https://www.facebook.com/ETMedHeart

Ethio Heart Health, Addis Ababa (2026)

28/05/2026

፡ የብቃት ምዘና ፈተና ለምትወስዱ ጤና ባለሙያዎች በሙሉ፦

‎ከከፍተኛ ትምህርት ተቋማት በመጀመሪያ ዲግሪ ተመርቃችሁ የብቃት ምዘና ፈተና ለመጀመሪያ ጊዜ ወይም በድጋሚ ለመውሰድ ስማችሁን ከፋይዳ ቁጥራችሁ ጋር አስተሳሰራችሁ በመጠባበቅ ላይ ለምትገኙ የጤና ሙያ ተመራቂዎች በሙሉ፤ ጤና ሚኒስቴር በሰኔ ወር 2018 ዓ.ም ፈተናውን ለመስጠት እየተዘጋጀ በመሆኑ ሁላችሁም ተመዛኞች ከግንቦት 20 – 26/2018 ዓ.ም ድረስ ብቻ https://hple.moh.gov.et/ ማስፈንጠሪያ /Link/ በመጫን FAYDA and Password በማስገባት የፈተና ጣቢያ እንድትመርጡ ጤና ሚኒስቴር ያሳስባል።
‎
‎🎯ማሳሰቢያ፦
‎▪ እያንዳንዱ የፈተና ጣቢያ በየሙያ መስኩ ማስተናገድ በሚችለው ከፍተኛ የተመዛኝ ቁጥር ልክ ገደብ ስለተቀመጠለት የፈተና ጣቢያ ምርጫ ቀድማችሁ በማጠናቀቅ ተጠቃሚ መሆን የምትችሉ መሆኑን እያሳወቅን ከፍተኛው የተመዛኝ ቁጥር በደረሰበት የፈተና ጣቢያ ላይ ተጨማሪ ምዝገባ ማከናወን የማይቻል መሆኑን እናሳስባለን።
‎
‎▪ ለብቃት ምዘና ፈተና የመፈተኛ ጣቢያ መምረጥ የምትችሉት ስማችሁን ከፋይዳ ቁጥር ጋር ያያያዛችሁ ተመዛኞች ብቻ ይሆናል፡፡
‎
‎▪ በምዝገባ ወቅት ለሚገጥማችሁ ማንኛውም ችግር በነጻ የስልክ መስመር 952 በመደወል ከዚያም 3 ቁጥርን በመጫን በቀጥታ እገዛ ማግኘት የምትችሉ መሆኑን ከወዲሁ እናሳስባለን፡፡

27/05/2026

አዲስ የታተመ ጥናት 📄 (በBMC Cardiovascular Disorders መጽሔት፣ እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 11፣ 2026)፦ አጣዳፊ በሽታ (Acute Coronary Syndrome [ ]) ላይ ያተኮረ ባለብዙ ማዕከል ጥናት (አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ 🇪🇹)

፦

"Clinical profiles, management, and outcomes of acute coronary syndrome patients in hospitals without reperfusion therapy: a multicentre study in Addis Ababa, Ethiopia"

#ደራሲዎች (Authors)፦

Begashaw Belay Abichu; Gashaw Solela; Samson Mulugeta; Nahom Addisu Bekele; Amanuel Zeleke; Roman Negewo; Chala Fekadu Oljira; Yidnekachew Asrat Birhan; Sintayehu Abebe MD; Dejuma Yadeta; Bekele Alemayehu

(Corresponding author)፦ Gashaw Solela - [email protected]

(Background)፦

• አጣዳፊ የልብ ደም ስር በሽታ (Acute coronary syndrome) የልብ ደም ስር መዘጋትን ወይም መጥበብን ተከትሎ የሚመጣ ሲሆን በዓለም ዙሪያ ሞትን ጨምሮ የተለያዩ የአጭርና የረጅም ጊዜ መዘዞችን ያመጣል። በሽታው ዝቅተኛና መካከለኛ ገቢ ባላቸው ሀገሮች ላይ የበለጠ ጓልቶ ይታያል።

• ይህ ጥናት አዲስ አበባ ውስጥ በሚገኙ በሶስት ትላልቅ የመንግስት ሆስፒታሎች ውስጥ ለአጣዳፊ የልብ የደም ስር በሽታ የደም ፍሰትን በፍጥነት ወደነበረበት ለመመለስ የሚረዱ ህክምናዎች (Thrombolysis እና PCI) ያላገኙ ታካሚዎች ላይ የተሰራ ነበር።

• ጥናቱ የታካሚ የበሽታ ባህሪያት፣ የሆስፒታል ውስጥ ህክምና እና ውጤቶችን ለመገምገም ያለመ ነበር።

(Methods)፦

• በአዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ ውስጥ በሶስት ትላልቅ የመንግስት ሆስፒታሎች የተመረጡ አጣዳፊ የልብ ደም ስር በሽታ ያላቸው አዋቂ ታካሚዎች የተካተቱበት ጥናት ተካሂዷል።

• የጥናቱ መረጃዎች በ "SPSS" የተተነተኑ ሲሆን የባለ ብዙ ተለዋዋጭ ሪግሬሽን ትንተናን በመጠቀም ለሞት የዳረጉ ተያያዥ ምክንያቶችን ለመለየት ተችሏል።

(Results)፦

• የጥናት መስፈርቱን ያሟሉ በ18 ወራት ውስጥ ለአጣዳፊ የልብ ደም ስር በሽታ ተኝተው የታከሙ 154 ህሙማን ተካተዋል።
• የታካሚዎች አማካይ ዕድሜ 58.4 ዓመት ሲሆን 63.6 በመቶ የሚሆኑ ወንዶች ነበሩ።
• ምልክት ከታየ ጀምሮ ሆስፒታል ለመድረስ የወሰደው አማካኝ ጊዜ 24 ሰዓት እንደነበር ታውቋል። ይህም ከበሽታው አንፃር ሲታይ በጣም መዘግየት እንዳለ ታይቷል።
• የተለመዱ ምልክቶች ደረት ህመም (87.7 በመቶ የታየ) እና ትንፋሽ ማጠር (50.6 በመቶ የታየ) ነበሩ።
• ከፍተኛ ደም ግፊት (Hypertension) 55.2 በመቶ በሚሆኑት እና የስኳር በሽታ ደግሞ 44.2 በመቶ በሚሆኑት ላይ ታይተዋል።
• አብዛኞቹ ታካሚዎች ማለትም 98.7 በመቶ ሁለት ዓይነት ፀረፕሌትሌት መድሃኒት ("Aspirin" እና "clopidogrel") ፣ 94.8 በመቶ የሚሆኑት የኮሌስትሮል ማስተካከያ (statins) እና 90.3 በመቶ የሚሆኑት ደም እንዳይረጋ የሚያደርግ ህክምና (anticoagulation) እንዲወስዱ ተደርጓል።
• የሆስፒታል ውስጥ ሞት 26.6 በመቶ (ከፍተኛ) የነበረ ሲሆን አማካይ የሆስፒታል ቆይታ ደግሞ 8 ቀን ነበር።
• የምት ምጣኔን የጨመሩ ምክንያቶች የእድሜ መጨመር (4 በመቶ)፣ ሴት መሆን (በ4 እጥፍ)፣ ቶሎ ቶሎ መተንፈስ (18 በመቶ) እና ዝቅተኛ የሲስቶሊክ ደም ግፊት (3 በመቶ) ነበሩ።

