډنټایټس بدتر کېدل (Periodontitis Worsening):

توضیحات: که مخکې د پیریوډنټایټس ناروغي موجوده وي، نو په حمل کې دا ناروغي ممکنه ده چې په تېزۍ سره پراخه شي که د پلاک کنترول کافي نه وي.

3. د حمل ټومور (Pregnancy Tumor):

توضیحات: ځایی، سره، او هایپرپلاستیک لثوي ټومور چې په اسانۍ سره وینه ورکوي. دا اکثراً د لثو منځني برخو (interdental papilla) باندې رامنځته کیږي او وروسته له حمل څخه کمزوری کیږي.

4. زیات د پټیالیزم اضافي لعاب):(Ptyalism Excess Salivation):

توضیحات: زیات وچوالی، د خولې بد خوند، د خولې عفونت، او په ځینو ناروغانو کې د مخاطي پوټکي تغیرات رامنځته کیږي.

5. د غاښونو د پوسیدو یا کاریس زیاتوالی خطر (Increased Dental Caries Risk):

توضیحات: دا د زیات خوړلو، د شکرې خوړلو، د ټوخي/قېوۍ (غوږ د معدې اسیدونو سره تماس) او کله کله د غاښونو د کم پاکوالي له امله رامنځته کیږي.

6. د انامیل تخریب (Enamel Erosion):

توضیحات: تکراري قی او معدې اسید ته د تماس له امله د غاښونو په مینځني سطحه (palatal او occlusal) باندې پوښ زیانمن کیږي.

دا ټول معلومات د حمل په دوران کې د غاښونو مختلف بدلونونه ښیي، چې د هورموني بدلونونو او د غذا یا معدې حالتونو له امله رامنځته کیږي.

Dr.S

10/02/2026

که د تریخي (Gallbladder) تیږې عملیات ونشي، نو دا ستونزې رامنځته کېدای شي

۱) تکراري شدید درد (Biliary colic)
• د ښي اړخ د پاسنيګیډي درد، اکثره د غوړو خوړو وروسته
• درد به بیا بیا راځي اوشدید کیږي

۲) د تریخي التهاب (Cholecystitis)
• دوامدار درد، تبه، کانګې
• که تداوي ونشي، تریخی کېدای شي چرک وکړي یا سوری شي

۳) ژیړ والي (Jaundice)
• که تیږه د صفرا نل بند کړي
• سترګې او پوست ژیړ کېږي، ادرار تور کېږي

۴) د صفرا نل التهاب (Cholangitis)
• تبه، درد،ژیړوالي
• بیړنۍ درملنې ته اړتیا لري

۵) د پانقراس التهاب (Pancreatitis)
• کله چې تیږه د پانقراس نل بند کړي
• شدید درد، کانګې، حتی د ژوند خطر

۶) د تریخي سرطان (نادر خو ممکن)
• په اوږدمهاله، بې‌درملنې حالتونو کې خطر زیاتېږي.

Dr.S

03/02/2026

؟ 🤔🦷
کله چی تاسو د غاښونو ډاکټر په څوکۍ کې ناست یاست، د بې هوشۍ انجیکشن درکړل شوی وی، مګر کله چې کار پیل شي تاسو لاهم د درد یا خارښت احساس کوئ.
د دې ستونزې لپاره ۳ مهم دلیلونه ولولئ:
۱. د غاښونو شدید انتان او التهاب (د pH چاپیریال کې بدلون) کله چې د غاښ ریښه شدید انتان ولري، د هغې شاوخوا چاپیریال تیزابي کیږي. انستیزیا په تیزابي چاپیریال کې ښه کار نه کوي او اعصابو ته نشي رسیدلی؛ له همدې امله، د انجیکشن سره سره، درد لاهم احساس کیږي.
۲. لوړه اندیښنه او فشار
سخته ویره او اندیښنه د دې لامل کیږي چې دماغ د درد حد ټیټ کړي. په دې حالت کې، حتی لږ فشار یا د وسیلې غږ د شدید درد په توګه احساس کیږي، که څه هم خوله په حقیقت کې بې حسه وي.
۳. د ځینو درملو اخیستل
ځینې ځانګړي درمل د عصبي سیسټم غبرګون بدلوي، چې بدن د بې هوشۍ په وړاندې مقاومت کوي او ډیرو درملو او انستیزی ته اړتیا لري.
ډېر مهم: د درملنې له پیل کولو دمخه، ډاډ ترلاسه کړئ چې خپل غاښونو ډاکټر ته ووایاست که تاسو درمل اخلئ یا ډیر فشار لاندې یاست. دا صداقت به دوی سره مرسته وکړي چې ستاسو د آرامۍ لپاره غوره طریقه او د انستیزیا اندازه غوره کړي.
بریالی درملنه یوازې د انجیکشنونو په اړه نه ده؛ د ناروغانو همکاري او پوهاوی هم مهم رول لوبوي. د غاښونو برش سره ورځنۍ پاملرنه د درملنې په پرتله مخنیوی اسانه کوي.
#غاښونه

