World Health Organization Azerbaijan

01/06/2026

🚭 Ümumdünya Tütünlə Mübarizə Günü 2026

Mövzu: “Cazibənin arxasındakı həqiqəti üzə çıxaraq - nikotin və tütün asılılığına son qoyaq”

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Azərbaycan Hökumətini və Parlamentini elektron siqaretlərin idxalı, ixracı, istehsalı, saxlanması, topdan və pərakəndə satışı, eləcə də istifadəsini qadağan edən “Tütün və tütün məmulatları haqqında” Qanuna edilən dəyişikliklərə görə təqdir edir. Bu mühüm addım ictimai sağlamlığın qorunması istiqamətində milli səyləri gücləndirir və tütünlə qlobal mübarizə üçün həlledici bir dövrdə atılmış vacib bir addımdır.

Tütün və nikotin sənayesi yeni nəsli - xüsusilə uşaqları və yeniyetmələri cəlb etmək məqsədilə məhsullarını daim yeniləyir və “yenidən qablaşdırır”, eyni zamanda ictimai sağlamlığı qoruyan qanunlardan yan keçməyə cəhd edirlər.

“İnnovasiya” adı altında isə ciddi ictimai sağlamlıq təhlükəsi gizlənir. Tütün istifadəsi dünyada qarşısı alına bilən ölüm səbəbləri arasında aparıcı yerlərdən birini tutur və ürək-damar, tənəffüs sistemi xəstəlikləri, 20-dən çox xərçəng növü daxil olmaqla, hər il milyonlarla ölümə səbəb olur.

📊 Problemin miqyası narahatedicidir:
• Dünyada 40 milyondan çox yeniyetmə (13–15 yaş) tütün məhsullarından istifadə edir
• 15 milyon yeniyetmə artıq elektron siqaret istifadəçisidir
• Bir çox ölkədə uşaqlar böyüklərlə müqayisədə 9 dəfə daha çox e-siqaret (veyp) istifadə edir
• Qlobal miqyasda 100 milyondan çox insan elektron siqaretdən istifadə edir - ən yüksək göstəricilər Avropa regionundadır

Elektron siqaret aerozollarının tərkibində aşağıdakı zərərli maddələr ola bilər:
⚠️ Nikotin (yüksək dərəcədə asılılıq yaradır və yeniyetmələrin beyin inkişafına
zərər verir)
⚠️ Xərçəng yaradan kimyəvi maddələr
⚠️ Qurğuşun və nikel kimi ağır metallar
⚠️ Zəhərli hissəciklər və uçucu birləşmələr
⚠️ Ciddi ağciyər xəstəlikləri ilə əlaqəli ətirləndiricilər

Sənayenin “dadlı”, rəqəmsal və “müasir” nikotin məhsulları daxil olmaqla tətbiq etdiyi strategiyalar asılılığı artırmaq və gəncləri cəlb etmək məqsədi daşıyır, tütünlə mübarizədə onilliklər ərzində əldə edilən nailiyyətləri təhlükə altına alır.

🎯 2026 kampaniyasının çağırışları:
• Tütün və nikotin sənayesinin inkişaf edən strategiyaları barədə ictimai məlumatlılığı artırmaq, o cümlədən asılılığı yüksəltmək məqsədilə sintetik nikotin, nikotin duzları və analoqlarından istifadənin “texnoloji innovasiya” kimi təqdim edilməsini ifşa etmək;
• Gənclərin qorunması üçün daha sərt siyasət tədbirlərinin tətbiqini təşviq etmək – o cümlədən ətirləndiricilərin qadağan olunmnası, reklam və təşviqatın (rəqəmsal və sosial media daxil olmaqla) məhdudlaşdırılması, həmçinin məhsulların cazibədarlığını artıran qablaşdırma və dizaynın tənzimlənməsi;
• Asılılığın qarşısını almaq və tələbatı azaltmaq üçün ictimaiyyəti - xüsusilə gəncləri - sənayenin manipulyativ üsullarına qarşı durmaq və elmi əsaslı siqareti tərgitmə dəstəyi xidmətlərinə çıxış üçün zəruri bilik və bacarıqlarla təmin etmək.