(Recommendations)፦

• ታካሚ ሃኪም ቤት እንደመጣ የበሽታውን አደገኛነት ለመለየት ወሳኝ ምልክቶች (vital signs) ላይ ትኩረት ማድረግና እርምጃ መውሰድ፣ የልብ ደም ስር ውስጥ የረጋን ደም የሚበጣጥሱ መድሃኒቶችን (Thrombolytics) አቅርቦት ማስተካከል፣ በረጅም ጊዜ እቅድ የልብ ደም ስርን በቀጫጭን ቱቦዎች የመክፈት ህክምናን (Percutaneous coronary intervention [PCI]) ማስፋፋት፣ ስለ አጣዳፊ የልብ ደም ስር በሽታ የቅድመ ሆስፒታል ትምህርት ማጠናከር እና በጤና ማዕከላት ዘመናዊና ወጥነት ያለው የታካሚ እንክብካቤና የቅብብሎሽ ስርዓት መዘርጋት የተሻለ ውጤት ለማምጣት ወሳኝ ናቸው።

ማጣቀሻ፦ https://link.springer.com/article/10.1186/s12872-026-05850-5⁠

#አጣዳፊየልብደምስርበሽታ #የልብደምስርውስጥየረጋደምመበተን

#የተዘጋየልብደምስርመክፈት
( )
#አዲስአበባጤናቢሮ
#ጤናጥበቃሚኒስቴር
#ኢትዮጵያ

27/05/2026

🔴 በጤና እና በጥንካሬ የመኖር ሚስጥሮች!

ረጅም ዕድሜን የመኖር ሚስጥር ማለት አስማታዊ መፍትሄ ማግኘት ማለት አይደለም፤ ይልቁንም በየቀኑ የሰውነት/አዕምሮ ጤና እና ጥንካሬን የሚጠብቁ ትናንሽ ልምዶችን ማዳበር ማለት ነው

🥗 ጤናማ አመጋገብ እና የሰውነት ክብደት

• ላልተቀነባበሩ የተፈጥሮ ምግቦች ቅድሚያ ይስጡ! አትክልት፣ ፍራፍሬ፣ ጥራጥሬ፣ ሙሉ እህሎች፣ ጤናማ ስቦች (ለውዝ፣ አቮካዶ ...) እና ከእፅዋት የሚገኙ ፕሮቲኖች ላይ ትኩረት ያድርጉ

• የተቀነባበሩ ምግቦችና ስኳርን ይቀንሱ እንዲሁም ጤናማ የሰውነት ክብደት እንዲኖርዎ ያድርጉ

🏃‍♂️ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ማድረግ

• እንደ ፑሻፕ፣ ክብደት ማንሳት አይነት የጥንካሬ ስፖርቶችን መስራት የጡንቻ መመናመንና የአጥንት መሳሳትን ይከላከላል

• ፈጣን መራመድ እና ሳይክል መንዳት የመሳሰሉ የትንፋሽና ካርዲዮ እንቅስቃሴዎች ለልብና አዕምሮ ጤንነት ጠቃሚ ናቸው

• የማሳሳብ እና የፍሌክሰቢሊቲ እንቅስቃሴዎች ደግሞ ለመገጣጠሚያዎች ጤንነትና የሰውነት ቅልጥፍናን ለማስጠበቅ ይረዱናል

💤 ጥሩ እንቅልፍ ማግኘት እና ጭንቀትን መቆጣጠር

• በአማካይ ከ7-9 ሰዐት ጥራት ያለው እንቅልፍ ያግኙ፣ እንዲሁም በተመሳሳይ ሰዐት መተኛትና መነሳትን ልምድ ያድርጉ

• ስር የሰደደ ጭንቀትን በጥሩ ማህበራዊ ግንኙነት፣ ፀሎት፣ በአካል እንቅስቃሴ፣ ከተፈጥሮ ጋር ጊዜ በማሳለፍ በመሳሰሉት መቆጣጠር ያስፈልጋል

👥 ማህበራዊ ግንኙነትን ማጠናከርና የህይወት አላማ መኖር

• ከቤተሰብ፣ ከጓደኞች ወይም ከማህበረሰብ ጋር ጥብቅ ግንኙነት መኖር ለረጅም ዕድሜ ትልቅ ሚና አለው። ጥናቶች እንደሚያሳዩት ብቸኝነት ለጤና አደገኛ ነው

• ጠንካራ የህይወት ዓላማ መኖር አእምሮን ንቁ ያደርጋል፣ ጭንቀትን ይቀንሳል እንዲሁም በጤና ረጅም እድሜ ለመኖር አስተዋፅኦ አለው

🚫 ቅድመ ጥንቃቄዎች እና ክትትሎች

• ማጨስን ያቁሙ እና የአልኮል መጠጥን ይቀንሱ

• የሕክምና ምርመራዎችን ያድርጉ! የደም ግፊትን፣ ኮሌስትሮልን እና የደም ስኳርን በየጊዜው መመርመር በሰውነት ክፍሎችዎ ላይ ዘላቂ ጉዳት ከመድረሱ በፊት ችግሮችን አስቀድሞ ለማወቅና ለመቆጣጠር ይረዳል

በጥንቃቄ ጤናን እየጠበቁ ረጅም ዕድሜ መኖር ወይስ የፈለጋቹትን እየበላችሁ እና እያደረጋችሁ አጭር ዕድሜ መኖር? የቱን ይመርጣሉ❓

25/05/2026

🦠 ቫይረስ ወረርሽኝ ( Virus Outbreak)

#ኢቦላ ምንድን ነው?

• በኢቦላ ቫይረስ የሚከሰት ለሰው ልጆች ህይወት አስጊ የሆነ ተላላፊ በሽታ ነው።
• መነሻው ፍራፍሬ የሚበሉ የሌሊት ወፎች (Fruit bats) ሊሆኑ እንደሚችሉ የሚገመት ሲሆን ከእንስሳት ወደ ሰው ወይም ከሰው ወደ ሰው ይተላለፋል።
• በተበከለ የሰው አካል ፈሳሾች ጋር በሚደረግ ቀጥተኛ ንክኪ የበሽታው ስርጭት ይጨምራል።

የኢቦላ ቫይረስ #ዝርያዎች ምን ምን ናቸው?