عمومی طبی معلومات

29/01/2026

!

که د یوې میاشتي لپاره دورځې دوه کیلې وخورو نو؛ په وجود کې به حیرانوونکي بدلونونه تجربه کړو!

کیله یوه داسې ښکلې میوه ده چې، په کافي اندازه ویټامینونه، منرالونه او طبیعي قندي مواد لکه سکروز او فرکتوز لرونکې ده، د غذایي موادو اړوند څیړونکي په دې اند دي، که د یوې میاشتي لپاره هره ورځ ده کیلې وخوړل شي نو؛ د انسان د روغتنیا په تامین کې به حیرانوونکي بدلونونه رامینځته شي چې په لاندې ډول دي:

۱. د معدې جوش: کیلې د طبیعي انتي اسید په ډول د هغه کسانو لپاره ډیري ګټوري دي چي د معدې له جوش څخه شکایت کوي، یوازي د یوې دانې کیلې په خوړلو سره د معدې جوش له مینځه ځي.

۲. د ویني د فشار کنترول: کیلې په کمه اندازه سوډیم او په پراخه کچه پوتاسیوم لري چي دا دویني د فشار په کنترول او تنظیم او د زړه په روغ ساتلو کي خورا ستر رول لوبوي.

۳ .انرژي: له کار کولو څخه وړاندي د کیلې خوړل په وجود کي کافي انرژي تامینوي او ستاسو د کارکولو ځواک لوړوي.

۴.د معدې زخمونه: کیلې ښه او نرم ترکیب د انتي اسیدي ځانکړتیاوو د لرلو له امله د معدې د جدارونو په محافظه کي اغیزمن رول لري او د هغه د تخریش څخه مخنیوی کوي ځکه نو له یوې خوا د معدې د زخم د جوړیدو څخه مخنیوی کوي او له بلي خوا د هغه ناروغانو لپاره هم ګټور تمامیږي چي د معدې له زخم څخه ځوریږي.

۵.کمخوني: کیلې په خپل ترکیب کي په کافي اندازه اوسپنه لري، د هیموګلوبین د تولید په تنبیه کولو سره د کمخونۍ په له مینځه وړلو کي هم رول لري.

۶.ژورخفګان یا Depression: کیلې یوازنۍ میوه ده چي Tryphtophan لري نوموړې ماده په وجود کي په سیروتونین بدلیږي او سیروتونین په وجود کي د خوشحالۍ او آرامۍ احساس تقویه کوي او په دې ډول ژورخفګان له مینځه وړي.