ÜST hökumətlər, tərəfdaşlar və vətəndaş cəmiyyətləri ilə birlikdə sənaye taktikalarının ifşası, boşluqların aradan qaldırılması və gələcək nəsillərin nikotin asılılığından qorunması istiqamətində fəaliyyətini davam etdirir.

📢 Gəlin birlikdə cazibə pərdəsini qaldıraq və nikotin asılılığına son qoyaq!

🔗 Daha ətraflı məluamt əldə edin: https://www.who.int/ru/campaigns/world-no-tobacco-day/2026

18/05/2026

Azərbaycanda vaksinasiya ilə bağlı kommunikasiyanın gücləndirilməsi

Tibb işçiləri tərəfindən həyata keçirilən effektiv və sübutlara əsaslanan kommunikasiya valideynlər, pasiyentlər və himayədarlar arasında peyvəndlərə inamın artırılmasında mühüm rol oynayır.

13–14 may 2026-cı il tarixlərində ÜST-nin Ölkə Ofisi və Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən “Pasiyentlər və himayədarlarla vaksinasiyaya dair kommunikasiya” mövzusunda Təlimçi üçün Təlim təşkil olunub. Təlim ÜST-nin Avropa üzrə Regional Ofisi tərəfindən yeni hazırlanmış və nəşr edilmiş təlim modulu əsasında keçirilib.

Təlimdə Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin nümayəndələri, Azərbaycan Dövlət Tibb Universiteti, Ə. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutu və 2 nömrəli Bakı Baza Tibb Kollecinin müəllim heyəti iştirak edib. Təlim müxtəlif qurumların fəal iştirakı və əməkdaşlığı şəraitində həyata keçirilib ki, bu da modulun gələcəkdə təhsil proqramlarına inteqrasiyası üçün mühüm zəmin yaradıb.

Praktik məşğələlərlə zəngin iki günlük interaktiv təlim zamanı iştirakçılar himayədarlarla vaksinasiya barədə kommunikasiya üzrə sübutlara əsaslanan yanaşmalarla bağlı bilik və bacarıqlarını gücləndiriblər. Təlim zamanı təqdim olunan yanaşmalar davranış dəyişikliyi üzrə kommunikasiya prinsiplərinə əsaslanır və bu prinsiplər təkcə peyvənd əhatəliliyinin artırılması üçün deyil, həm də ictimai səhiyyənin geniş spektrində effektiv kommunikasiya bacarıqlarının gücləndirilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Təlimin sonunda təlim modulunun həkim və tibb bacıları üçün həm diplomaqədər, həm də diplomdansonrası təhsil proqramlarına inteqrasiyası imkanları müzakirə olunub və ilkin fəaliyyət istiqamətləri müəyyənləşdirilib.

Tibb işçiləri peyvəndlərlə bağlı məlumatların ən etibarlı mənbələrindən biri olaraq qalırlar. Buna görə də onların yalnız güclü texniki biliklərlə deyil, həm də peyvəndlərlə bağlı narahatlıqları aradan qaldırmaq, valideynlərin və himayədarların məlumatlı qərar qəbulunu dəstəkləmək üçün effektiv kommunikasiya bacarıqları ilə təmin olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Keçirilmiş təlim ÜST-nin Ölkə Ofisi və Səhiyyə Nazirliyinin immunizasiya üzrə tədris proqramlarının gücləndirilməsi, eləcə də vaksinasiya ilə bağlı kommunikasiya sahəsində milli potensialın davamlı şəkildə inkişaf etdirilməsi istiqamətində birgə səylərinin növbəti mühüm addımıdır. Təlim modulunun həkim və tibb bacıları üçün təhsil proqramlarına tam şəkildə inteqrasiyası peyvənd tərəddüdünün azaldılmasına, valideynlərin vaksinlərə etimadının artırılmasına və ölkə üzrə immunizasiya əhatəsinin yaxşılaşdırılmasına mühüm töhfə verəcək.

