03/09/2026
Parazitler sadece çiğ etten değil; çiğ balık, deniz ürünleri, iyi yıkanmamış sebze-meyveler ve kontamine sulardan da bulaşabilir. En çok dikkat etmemiz gereken 10 besin grubu:
1️⃣ Çiğ/az pişmiş balık: Tatlı su balıkları ve çiğ deniz balıkları bazı parazitleri taşıyabilir. Sushi, sashimi ve ceviche tüketiyorsanız uygun şekilde işlenmiş/dondurulmuş balıkları tercih edin.
2️⃣ Domuz & yaban domuzu: Trichinella ve Toxoplasma riski nedeniyle çiğ veya az pişmiş tüketmeyin; iyice pişirin.
3️⃣ Av, geyik, sığır, kuzu & keçi eti: Çiğ/az pişmiş tüketimde parazit riski artabilir; güvenilir kaynaktan alın ve uygun şekilde pişirin.
4️⃣ Yengeç, kerevit, midye & istiridye: Özellikle çiğ/az pişmiş tüketimde risk artar; güvenilir kaynak ve iyi pişirme önemlidir.
5️⃣ Su teresi & çiğ su bitkileri: Kontamine sularda yetişmişse Fasciola (karaciğer kelebeği) bulaşabilir; kaynağından emin olmadıklarınızı çiğ tüketmeyin.
6️⃣ Yapraklı yeşillikler: Marul, roka, maydanoz, kişniş gibi ürünler kontamine su/toprakla bulaşabilir; akan su altında iyice yıkayın.
7️⃣ Taze meyveler: Çilek, ahududu gibi meyveler kontamine su veya toprakla temas edebilir; tüketmeden önce iyice yıkayın.
8️⃣ Toprakla temas eden çiğ sebzeler: Havuç, turp vb. ürünlerde toprak kaynaklı bulaş olabilir; çok iyi temizleyin ve yıkayın.
9️⃣ Taze otlar: Maydanoz, nane ve kişniş gibi çiğ tüketilen otlarda da kontaminasyon riski vardır; kaynağına ve hijyenine dikkat edin.
🔟 Güvenilir olmayan su: Kontamine içme veya yıkama suyu Giardia ve Cryptosporidium gibi parazitleri taşıyabilir.
⚠️ Önemli: Bu besinlerin kendisi “parazitli” değildir. Risk; çiğ/az pişmiş tüketim, kontamine su-toprak ve yetersiz hijyenle artar. Doğru kaynak, hijyen ve pişirme ile riski büyük ölçüde azaltabiliriz.