• ዛየር ቫይረስ
• ሱዳን ቫይረስ
• ቡንዲቡግዮ ቫይረስ

የቡንዲቡግዮ ኢቦላ ቫይረስ በሽታ #ታሪክ እና አሁናዊ መረጃ

• የቡንዲቡግዮ ኢቦላ ቫይረስ ከዚህ በፊት 2 ገዜ (በ2007 እ.ኤ.አ. በ ዩጋንዳ እና በ2012 እ.ኤ.አ በዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኦፍ ኮንጎ) የተከሰተ ሲሆን በቫይረሱ ምክንያት የደረሰው የሞት ምጣኔ ከ30 እስከ 50% ነበር።
• በቅርቡ በ May 15፣ 2026 እ.ኤ.አ በዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኦፍ ኮንጎ (DRC) በቡንዲቡግዮ (Bundibugio) ቫይረስ ዝርያ የሚመጣ የኢቦላ ቫይረስ በሽታ መከሰቱ ተረጋግጧል። በመቀጠልም በዩጋንዳም በሽታው መከሰቱ ተረጋግጧል።
• የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) በ May 16 ፣ 2026 እ.ኤ.አ ባወጣው መግለጫ መሰረት የቡንዲቡግዮ ቫይረስ በሽታ የዓለም የጤና ስጋት እንደሆነ አውጇል።

#ምልክቶች

• ብዙውን ጊዜ ከ2–21 ቀን በኋላ ይታያሉ። ብዙ ሰዎች በሽታውን ማስተላለፍ የሚጀምሩት ምልክት ከታየባቸው በኋላ ነው።

በመጀመሪያ የሚታዩ ምልክቶች፦

√ በድንገት የሚጀምር ትኩሳት ወይም ብርድ ብርድ ማለት
√ ከፍተኛ የድካም ስሜት
√ ራስ ህመም
√ የጡንቻ ህመም
√ የጉሮሮ ህመም
√ የምግብ ፍላጎት መቀነስ

በመቀጠል የሚታዩ ምልክቶች፦

√ ውሃማ ተቅማጥ
√ ማቅለሽለሽና ትውከት
√ የሆድ ህመም
√ የቆዳ ሽፍታ
√ ደም መፍሰስ (ሁሉም ሰው ላይ የማይታይ)

እንዴት ይተላለፋል?

• በቀጥታ ከደም፣ ከትውከት ፈሳሽ፣ ከምራቅ፣ ከሽንትና ከተቅማጥ ጋር የሚደረግ ቀጥተኛ ንክኪ
• ታካሚን ያለ መከላከያ መሳሪያዎች መንከባከብ
• በቫይረሱ የተበከሉ ዕቃዎችን መንካት
• በቫይረሱ የተበከሉ እንስሳት ወይም ጥሬ ስጋ ጋር መነካካት
• የቫይረሱ ተሸካሚ ሰው ጋር የግብረ ስጋ ግንኙነት ማድረግ
• ከተበከለች እናት በጡት አማካኝነት ወደ ልጅ ሊተላለፍ ይችላል።
⚠️ በአየር ወይም በትንፋሽ አይተላለፍም።

በሐኪም መታየት የሚያስፈልገው መቼ ነው?

• በኢቦላ ቫይረስ ከተያዘ ሰው ጋር ንክኪ ሲኖር
• ኢቦላ ወረርሽኝ ወደ ተከሰተበት አካባቢ በባለፋት 3 ሳምንታት የጉዞ ታሪክ ካለ
• ለኢቦላ ከተጋለጡ በኋላ ትኩሳት ወይም ሌሎች አደገኛ ምልክቶች ከታዩ

#ህክምና

• የቡንዲቡግዮ ቫይረስ ለማጥፋት የሚረዳ መድሃኒት የለም። የሚሰጠው የድጋፍ ህክምና ብቻ ነው። ለምሳሌ፦

√ የኦክሲጅን ድጋፍ
√ በደም ስር የሚሰጥ ፈሳሽ
√ ምልክቶችን (ለምሳሌ፦ መድማትን) መቆጣጠር

• ለተወሰኑ የኢቦላ ቫይረስ ዝርያዎች (ለምሳሌ፦ ለዛየር ኢቦላ ቫይረስ) ክትባት ሲኖር፣ ለቡንዲቡግዮ ቫይረስ ግን ፍቃድ ያገኘ ክትባት እስካሁን የለም።

#የመከላከያ መንገዶች

• ከተበከለ ፈሳሽ ጋር ንክኪን ማስወገድ
• ቶሎ ቶሎ እጅን መታጠብ
• ታማሚን ለሚንከባከቡ ሰዎች የመከላከያ መሳሪያዎች እንዲጠቀሙ ማድረግ
• ጥንቃቄ የተሞላበት የቀብር ስርዓት አፈፃፀም
• ከዱር እንስሳት መራቅ

ይህ መረጃ ለጠቅላላ ግንዛቤ የሚውል ሲሆን በግለሰብ ደረጃ የሚሰጥን የሐኪም ውሳኔ ወይም ምክር አይተካም!

25/05/2026

🔴 ስር የሰደደ #የድካም በሽታ (chronic syndrome)

• ስር የሰደደ የድካም በሽታ ከ6 ወራት በላይ የሚቆይ የማያቋርጥ ከፍተኛ የድካም ስሜት ሲኖር የሚታወቅ ሲሆን እረፍት በመውሰድ የማይተው እና የዕለት ተዕለት ስራን የሚያስተጓጉል የጤና እክል ነዉ።

🔘 መነሻ ምክንያቶች

• ደም ማነስ (Anemia)
• የታይሮክሲን ሆርሞን መቀነስ (Hypothyroidism)
• የስኳር በሽታ (Diabetes mellitus)
• የልብ ህመም (Cardiac disease)
• ከፍተኛ የድባቴ ችግር (Major depressive disorder)
• የተመጣጠነ ምግብ እጥረት (Lack of balanced diet)
• የቫይታሚኖች እጥረት (Vitamin deficiences)
• በቂ አንቅስቃሴ አለማድረግ (Physical inactivity)
• በቂ እንቅልፍ አለማግኘት (Insomnia)
• የተወሰኑ የቫይረሶች ህመሞችን ተከትሎ (Post viral syndrome)
• የመድሃኒቶች የጎንዮሽ ጉዳት (Drug side effects)

🔘 ምልክቶች

• ከ6 ወር በላይ የቆየ የማያቋርጥ ድካም
• የትኩረት መቀነስ
• የመርሳት ችግር
• ራስ ምታት
• በእረፍት ወይም እንቅልፍ በማድረግ የማይለቅ ድካም
• የጡንቻ ህመም

🔘 ምርመራዎች

• የደም ምርመራ (ለምሳሌ፦ የታይሮይድ ስራ መፈተኛ ምርመራ)
• የስነ-አዕምሮ ምርመራ
• የልብ ምርመራ (ECG & Echocardiography)

🔘 ሐኪምን ማማከር የሚያስፈልገው መቼ ነው?

• ከ6 ወር በላይ የቆየ ድካም ሲኖር
• በዕለት ተዕለት ህይወት ላይ ተፅዕኖ ሲኖር
• ምክንያቱ ያልታወቀ ክብደት መቀነስ ሲኖር
• ትኩሳትና ሌሎች አስጊ ወይም አጣዳፊ የህመም ምልክቶች ሲታዩ

🔘 ህክምናዎች

• የተመጣጠነ ምግብ መመገብ
• ቫይታሚኖችን እንደ አስፈላጊነቱ መጠቀም
• ጭንቀትን መታከም
• የህመም ማስታገሻዎችን በሃኪም ትዕዛዝ መሰረት መውሰድ
• መደበኛ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ማድረግ
• ጭንቀትን መቀነስ ወይም መታከም
• በቂ ዉሃ መጠጣት
• ጤናማ እንቅልፍ ማግኘት
• አልኮልና አነቃቂ መጠጦችን መተው

24/05/2026

🩺 ዙሪያ የታተመ ጥናት ዳግም ምልከታ (Revisiting a Published Research on )

🫀 በአዲስ አበባ በተደረገ የአጋጣሚ የደም ግፊት ምርመራ ፕሮግራም ላይ ሳይታወቅ የቆየ ከፍተኛ የደም ግፊትና ተያያዥ ምክንያቶች

የጥናቱ #ርዕስ፦

"Prevalence of newly diagnosed hypertension and its associated factors in an opportunistic screening program in Addis Ababa, Ethiopia"