14/05/2026

🌍 Köməkçi texnologiya və reabilitasiya sistemlərinin gücləndirilməsi

Son üç il ərzində ÜST/Avropa və ATscale əməkdaşlığı çərçivəsində Azərbaycan, Gürcüstan və Tacikistanda köməkçi texnologiya (KT) və reabilitasiya xidmətlərinə çıxışın genişləndirilməsi istiqamətində layihə həyata keçirilib.

Bu təşəbbüs ölkələrdə KT və reabilitasiya sistemlərinin gücləndirilməsinə yönəlmiş dayanıqlı fəaliyyətin ilk mərhələsini təşkil edib və eyni zamanda regionun digər ölkələri üçün də istifadə oluna biləcək dəyərli hesabatların və qiymətləndirmələrin hazırlanmasına imkan yaradıb.

Bu çərçivədə keçirilən Layihənin yekunu və əldə olunan təcrübə üzrə onlayn seminar milli və beynəlxalq tərəfdaşları bir araya gətirərək nailiyyətlərin nəzərdən keçirilməsi, təcrübə mübadiləsi və region üzrə daha inklüziv və dayanıqlı sistemlərə doğru növbəti addımların müzakirəsi üçün mühüm platforma olub.

Açılış nitqləri
✅ Tomas Zapata
✅ Pascal Bijleveld
✅ Satish Mishra
✅ Shirin Kiani

Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinin Səhiyyə siyasəti şöbəsinin müdiri Ramik Guliyev reabilitasiya və köməkçi texnologiya sistemlərinə davamlı investisiyanın və çoxtərəfli əməkdaşlığın vacibliyini vurğulayıb. O, Səhiyyə Nazirliyi, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi və TƏBİB arasında əməkdaşlığın sistemlərin gücləndirilməsinə mühüm töhfə verdiyini qeyd edib.

Azərbaycan üzrə əsas nailiyyətlər
✅ 11 iqtisadi rayon üzrə 5,597 nəfərin məlumatları əsasında ilk Köməkçi Texnologiyalar üzrə Vəziyyət Qiymətləndirilməsi
✅ Köməkçi Texnologiyalar üzrə Bazar Qiymətləndirilməsi və Reabilitasiya üzrə Vəziyyət Qiymətləndirilməsinin (STARS) yekunlaşdırılması
✅ Prioritet Milli Köməkçi Reabilitasiya Vasitələri Siyahısının 57-dən 130 məhsula genişləndirilməsi
✅ KT xidmətlərinin ilkin səhiyyə xidmətlərinə inteqrasiyasının pilotlaşdırılması
✅ Bərdə və Şamaxıda 80 ilkin səhiyyə həkimi və tibb bacısının Learning on TAP platforması vasitəsilə təlimləndirilməsi
✅ Əlilliyi olan şəxslərin təşkilatlarının iştirakının gücləndirilməsi
Bu təşəbbüslər köməkçi texnologiyaya ehtiyacı olan insanların funksionallığının, müstəqilliyinin və həyat keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına töhfə verir, eyni zamanda Universal Tibbi Əhatəni dəstəkləyir. Paralel olaraq, sağlamlığın sosial və psixoloji determinantlarına diqqət yetirərək ictimai sağlamlığın gücləndirilməsinə xidmət edir.

🤝 Çağırışların qalmasına baxmayaraq, bu əməkdaşlıq əlçatan, inklüziv və dayanıqlı köməkçi texnologiya sistemləri üçün güclü bir baza formalaşdırıb.

