22/08/2026
🧬 Triptaza e lartë – çfarë nënkupton?
Triptaza është një proteinë e çliruar kryesisht nga mastocitet dhe niveli i saj matet në serum. Një vlerë e lartë nuk ka gjithmonë të njëjtin kuptim.
🔹 Gjatë anafilaksisë, triptaza mund të rritet përkohësisht si pasojë e aktivizimit të mastociteve. Për shembull, pas pickimit të bletës ose grerëzës, një person alergjik mund të zhvillojë urtikarie, vështirësi në frymëmarrje, rënie të presionit arterial, marramendje apo humbje të vetëdijes. Krahasimi i triptazës gjatë reaksionit me nivelin bazal mund të japë informacion të rëndësishëm.
🔹 Kur triptaza bazale mbetet vazhdimisht e lartë, duhen marrë në konsideratë edhe shkaqe të tjera.
Mastocitoza sistemike është një sëmundje ku mastocitet grumbullohen në mënyrë jonormale në organe, më shpesh në palcën e kockës. Mund të shoqërohet me skuqje, kruarje, simptoma gastrointestinale, hipotension dhe anafilaksi. Veçanërisht tek pacientët me anafilaksi të rëndë pas pickimit të bletës ose grerëzës, një triptazë bazale e rritur kërkon vlerësim të kujdesshëm.
🧬 Një shkak tjetër është alfa-triptazemia hereditare (HαT), një tipar gjenetik i lidhur me kopje shtesë të gjenit TPSAB1. Shumë persona nuk kanë simptoma, ndërsa tek disa mund të shfaqen urtikarie, kruarje, shqetësime gastrointestinale, marramendje ose reaksione alergjike më të rënda.
⚠️ Një triptazë e lartë nuk vendos e vetme diagnozën e mastocitozës sistemike apo të Sindromës së Aktivizimit të Mastociteve (MCAS).
🔬 Rëndësi ka jo vetëm sa është triptaza, por edhe kur është matur dhe në çfarë konteksti klinik.