ደራሲዎች (Authors)፦ Gashaw Solela, Balew Arega, Elias Tewabe, Rediet Ambachew, Samuel Kassahun, Seble Legese

ተጓዳኛ ደራሲ (Corresponding author)፦ Gashaw Solela - [email protected]

📌 #መግቢያ

• ከፍተኛ የደም ግፊት በዓለም ዙሪያ ከልብና ከደም ቧንቧ በሽታዎች ጋር ለተገናኙ የተለያዩ የጤና ችግሮችና ሞቶች ተቀዳሚ ምክንያት ነው።
• ብዙ ጊዜ ምልክት ስለሌለው በርካታ ሰዎች ላይ መኖሩ አይታወቅም።
• በአጋጣሚ የደም ግፊት ምርመራ ማድረግ ቀደም ብሎ ለመለየት አንደኛው ተግባራዊ መንገድ ነው።

🧪

• የጥናት አይነት: ተቋማዊ የአንድ ጊዜ ጥናት
• ቦታ: የካቲት 12 ሆስፒታል ሜዲካል ኮሌጅ
• ጊዜ: ከኖቬምበር 2023 – ፌብሩዋሪ 2024 (እ.ኤ.አ.)
• ተሳታፊዎችና ብዛታቸው: 301 አዋቂዎች
• መረጃ ለመሰብሰብ ጥቅም ላይ የዋለ መሳሪያ: WHO STEPS መጠይቅ እና መደበኛ የደም ግፊት መለኪያ
• ትንተና: ባለብዙ ተለዋዋጭ ሎጂስቲክ ሪግሬሽን

📊

• አዲስ የተገኘ (በፊት ያልታወቀ ወይም ያልነበረ) ከፍተኛ የደም ግፊት ያለባቸው ሰዎች ብዛት 36.2 በመቶ ነበረ። ይህም ማለት በአማካኝ ከ3 ሰዎች 1 ሰው ቀደም ሲል ያልታወቀ ከፍተኛ የደም ግፊት ነበረው።

⚠️

👨 ወንድ መሆን (AOR 2.06): በ2 እጥፍ አካባቢ ከፍ ያለ እድል
💍 ትዳር ያላቸው (AOR 4.8): በ5 እጥፍ አካባቢ ከፍ ያለ እድል
⚰️ ባል ወይም ሚስት የሞተባቸው (AOR 5.14): በ5 እጥፍ አካባቢ ከፍ ያለ እድል
🥗 ዝቅተኛ የፍራፍሬ እና የአትክልት አመጋገብ (AOR 2.22–2.88): ከ2 እስከ 3 እጥፍ አካባቢ ከፍ ያለ እድል
🏃 የእንቅስቃሴ እጥረት (AOR 2.26): በ2 እጥፍ አካባቢ ከፍ ያለ እድል
⚖️ የውፍረት ለቁመት ንፅፅር [Body Mass Index - BMI] (AOR 1.17 per kg/m²) መጨመር: በእያንዳንዱ 1 kg/m² መጨመር 17 በመቶ ከፍ ያለ እድል

🧠 #መደምደሚያ

• በጤና ተቋም ውስጥ በተደረገ የአጋጣሚ የደም ግፊት ምርመራ ቀድሞ ሳይታወቅ የቆየ ከፍተኛ የደም ግፊት ያለባቸው ሰዎች ቁጥር ብዙ እንደነበር ታይቷል። እንዲሁም አብዛኞቹ አጋላጭ ምክንያቶች መሻሻል የሚችሉ እንደሆኑ ጥናቱ አመላክቷል።

📌

👉 ከ3 ሰዎች 1 ሰው ቀደም ሲል ያልታወቀ ከፍተኛ የደም ግፊት እንደነበረው ታይቷል።
👉 ከፍተኛ የደም ግፊት መኖሩን ለማወቅ መደበኛ ምርመራ እና የመከላከል እርምጃዎች መጠናከር አለባቸው።

ማጣቀሻ፦ Solela, G. et al. BMC Cardiovasc Disord 24, 492 (2024). https://doi.org/10.1186/s12872-024-04171-9

በዶ/ር ጋሻው ሶለላ (የውስጥ ደዌ ስፔሻሊስት፣ የማህበረሰብ ጤና ባለሙያና የልብ ህክምና ፌለው)

Telegram: https://t.me/ETMedHeart⁠

Facebook: facebook.com/ETMedHeart

📞 0928084444

በቴሌግራም ለማማከር:

23/05/2026

🔴 ወይም መዛባት - Revisiting High Blood /

#ኮሌስትሮል ደም ውስጥ የሚገኝ ቅባት ወይም ስብ መሰል ንጥረ ነገር ሲሆን መጠኑ ይለያይ እንጅ በሁሉም ሰው ደም ውስጥ ይገኛል። ኮሌስትሮል በብዛት ጉበት ዉስጥ የሚመረት ሲሆን ከቅባት ምግቦችም በተወሰነ መልኩ ልናገኘው እንችላለን።

ሰውነታችን አስፈላጊ የሆኑ #ሆርሞኖችን ለመሥራት ኮሌስትሮልን ይጠቀማል፡፡ ለምሳሌ ኮርቲሶል (cortisol)፣ ቴስቶስቲሮን (testosterone)፣ ፕሮጀስትሮን (progesterone) እና ኢስትሮጅን (estrogen) የተባሉትን ሆርሞኖች ለማዘጋጀት ያገለግላል። እንዲሁም ጉበት ውስጥ #ሐሞት እንዲመረት ከሚያስፈልጉ ንጥረ ነገሮች አንዱ ኮሌስትሮል ነው። ሐሞት ደግሞ ለቅባት ምግቦች መፈጨት ከፍተኛ አስተዋጽኦ አለው። ኮሌስትሮል ለነርቭ ሕዋሳት ሥራ መቀላጠፍ በጣም አስፈላጊ ነው። በተጨማሪም ሰውነታችን ለማዘጋጀት ኮሌስትሮልን ይጠቀማል። የፀሐይ ብርሃን ቆዳችን ላይ በሚያርፍበት ወቅት ኮሌስትሮል ወደ ቫይታሚን ዲ ይለወጣል፡፡ በጥቅሉ ኮሌስትሮል የሰውነታችን ህዋሳት (cells) ስራቸውን በትክክል እንዲሰሩ ወሳኝ ሚና ይጫወታል፡፡

ይሁን እንጅ ደም ውስጥ ያለው የኮሌስትሮል መጠን ከፍተኛ ከሆነ በዋነኛነት በሽታዎች ሊያጋልጥ ይችላል።

?