Hande Harmanci bütün tərəfdaşlara, dövlət qurumlarına, əlilliyi olan şəxslərin təşkilatlarına, ekspertlərə və əməkdaşlara bu nəticələrin əldə olunmasına verdikləri töhfəyə görə təşəkkür edib.

08/05/2026

Azərbaycanda prioritet zoonoz xəstəliklərin birgə risklərinin qiymətləndirilməsi üzrə seminar
Bakı, Azərbaycan, 5-7 may 2026-cı il

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, EU4Health aksiyası çərçivəsində, Səhiyyə Nazirliyi, TƏBİB, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi və Dövlət Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi ilə birgə “Azərbaycanda prioritet zoonoz xəstəliklərin riskinin birgə qiymətləndirilməsi” mövzusunda seminar təşkil edib. Tədbir, xüsusilə Azərbaycan üçün aktual olan zoonoz xəstəliklərlə bağlı birgə risk qiymətləndirməsi aparmaq üçün dövlət məmurlarının potensialını gücləndirmək imkanı verir. Seminar zamanı iştirakçılar brusellyoz, quduzluq və qarayara xəstəlikləri üzrə risk qiymətləndirmələri aparıblar.

Tədbirin ümumi məqsədi prioritet zoonoz xəstəliklər üzrə birgə risk qiymətləndirmələrinin aparılması və ölkədə zoonoz xəstəliklərin idarə olunmasının təkmilləşdirilməsi üçün potensial siyasət variantlarının müəyyən edilməsi üzrə Azərbaycanın potensialını gücləndirməkdir.

Xüsusi məqsədlər bunlardır:
- İştirakçıların proses və birgə risk qiymətləndirmələrinin aparılması üçün 10 addım haqqında tanışlıq və biliklərini artırmaq
- Müəyyən edilmiş prioritet zoonoz xəstəliklər üçün ilkin birgə risk qiymətləndirməsinin aparılması
- Bu zoonoz xəstəlikləri həll etmək üçün insan-heyvan-ətraf mühitin interfeysində həyata keçirilə bilən potensial risk kommunikasiyası və idarəetmə variantlarını müzakirə edin
- Prioritet zoonoz xəstəliklər üçün birgə risk qiymətləndirmələrinin aparılması prosesini institusionallaşdırmaq üçün milli və sub-milli səviyyədə təqib tədbirlərinin təsviri

04/05/2026

24-30 aprel - Ümumdünya İmmunlaşdırma Həftəsi peyvəndlərlə bağlı məlumatlılığın artırılmasına xidmət edir

24-30 aprel - Ümumdünya İmmunlaşdırma Həftəsi peyvəndlərlə bağlı məlumatlılığın artırılmasına xidmət edir

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) İmmunlaşdırma həftəsi çərçivəsində dörd əsas prioritetə diqqət yetirilməsinə çağırır.
Nəsillər boyu qorunma: vaksinasiyanın uzunmüddətli təsirinin və illər ərzində xilas edilən həyatların vurğulanması.
Səhiyyə işçilərinə dəstək: sualları və ya tərəddüdləri olan ailələrin məlumatlı olması üçün səhiyyə işçilərinin aydın, empatik və effektiv ünsiyyət qurmasına imkan verən bilik və vasitələrlə təmin edilməsi.
Anlayışın gücləndirilməsi: insanları peyvəndlərin təhlükəsizliyi və effektivliyinin arxasında dayanan elmi dəlillərlə bağlı məlumatlandırmaq və əsaslandırılmış qərarların qəbulunu təşviq etmək.
Etibarın möhkəmləndirilməsi: şəffaflıq, hesabatlılıq və innovasiyaya xüsusi önəm verilməsi, həmçinin davamlı investisiyalar, elmi tədqiqatların dəstəklənməsi və peyvəndlərə ədalətli çıxış vasitəsilə gələcək nəsillərin qorunmasında ortaq məsuliyyətimizin vurğulanması.