عمومی طبی معلومات

28/01/2026

!
؟

ولې باید خپل غاښونه د ناشتې "مخکې" برش کړو؟

۱. د باکتریا د لښکر سره له خوبه پاڅیدل:
د شپې په جریان کې کله چې تاسو خوب کوئ، ستاسو خوله لږ لعاب(لاړی) تولیدوي. لعاب د باکتریا دښمن دی، نو کله چې ستاسو خوله وچه وي، د پلاک تولیدونکي باکتریا (لکه سټریپټوکوکس میوتانز) په چټکۍ سره ضرب کیږي. د ویښیدو وروسته سمدلاسه برش کول به دا باکتریا راټوله کړي.
۲. د فلورایډ محافظتي پوښښ: کله چې تاسو د خوړلو دمخه خپل غاښونه برش کوئ، د فلورایډ یوه طبقه ستاسو په غاښونو کې راټولیږي. دا طبقه ستاسو د ناشتې خواړو (لکه د نارنج جوس، کافي، یا ډوډۍ) کې د اسیدونو په وړاندې د ډال په توګه کار کوي.
۳. د لعاب هڅوي: د برش کول د لعاب تولید هڅوي، کوم چې په طبیعي ډول د خوړو هضمولو کې مرسته کوي او د سهار د تیزابو سره مبارزه کوي.

ولې سم دستی د ناشتې "وروسته" برش کول خطرناک دي؟

ډیری خلک فکر کوي چې د دوی خوله د خوړلو وروسته چټل کیږي، دوی باید سمدلاسه خپل غاښونه برش کړي. مګر دا یوه لویه تېروتنه ده:

• د تیزابو برید: کله چې تاسو ناشته کوی (په ځانګړي توګه بوره یا تیزابي خواړه)، ستاسو د غاښونو اینامل( دغاښ لومړی طبقه)په لنډمهاله توګه نرمیږي.

د غاښونو د اینامل تخریب: که تاسو د ناشتې وروسته سمدلاسه برش کوئ، نو تاسو په حقیقت کې د فشار سره په خپلو غاښونو کې ژور تیزاب اچوئ او د غاښونو برس سره نرم شوی اینامل لرې کوئ! دا په پای کې د غاښونو شدید حساسیت او ژیړوالي لامل کیدی شي.

هغه قاعده چې باید یې تل په یاد ولرو:
د ۳۰ دقیقو قاعده: که تاسو د خوړلو وروسته خپل غاښونه برش کوئ، لږترلږه له ۳۰ څخه تر ۶۰ دقیقو پورې انتظار وکړئ ترڅو لعاب د تیزاب کچه بې طرفه کړي او د غاښ اینامل بیا سخت کړي.

Dr.S

29/12/2025

لاندې سوال یو څه فکر ته اړتیا لري.

د موضعي بې‌حس کوونکو درملو (انستیتیک موادو) په اړه د لاندې کومه خبره سمه نه ده؟

الف) د عصب د تحریک حد (Threshold) لوړوي
ب) د عصبي هدایت سرعت کموي
ج) د ریفراکټري پیریډ موده اوږدوي
د) اکشن پوټنشل زیاتوي ❌

تشریح: الف) د عصب د تحریک حد لوړوي: عصب د فعالېدو لپاره یو ټاکلی ځواک ته اړتیا لري انستیتیک دا اړتیا لوړه کوي. یعنې په لږ درد عصب نه تحریکېږي، ډېر قوي تحریک کولې شي چې درد حس شي.
همدا د تحریک حد لوړول دي

ب): د عصبی هدایت سرعت کومي: یعنې د درد پیغام له غاښ یا نسج څخه تر مغز پورې په ډېر ورو وخت رسېږي یا هېڅ نه رسېږي، نو انسان درد نه احساسوي.
ج) ریفریکټری پیریډ refractory period موده کموي: عصب چې یو ځل پیغام ولېږي، نو لږ وخت ته اړتیا لري چې بېرته چمتو شي همدې وخت ته ریفراکټري پیریډ وایي.
موضوعی انستیتیک دا د عصب د بیا چمتو کېدو وخت اوږدوي نو عصب ژر ژر پیغام نه شي لېږلی درد انتقال نه شي کولای.

د):اکشن پوټنشل زیاتوي❌ انستیتیک درمل اکشن پوټنشل نه زیاتوي
بلکې اکشن پوټنشل مخنیوی کوي، ځکه چې
انستیتیک درمل د عصب سودیم چینلونه بندوي او سودیم حجرې ته نه ننوځي نو اکشن پوټنشل نه جوړېږي.

عمومی طبی معلومات

Dr.S

08/03/2026

02/03/2026

25/02/2026

25/02/2026

10/02/2026

10/02/2026

03/02/2026

29/01/2026

28/01/2026

29/12/2025

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category