ደማችን ውስጥ በዋነኛነት #አራት የቅባት አይነቶች አሉ፡፡

አንደኛው አጠቃላይ ኮሌስትሮል ( ) ይባላል፤ ይህም ከ200 ሚሊግራም በዲሲሊትር በታች እንዲሆን ይመከራል፡፡

ሁለተኛው ኤል.ዲ.ኤል. ኮሌስትሮል ( ) የሚባል ሲሆን ከ100 ሚሊግራም በዲሲሊትር በታች እንዲሆን ይመከራል፡፡ ነገር ግን አይነት ሁለት የስኳር በሽታ ያለበት ሰው እድሜው 40 እና ከዛ በላይ ከሆነ፤ እንዲሁም የደም ስር በሽታ እንዳለ ከተረጋገጠ ከዚህም በታች በከፍተኛ ሁኔታ ዝቅ እንዲል ይመከራል፡፡ ይህ የቅባት አይነት ልብና አንጎል ውስጥ በሂደት ወይም በድንገት ለሚከሰት የደም ስር መጥበብ አጋላጭ ምክንያት ነው። በዚህም ምክንያት ኤል.ዲ.ኤል. ኮሌስትሮል መጥፎ ኮሌስትሮል (bad cholesterol) በመባል ይታወቃል።

ሶስተኛው ኤች.ዲ.ኤል. ኮሌስትሮል ( ) ተብሎ ይጠራል። ከኤል.ዲ.ኤል. ኮሌስትሮል በተቃራኒ ይህ የቅባት አይነት ደማችን ውስጥ ከፍ እንዲል የሚፈለግ ሲሆን ለሴቶች ከ50 ሚሊግራም በዲሲሊትር በላይ እንዲሁም ለወንዶች ከ40 ሚሊግራም በዲሲሊትር በላይ እንዲሆን ይመከራል። የኤች.ዲ.ኤል. ኮሌስትሮል መጠን ከፍ ባለ ቁጥር ለልብ ደም ስር በሽታ እና ለስትሮክ የመጋለጥ ዕድል በተቃራኒው እየቀነሰ ይሄዳል፡፡ ለዚህም ነው ይህ የኮሌስትሮል አይነት ጥሩ ኮሌስትሮል (good cholesterol) በመባል የሚታወቀው።

አራተኛው ትራይግላይሰራይድ ( ) በመባል የሚታወቀው ነው፡፡ ይህ የቅባት አይነት ከ150 ሚሊግራም በዲሲሊትር በታች እንዲሆን የሚመከር ሲሆን ከሌሎች የቅባት አይነቶች አንፃር ሲታይ ብቻውን ለደም ስር በሽታዎች የማጋለጥ እድሉ አነስተኛ ነው፡፡ ነገር ግን ደም ውስጥ ያለው የትራይግላይሰራይድ መጠን ከ500 ሚሊግራም በዲሲሊትር በላይ ከሆነ የቆሽት መቆጣት ሊያመጣ ይችላል።

በአለም አቀፍ ደረጃ ሲታይ የሚጠጉ አዋቂ ሰዎች በደማቸው ውስጥ ከፍተኛ ኮሌስትሮል እንዳለባቸው ይገመታል። በየአመቱ ወደ 4.4 ሚሊዮን አካባቢ የሚጠጉ ሰዎች በከፍተኛ ኮሌስትሮል ምክንያት ለህልፈተ ህይወት ይዳረጋሉ።

የመጥፎ ኮሌስትሮል መብዛት ለሚደርሱ ከልብና ደም ስር በሽታዎች ጋር ለሚገናኙ ሞቶች ምክንያት እንደሆነ መረጃዎች ያሳያሉ:: በእኛ ሀገር ደረጃ ሰፋ ያለ የቅርብ ጊዜ ጥናት ባይኖርም በ2015 (እ.ኤ.አ.) በ10,260 ሰዎች ላይ የተሰራ ጥናት 5.2 በመቶ የሚሆኑት የጥናቱ ተሳታፊዎች የኮሌስትሮል መብዛት እንዳለባቸው አሳይቷል።

እንደ አጠቃላይ ለቅባት ወይም ኮሌስትሮል መብዛት መነሻ የሚሆኑ ምክንያቶች መሻሻል የሚችሉና የማይችሉ ተብለው በሁለት ይከፈላሉ።

መሻሻል ከሚችሉት መካከል አንዱ ጤናማ ያልሆነ አመጋገብ ነው። ይህም ሲባል የእንስሳት ውጤቶችን፣ ጣፋች ምግቦችን እንዲሁም በፋብሪካ የሚመረቱ ምግቦችን አዘውትሮ መመገብን ያጠቃልላል፡፡ ሳቹሬትድና ትራንስ ቅባቶች ( እና ) በተለየ ሁኔታ ለጤና አስጊ ሲሆኑ ቅቤ፣ አይብ፣ የፓልም ዘይት፣ የኮኮናት ዘይትና ማርጋሪን ይጠቀሳሉ። እንዲህ አይነት አመጋገብ የኮሌስቶሮል መጠንን ከፍ ያደርጋል ለልብ በሽታም ያጋልጣል።እንዲሁም እንቅስቀሴ አለማድረግ፣ ሲጋራ ማጨስ፣ አልኮል አብዝቶ መጠጣት ፣ የተዛማጅ በሽታዎች መኖር (ለምሳሌ፦ የደም ግፊት መብዛት፣ የስኳር በሽታ፣ የታይሮክሲን ሆርሞን ማነስ፣ የኩላሊት ስራ መስተጓጎል ወይም የኤች አይ ቪ በሽታ)፣ አላስፈላጊ ቦርጭ፣ ከመጠን ያለፈ ውፍረት ለኮሌስትሮል መጨመር ያጋልጣሉ፡፡

መሻሻል ከማይችሉ ምክንያቶች ውስጥ አንዱ የመጥፎ ኮሌስትሮል መብዛት በዘር መከሰት ( ) ሲሆን ያለእድሜ ለሚከሰት የልብ ደም ስር መዘጋትና እሱን ተከትሎ ለሚመጣ ድንገተኛ የልብ ጥቃት አንዱ ተጠቃሽ ምክንያት ነው። መሻሻል የማይችሉ ሌሎች ምክንያቶች የእድሜ መጨመር እና ጾታ ናቸው። ጾታን በተመለከተ ወንዶችም ሆኑ ሴቶች ለከፍተኛ ኮሌስትሮል ይጋለጣሉ። ሴቶች ከማረጣቸው በፊት በቂ የኢስትሮጅን ሆርሞን ስላላቸው፤ ይህም ጥሩ ኮሌስትሮልን ከፍ ስለሚያደርግ ለልብና ደም ስር በሽታዎች የመጋለጥ እድላቸውን ይቀንሰዋል። ነገር ግን ካረጡ በኋላ የመጥፎ ኮሌስትሮል መጠን ስለሚጨምር ለልብና ደም ስር በሽታዎች የመጋለጥ እድላቸው ይጨምራል።

?

በሂደት በሚመጣ የቅባታማና ፋይበር ንጥር ነገሮች ክምችት ምክንያት የደም ስር ጥበት ሊያመጣ ይችላል። ይህም ልብ፣ አንጎል ወይም እግር ውስጥ የደም ስር በሽታ እንዲከሰት በማድረግ እስክ ህልፈተ ህይወት የሚያደርስ ጉዳት ለያስከትል ይችላል።

?