23/04/2026

Biz məmnuniyyətlə Avropa İmmunlaşdırma Həftəsinə (AİH) həsr olunmuş vebinarında iştirakından sonra 2 nömrəli Bakı Baza Tibb Kollecinin paylaşımını bölüşürük. Vebinar Avropa Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi (ECDC) və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Avropa üzrə Regional Ofisi tərəfindən təşkil olunmuşdu. Vebinarda ictimai sağlamlığın qorunmasında immunlaşdırma və peyvəndlərin həlledici əhəmiyyəti vurğulanmışdır.

Tibb bacıları immunizasiya proqramında xüsusilə mühüm rol oynayırlar, çünki onlar çox vaxt fərdlər və ailələr üçün ilk müraciət nöqtəsidir. Onların fəal iştirakı, etimadın qurulması və effektiv ünsiyyəti vaksinasiyaya inamın formalaşması və əhatə göstəricilərinin artırılması üçün əsasdır.

AİH 2026-nın dörd prioritetindən biri səhiyyə işçilərinin dəstəklənməsidir – onlara aydın və empatik ünsiyyət qurmaq üçün lazımi bacarıq və vasitələrin verilməsi, beləliklə sualları və ya tərəddüdləri olan ailələrin özlərini məlumatlı, dəstəklənmiş və dinlənilmiş hiss etməsinin təmin olunması.

Həmçinin ÜST ilə Bakı Tibb Kolleci №2 arasında immunizasiya kurikulumunun peyvəndlər üzrə ÜST-nin ən son tövsiyələrinə uyğunlaşdırılması istiqamətində səmərəli əməkdaşlığı qeyd etmək istərdik. Bu, həm diplomaqədər, həm də diplomdansonrakı təhsilin gücləndirilməsi və hazırda fəaliyyət göstərən, eləcə də gələcək tibb işçilərinin müasir biliklərlə təchiz edilərək vaksinasiyanın effektiv təşviqinə hazır olmaları baxımından mühüm addımdır.

Hər nəsil üçün peyvəndlər effektivdir!

Daha çox məlumat əldə edə bilərsiniz: https://www.who.int/europe/news-room/events/item/2026/04/19/default-calendar/european-immunization-week-2026

23/04/2026

📢ÜST-nin Azərbaycandakı Ofisində yeni vakansiya!
✔️Vəzifə: Sürücü
📩Müraciət üçün son gün: 14 may 2026
🔗Ətraflı məlumat üçün: https://careers.who.int/careersection/in/jobdetail.ftl?job=2601335&tz=GMT%2B03%3A00&tzname=Europe%2FIstanbul

23/04/2026

Azərbaycandan olan EMT Qrupu və ÜST-nin Azərbaycandakı Nümayəndəliyi EMT Tip 1 düzəlişinin, mobil EMT Tip 1 hazırlanması və yoxlanılmasında və EMT Tip 2-nin təkrar yoxlanmasında iştirak etmək üçün Türkiyə Hökuməti tərəfindən dəvət olunub.

Türkiyə Səhiyyə Nazirliyi, UMKE və ÜST-nin Azərbaycandakı nümayəndəliyinin dəstəyi ilə Azərbaycan EMT Qrupu yoxlama aparmaq üçün Bingöl, Türkiyəyə gəlib.

Bu təcrübə, Nazirlər Kabinetinin aparıcı nazirlik kimi təyin etdiyi Fövqəladə Hallar Nazirliyinin rəhbərliyi ilə Tip 1 EMT üzrə yoxlama prosesinin hazırlanması və başa çatdırılmasında Azərbaycana dəstək olacaqdır.

20/04/2026

Avropa İmmunizasiya Həftəsi 2026 (19–25 aprel) ÜST-nin Avropa Regionunda keçirilən 20-ci yubiley tədbiridir.

