03/06/2024
د پښتورګو تيږي يا NEPHROLITHIASIS
د پښتورګو تيږي د پښتورګو د عامو ستونزو څخه ګڼل کيږي چې دغه مشکل په ښځو کې ۷٪ او نارينه و کې ۱۳٪ ده.
د پښتورګو تيږه په تدريجي توګه د پښتورګو په سطحه باندې غټيږي او کوم خاص علايم او نښې په دغه دوران کې نه ورکوي
مګر کله چې ناروغانو ته د نورو ناروغيو د پلټنۍ په مهال الټراساونډ يا ايکسری وشي شايد چې تشخيص شي .
د پښتورګو تيږه زياتره د hematuria يا په تشو متيازو کې د وينی راتګ سبب کيږي ځکه چې اکثره وخت د تيږې له امله زخم رامنځته شوی وي
د پښتورګو تيږې تر هغه وخت کوم خاص اعراض و علايم نه ورکوي تر څو چې دغې تیږو له پښتورګو څخه حالب يا URETER ته حرکت نه وي کړې
کله چې دغه تيږې د حالب له لارې د مثانې په طرف په حرکت شي د درد سبب کيږي او بيا کله چې د مثانې او پښتورګو ترمنځ په حالب کې بندې پاتې شي نو پدې وخت کې بيا د ملا ښکتنئ برخه کې ښي او چپ طرف ته په اصطلاح د تشي يا فلنک ناحيه کې د شديد درد سبب کيږي چې اکثره وخت بطن طرف ته هم انتشار کوي .
په پښتورګو کې لاندې پنځه ډوله مختلف شکله تيږې رامنځته کيږي
1 calcium calculi کلسيم فاسفيټ
2 oxalate crysalsاګزيليټ تيږي
3 uric acid stones يوريک اسيد تيږی
4_ struvite stones سټرويټ تيږي
5_ cysteine sotnes سيسټين تيږی
calcium calculi1👇
1.کلسيمي تيږې
دا تيږی يو له ډيرو جوړيدونکو تيږو څخه دی تقريبا 70_87% پورې دي او د کلسيم زياتوالي او د ويټامينونو زياتوالي لکه ويټامين D زیات اخيستلو څخه پيداکیږی زياتره حيواني محصولات زيات استعمال له امله رامنځته کيږي.
2. اګزيليټ تيږې
اګزيليټ تيږي دا ډول تيږي قوي او کلکې تيږي دي زیاتو سبزیو خوراک له امله رامنځته کيږی لکه ټماټرو يا روميانو استعمال زيات له کبله.
3.يوريک اسيډ تيږې
دا ډول تيږی د زياتو پروټيني خوراکونو له کبله منځته راځي لکه غوښو خوراکونه ، دهګيو خوراک ، د چرګانو د غوښو خوراک ، ځيګر ، ماهی غوښه ، ددغه خوراکونو د زيات استعمال له کبله په بدن په ادرارو کې د يوريک اسيد ليول يا کچه لوړيږي او په پښتورګو کې رسوب کوی او تيږو د جوړيدو سبب کيږي
په پښتورګو کې د يوريک اسيډ تيږو جوړيډلو کې کې ځينې هغه ناروغئ چې له امله يې د يوریک اسيد لیول پورته کيږي لکه ډيابيټ ،شکره ، زيات چاغښت هم رول لري