የኮሌስትሮል መጨመር በራሱ ስለሆነ ችግሩ እንዳለ የሚታውቅው ከላይ የተዘረዘሩት አጋላጭ ምክንያቶች በሚታዩ ወቅት የደም ምርመራ በማድረግ ብቻ ነው፡፡ እንዲሁም እድሜያችው ከ20 በላይ የሆኑ ሰዎች የኮሌስትሮል ምርምራ ቢያንስ በአምስት አንድ ጊዜ እንዲያደርጉ ይመከራል። እድሜያችው ከ35 አመት በላይ የሆኑ ወንዶች፣ ከ45 አመት በላይ የሆኑ ሴቶች፣ በዘር ወይም ቅርብ ቤተሰብ የኮሌስትሮል መብዛት ያለባቸው፣ ተጓዳኝ በሽታ (ለምሳሌ፦ የልብ በሽታ፣ የስኳር በሽታ ወይም ከፍተኛ ደም ግፊት) ያለባችው ደግሞ ከ5 አመት ባነሰ ጊዜ ውስጥ በተጋላጭንት ደረጃ መሰረት መመርመር ይኖርባቸዋል።

የኮሌስትሮል መጠን በአጋጣሚ ከፍተኛ ሆኖ መገኘት ብቻዉን አሳሳቢ ላይሆን ይችላል፤ መድሃኒትም ወዲያውኑ መጀመር ላያስፈልገው ይችላል። ይህም ማለት ያለ ምንም መድሃኒት ለውጥ በማድረግ ብቻ ለተወሰኑ ወራት ሊታይ ይችላል ማለት ነው። የአኗኗር ዘይቤ ለውጥ ሲባል እንቅስቀሴ ማድረግ (በየቀኑ ለ30 ደቂቃ ወይም በሳምንት ለ150 ደቂቃ)፣ ክብደትን መቆጣጠር፣ ቦርጭን ማጥፋት፣ አመጋገብን ማስተካከል (የእንስሳት ተዋጽኦ ምግቦችን መቀነስ፣ አትክልትና ፍራፍሬ ምግቦችን ማዝወተር እና ያልተፈተጉ እህሎችን መጠቀም) ያጠቃልላል፡፡ ከእንስሳት ተዋጽኦ ምግቦች ውስጥ ስጋ፣ ቅቤ፣ አይብና የመሳሰሉ ምግቦችን መቀነስ ያስፈለጋል። የምግብ ዘይትን በተመለከተ ከላይ ከተዘረዘሩት ሳቹሬትድና ትራንስ ቅባቶች ይልቅ የእጽዋት (ለምሳሌ፦ የወይራ፣የሱፍ፣የአኩሪ አተር) ዘይቶችን እሳት ሳያበዙ መጠቀም ኮሌስትሮልን ለመቆጣጠር ይረዳል። በተጨማሪም ሲጋራ አለማጨስ፣ አልኮል አለመጠጣት እና ጭንቀትን መቆጣጠር ወይም መታከም ያስፈልጋል።

የኮሌስትሮል መጠንን በአኗኗር ዘይቤ ማስተካከል ካልቻለ ግን መድሃኒት መጀመር ሊያስፈልግ ይችላል።

መጥፎ ኮሌስትሮል ከ190 ሚሊግራም በዲሲሊትር በላይ ከሆነ #መድሃኒት መጀመር የሚያስፈልግ ሲሆን፤በዘር የሚከሰትበት እድልም ስለሚኖር ቅርብ ቤተሰብን ማስመርመር ያስፈልጋል።

እንዲሁም አይነት ሁለት የስኳር በሽታ ካለ እና እድሜ 40 እና ከዛ በላይ ከሆነ፣ ለልብና ደም ስር በሽታዎች የመጋለጥ እድል ከፍተኛ ከሆነ ፤ እንዲሁም ልብ፣ አንጎል ወይም እግር ውስጥ የደም ስር በሽታ ከተከሰተ የኮሌስትሮል መጠን ከፍተኛ ባይሆን እንኳ የኮሌስትሮል ማውረጃ መድሃኒት እንዲጀመር በጥብቅ ይመከራል። ይህ የሚሆነውም የኮሌስትሮል ማውረጃ መድሃኒቱ ኮሌስትሮል ከማስተካከል ባሻገር ደም ስር ውስጥ የሚካሄደውን የብግነት ወይም የቁጣ ሂደት ስለሚያረግብ ነው። መድሃኒት ከተጀመረ በኋላ የኤል.ዲ.ኤል. ኮሌስትሮል (LDL-cholesterol) በታዘዘበት ምክንያት መሰረት ከ70 ወይም ከ55 ሚሊግራም በዲሲሊትር በታች መሆን ይኖርበታል።

የኮሌስትሮል ማውረጃ መድሃኒት ለረጅም ጊዜ ወይም እድሜ ልክ የሚወሰድ ስለሆነ ያለሃኪም ትእዛዝ መቋረጥ የለበትም።

የኮሌስትሮል መብዛት መከላከያ መንገዶች ከላይ የተዘረዘሩትን አጋላጭ ምክንያቶች ማስወገድ ወይም መቆጣጠር ላይ ያተኮሩ መሆን አለባቸው።

በዶ/ር ጋሻው ሶለላ (የውስጥ ደዌ ስፔሻሊስት፣ የማህበረሰብ ጤና ባለሙያና የልብ ህክምና ፌለው)

Telegram: https://t.me/ETMedHeart⁠

Facebook: facebook.com/ETMedHeart

📞 0928084444

በቴሌግራም ለማማከር:

23/05/2026

💊 መሰረታዊ የመድሃኒት መረጃ #2: ዋርፋሪን ( )

🟢 ዋርፋሪን ምንድን ነው?

• ደም መርጋትን (thromboembolism) ለመከላከልና ለማከም አስፈላጊ የሆነ የሚዋጥ መድሃኒት ነው።

📌 ዋርፋሪን መቼ ይታዘዛል?

• የላይኛው የልብ ክፍል ምት መዛባት (Atrial fibrillation)
• ጥልቅ የደም መላሽ ቧንቧዎች (በብዛት እግር ውስጥ) ደም መርጋት (Deep vein thrombosis)
• የሳንባ ውስጥ ደም መረጋት (Pulmonary thromboembolism)
• ሰው ሰራሽ የልብ ቫልቭ (Mechanical valve)
• የታችኛው የልብ ክፍል ውስጥ ደም መርጋት (LV thrombus)
• ተደጋጋሚ የደም መርጋትን መከላከል

🧪 INR ምንድን ነው?

• INR የደም መርጋት ፍጥነትን የሚለካ ምርመራ ሲሆን ከ 2 እስከ 3 እንዲሆን ይፈለጋል። ለብረታማ ሰው ሰራሽ የልብ ቫልቭ ደግሞ (ከፍተኛ አደጋ ስላለው) ከ 2.5–3.5 እንዲሆን ይመከራል።

⚠️ ጥንቃቄ የሚያስፈልገው ለየትኞቹ ሁኔታዎች ነው?

• የጨጓራ ቁስለት ወይም የቀድሞ ደም መፍሰስ ታሪክ
• የጉበት ወይም የኩላሊት ችግር
• መቆጣጠር ያልቻሉት ከፍተኛ የደም ግፊት
• በተደጋጋሚ መውደቅ ወይም የጉዳት አደጋ

🚫 ዋርፋሪን መወሰድ የሌለበት መቼ ነው?