Bu ilki kampaniyanın mövzusu: Hər nəsil üçün peyvəndlər effektlidir.
Onilliklər ərzində peyvəndlər insanları, ailələri və icmaları təhlükəsiz şəkildə qoruyub və bu gün də gələcəyimizi qorumaqda davam edir.

Bu gün, 20 aprel 2026-cı il saat 15:30–17:30-da keçiriləcək Avropa İmmunizasiya Həftəsi 2026 vebinarına (onlayn) qoşulun və immunizasiya sahəsində əldə edilən ən son nailiyyətlər və uğurlar haqqında daha çox məlumat əldə edin.

Avropanın Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi (ECDC), Avropa Komissiyasının Sağlamlıq və Qida Təhlükəsizliyi (DG-Sante) Baş Direktorluğu (DG SANTE) və ÜST-nin Avropa üzrə Regional Bürosu tərəfindən birgə təşkil olunan bu sessiya “Hər nəsil üçün peyvəndlər effektlidir” mövzusunu və immunizasiyanın həyatboyu təsirini müzakirə etmək üçün ekspertləri bir araya gətirəcək.

Müzakirələrə yoluxucu xəstəliklərin (o cümlədən qızılca, difteriya, göyöskürək və poliomielit) qarşısının alınması, eləcə də HPV və hepatit B ilə əlaqəli bəzi xərçənglərin profilaktikası daxil olacaq.

Sessiyada Avropa regionunda peyvəndləmə əhatəliliyi üzrə ən son məlumatlar və tendensiyalar təqdim ediləcək, peyvənd əhatəsini uğurla artırmış ölkələrin təcrübələri paylaşılacaq, həmçinin ictimai etimadı gücləndirən peyvəndlərin təhlükəsizliyi, effektivliyi və monitorinq sistemləri müzakirə olunacaq. Eyni zamanda, səhiyyə mütəxəssislərinin məlumatlı və əsaslandırılmış peyvənd qərarlarının qəbulunda oynadığı mühüm rol da diqqət mərkəzində olacaq.

Vebinara qeydiyyatdan keçin və ən son məlumatlarla tanış olun: https://events.ringcentral.com/events/european-immunization-week-2026/registration

Avropa İmmunlaşdırma Həftəsi: https://www.who.int/europe/news-room/events/item/2026/04/19/default-calendar/european-immunization-week-2026

20/04/2026

🌍 Ümumdünya Sağlamlıq Günü 2026: “Sağlamlıq naminə birləşək. Elm ilə irəliləyək”

Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Azərbaycan Nümayəndəliyi, Səhiyyə Nazirliyinin “ Professor Gindes adına Uşaq və Yeniyetmələr üçün Vərəm Sanatoriyası” və "Elmi-Tədqiqat Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutu" publik hüquqi şəxslərin birgə təşkilatçılığı ilə 16.04.2026-cı il tarixində Ümumdünya Sağlamlıq Günü çərçivəsində “Ümümdünya Vərəmlə Mübarizə Günü”-nə həsr olunmuş tədbir keçirilib.

Tədbirdə səhiyyə və sosial yönümlü dövlət qurumları və beynəlxalq təşkilatlar, o cümlədən Vərəm üzrə vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri iştirak ediblər.

Tədbir uşaqların vərəmə qarşı mübarizəni ifadə etdikləri şəkillərdən ibarət rəsm sərgisi və bədii hissə ilə davam etmişdir. Tədbir zamanı uşaqlara vərəm və digər yoluxucu xəstəliklərdən düzgün qorunması üçün lazım olan tədbirləri, o cümlədən əl yumaq qaydaları və digər gigiyenik qaydalar haqda ətraflı məlumat verilib, bu baradə uşaqlar üçün xüsusi hazırlanmış cizgi filmi nümayiş olunmuşdur.

Uşaqlar qonaqlarla birlikdə sanatoriyanın ərazisində gəzərək, müzakirələr aparmış və stigmanın bölünməsi, inkluzivliyin təşviq olması barədə mesaj verməyə çalışmışlar.