• አዲስ ወይም የቅርብ ጊዜ ደም መፍሰስ ከተከሰተ

🤰 ከእርግዝና ጋር በተገናኘ

• በእርግዝና ወቅት ከሃኪም ትዕዛዝ ውጭ አይመከርም።

🤱 ጡት ከማጥባት ጋር በተገናኘ

• በአብዛኛው ጊዜ ጡት በማጥባት ወቅት መወሰድ ይችላል። ይሁን እንጅ የሃኪም ምክር ያስፈልጋል።

🥬 ከምግብ ጋር በተገናኘ

• አረንጓዴ አትክልቶችን ለምሳሌ ስፒናች፣ ጎመን፣ ብሮኮሊና አረንጓዴ ሻይ አዝወትሮ መጠቀም አይመከርም። እነዚህ ምግቦች ዋርፋሪን በትክክል እንዳይሰራ በማድረግ የደም መርጋት እድልን ይጨምራሉ።

🧬 የመድሃኒት ግንኙነቶች

• አስፕሪን (Aspirin)
• ፀረ-ማስታገሻ መድሃኒቶች (NSAIDs) [ለምሳሌ፦ Ibuprofen, Diclofenac)
• አማይዳሮን (Amiodarone)
• ብዙ ፀሰ-ተዋህሲያን መድሃኒቶች (antibiotics)
⬆️ ከእነዚህ ጋር ሲወሰድ የደም መፍሰስ አደጋን ይጨምራል።

⚡ የተለመዱ የጎንዮሽ ጉዳቶች ምን ምን ናቸው?

• በቀላሉ መበለዝ
• ቀላል የደም መፍሰስ (ለምሳሌ፦ ነስር)
• ድካም

🚨 አስቸኳይ ህክምና የሚያስፈልገው በምን ሁኔታዎች ነው?

• የሰገራ ደም መጥቆር
• በሽንት ደም መታየት
• ደም ማስመለስ
• ከባድ ራስ ምታት
• የማይቆም ደም መፍሰስ
• ከባድ ማዞር/ድካም

🔄 በዋርፋሪን የመጣ ደም መፍሰስ እንዴት ይቀለበሳል (Reversal)?

• ቫይታሚን ኬ (Vitamin K)
• Prothrombin Complex Concentrate (PCC) ወይም Fresh Frozen Plasma (FFP)

📦 ዋና ዋና መልዕክቶች

✔ ዋርፋሪን ለሰው ሰራሽ የልብ ቫልቭ እና ለደም መርጋት ችግሮች ወሳኝ መድሃኒት ነው።
✔ INR በመደበኛነት መከታተል አስፈላጊ ነው።
❌ ዋና አደጋ: የደም መፍሰስ
⚠️ በእርግዝና ወቅት ያለሃኪም ትዕዛዝ አይመከርም!

በዶ/ር ጋሻው ሶለላ (የውስጥ ደዌ ስፔሻሊስት፣ የማህበረሰብ ጤና ባለሙያና የልብ ህክምና ፌለው)

Telegram: https://t.me/ETMedHeart⁠

Facebook: facebook.com/ETMedHeart

📞 0928084444

በቴሌግራም ለማማከር:

22/05/2026

🤰World Day [May 22, 2026]:(ዓለም ዓቀፍ ቀን)

📊 ማወቅ ያለብዎት

• ከፍተኛ የደም ግፊት እርግዝና ላይ የመከሰት እድል ከ 2 - 8% እንደሆነ ይገመታል።
• ብዙ ጊዜ ከ20 ሳምንታት በኋላ ይጀምራል።
• በእርግዝና ወቅት ቀድሞ በመለካት ከፍተኛ ደም ግፊት እንዳለ ማወቅና መታከም ይመከራል።

🟢 ፕሪኤክላምፕሲያ (በእርግዝና የሚመጣ ከፍተኛ ደም ግፊት) ምንድን ነው?

• በእርግዝና ጊዜ የሚከሰት ከፍተኛ ደም ግፊት (ከ 140/90 በላይ) ሲሆን በእናትና እና ልጅ ጤና ላይ የተለያዩ ችግሮችን ሊያመጣ የሚችል ሁኔታ ነው።

⚠️ የተለመዱ ምልክቶች

🩺 ከፍተኛ የደም ግፊት
💧 የፊት፣ የእጅ እና የእግር ማበጥ
🚽 የሽንት ምርመራ ላይ ፕሮቲን መታየት

🚨 አደገኛ ምልክቶች

🤕 ከፍተኛ ራስ ምታት
👀 የእይታ ችግር
🤢 ማቅለሽለሽ እና ማስመለስ
📍 በቀኝ የላይኛው የሆድ ክፍል ህመም
😮‍💨 የመተንፈስ ችግር
⚖️ በፍጥነት የሚጨምር ክብደት

🚑 አስቸኳይ ሁኔታ

⚡ መንቀጥቀጥ ወይም እንፍርፍሪት (seizure)
🩸 በጣም ከፍተኛ የደም ግፊት
🚱 የሽንት መጠን መቀነስ
💔 ከባድ የደረት ህመም ወይም የመተንፈስ ችግር

📌 አደገኛ የሚሆንባቸው ሁኔታዎች

• የመጀመሪያ እርግዝና
• መንታ ወይም ከዛ በላይ እርግዝና
• ስር የሰደደ ከፍተኛ ደም ግፊት
• የስኳር በሽታ
• ውፍረት
• የበፊት እርግዝና ላይ ተመሳሳይ ታሪክ መኖር

🏥 ራስንና እና ልጅን ከከፋ አደጋ እንዴት መጠበቅ ይቻላል?

• ሁሉንም የቅድመ ወሊድ ክትትል ቀጠሮዎች ማክበር
• የደም ግፊትን በየጊዜው መመርመር
• የታዘዘ መድሃኒትን በትክክል መውሰድ
• ከላይ የተዘረዘሩትን ምልክቶች ችላ አለማለት

🚨 ዋና መልእክት

• ምልክቶቹን ይወቁ! በጊዜ ይተግብሩ! ሕይወትን ይታደጉ!

በዶ/ር ጋሻው ሶለላ (የውስጥ ደዌ ስፔሻሊስት፣ የማህበረሰብ ጤና ባለሙያና የልብ ህክምና ፌለው)

Facebook: facebook.com/ETMedHeart

📞 0928084444

በቴሌግራም ለማማከር:

22/05/2026

💊 መሰረታዊ የመድሃኒት መረጃ #1: #አስፕሪን ( /Acetylsalicylic Acid/ASA)

• የስትሬይድ ይዘት የሌለው ፀረ-ብግነት መድሃኒት (nonsteroidal anti-inflammatory drug/NSAID) ሲሆን ህመም፣ ትኩሳት እና እብጠትን ይቀንሳል። በተጨማሪም ደም መርጋትን የሚቀንስ (antiplatelet) መድሃኒት ነው።

📌 አስፕሪን መቼ ይታዘዛል?

• ህመምና ትኩሳት ላላቸው
• የልብ በር ወይም ግድግዳ ሽፋን ብግነት ለተከሰተባቸው
• የመገጣጠሚያ ብግነት ላለባቸው
• የደም ስር መዘጋትን ተከትሎ የሚመጣ የልብ ጥቃትን (Heart attack) እና ስትሮክን (Stroke) ለመከላከል
• የተዘጋን የልብ ደም ስር ለመክፈት በሚረዱ ሰው ሰራሽ ቀጫጭን ቱቦዎች (coronary stents) ለታከሙ

⚠️ ጥንቃቄ የሚያስፈልገው ለየትኞቹ ሁኔታዎች ነው?

• የአስፕሪን አለርጂ
• የአስም በሽታ
• የጨጓራ ቁስለት
• የደም መፍሰስ ችግር (ለምሳሌ፦ ከጨጓራ ወይም ከአንጀት ግድግዳ ላይ)
• የኩላሊት ወይም የጉበት ችግር

🚫 አስፕሪን መወሰድ የሌለበት መቼ ነው?

• የደም መፍሰስ ካለ
• ከባድ የአስፕሪን አለርጂ ካለ
• የቫይረስ ሕመም ላለባቸው ህፃናት

⚠️ ልዩ ጥንቃቄ

• ከአልኮል ጋር መወሰድ የለበትም።

🤰ከእርግዝና ጋር በተገናኘ

• ከ20 ሳምንት በኋላ ያለሃኪም ትዕዛዝ እንዲወሰድ አይመከርም።

🤱 ጡት ከማጥባት ጋር በተገናኘ

• በዝቅተኛ መጠን ከተወሰደ አብዛኛውን ጊዜ የጤና ችግር አያመጣም።
• በከፍተኛ መጠን ከተወሰደ ግን ጥንቃቄ ያስፈልገዋል።

⚡የተለመዱ የጎንዮሽ ጉዳቶች ምን ምን ናቸው?

• የጨጓራ ህመም ወይም ማቃጠል
• ማቅለሽለሽ ወይም ማስታወክ
• በቀላሉ የሚከሰት የቆዳ መበለዝ

🚨 አስቸኳይ ህክምና የሚያስፈልገው በምን ሁኔታዎች ነው?

• ጥቁር ሰገራ ወይም ደም ማስታወክ ከታዬ
• ያልተለመደ የደም መፍሰስ ካጋጠመ
• ከባድ የማዞር/ግራ መጋባት ሁኔታ ከተከሰት
• ጆሮ ውስጥ ድምጽ (Tinnitus) ከተሰማ

📦 ዋና ዋና መልዕክቶች

✔ ለህመም ማስታገሻነትና እና የልብ ደም ስር መዘጋትን ወይም ስትሮክን ለመከላከል ይረዳል።
❌ ዋና አደጋዎች: የደም መፍሰስና የጨጓራ ቁስለት
⚠️ የቫይረስ ሕመም ላለባቸው ህፃናት መሰጠት የለበትም!

በዶ/ር ጋሻው ሶለላ (የውስጥ ደዌ ስፔሻሊስት፣ የማህበረሰብ ጤና ባለሙያና የልብ ህክምና ፌለው)

Telegram: https://t.me/ETMedHeart

Facebook: facebook.com/ETMedHeart

📞 0928084444

በቴሌግራም ለማማከር:

20/05/2026

የደም ግፊት Hypertension (HTN)
________

👉የደም ግፊት (Hypertension) ምንድን ነው?

የደም ግፊት (Hypertension) ማለት ደም በደም ሥሮች ግድግዳ ላይ የሚፈጥረው ግፊት ለረጅም ጊዜ ከመደበኛው በላይ ሆኖ ሲቆይ ነው።

በዓለም ላይ ከ3 አዋቂዎች 1ዱ የደም ግፊት አለበት፤ ብዙዎች እንዳለባቸው እንኳን አያውቁም።

👉ለደም ግፊት አጋላጭ ሁኔታዎች

▪ከመጠን በላይ ጨው መመገብ
▪የፍራፍሬና አትክልት አመጋገብ ዝቅተኛ መሆን
▪የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ማነስ
▪ከመጠን ያለፈ ውፍረት

ወንዶች ከሴቶች ይልቅ ተጋላጭ ሲሆኑ ወንድ ዕድሜ ከ55 በላይ፣ ሴት ዕድሜ ከ65 በከፍተኛ ተጋላጭ ናቸው።

👉የደም ግፊት ምልክቶች

ብዙ ሰዎች በመጀመሪያ ደረጃ ምልክቶችን ላያስተውሉ ይችላሉ። ስለዚህ “ዝምተኛ ገዳይ” ተብሎ ይጠራል።

▪የተለመዱ ምልክቶች፦ ራስ ምታት፣ ማዞር፣ የዓይን ብዥታ፣ የትንፋሽ ማጠር፣ የደረት ህመም፣ የልብ ምት መጨመር፣ ድካም፣ አንዳንድ ጊዜ ከአፍንጫ ደም መፍሰስ፤

▪ከፍተኛ የደም ግፊት ምልክቶች፦ ከባድ ራስ ምታት፣ ግራ መጋባት፣ ለመተንፈስ መቸገር፣ ከባድ የደረት ህመም፤

👉የደም ግፊት ምርመራ

የደም ግፊት በዋናነት ምርመራ የሚደረገው የደም ግፊት በመለካት ነው።
▪መደበኛ፦ ከ120/80 mmHg በታች
▪ከፍ ያለ፦ 120–139 / 80-89
▪ደረጃ 1 የደም ግፊት፦ 140–159 / 90–99
▪ደረጃ 2 የደም ግፊት፦>160/>100 mmHg
▪ሌሎች ምርመራዎች፦ የደም ምርመራ፣ የሽንት ምርመራ፣ ECG/EKG፣ የኩላሊት ሥራ ምርመራ፣ የዓይን ምርመራ፤

👉የደም ግፊት የሚያስከትለው ጉዳት

በጊዜ ያልታከመ የደም ግፊት ብዙ የሰውነት አካላትን ሊጎዳና ውስብስብ የጤና እክሎችን ያስከትላል።
የልብ ችግር፣ የልብ ድካም፣ የልብ ድንገተኛ ህመም፣ የልብ መጠን መጨመር፣ የአንጎል ችግሮች፣ ስትሮክ፣ የኩላሊት ሥራ መቋረጥ፣ የእይታ ችግር፣ አኑሪዝም (Aneurysm)።

👉መከላከያ መንገድ

▪የጨው መጠን መቀነስ
▪መደበኛ የአካል እንቅስቃሴ ማድረግ
▪ጤናማ ክብደት መጠበቅ
▪ሲጋራ ማቆም፣ አልኮል መቀነስ
▪ውጥረት/ጭንቀት መቀነስ
▪መድሀኒቶችን በሐኪም ትዕዛዝ መሠረት ብቻ መውሰድ

👉ከመድሀኒት ወጪ መቆጣጠሪያ መንገዶች

1. አመጋገብ (Diet)
ጤናማ አመጋገብ የደም ግፊትን ለመቆጣጠር ይረዳል።
የሚመከሩ ምግቦች፦

▪ፍራፍሬና አትክልቶች (ሙዝ፣ ፖም፣ ብርቱካን፣ ማንጎ)
▪ያልተፈተጉ እህሎች (Whole grains)
▪ለውዝ፣ ዝቅተኛ ስብ ያላቸው የወተት ተዋጽኦዎች፣ ዓሳና ዶሮ
▪ጤናማ ዘይቶች (የወይራ ዘይት፣ የአኩሪ አተር ዘይት፣ የበቆሎ ዘይት፣ የሱፍ አበባ ዘይት) በትንሽ መጠን (በቀን ከ2 ማንኪያ በታች)

2. በፖታስየም የበለፀገ ምግብ
ፖታስየም ያላቸው ምግቦች የደም ግፊትን ለመቀነስ ይረዳሉ። ፖታስየም የጨው (sodium) ተጽእኖን ይቀንሳል።
ፖታስየም ያላቸው ምግቦች፦ ሙዝ፣ አቮካዶ፣ ስፒናች፣ ባቄላ፣ ብርቱካን፣ ድንች

3. ውጥረት/ጭንቀት መቀነስ (Stress Reduction)
ረጅም ጊዜ የሚቆይ ውጥረት/ጭንቀት መቆጣጠር የደም ግፊትን ለመቀነስ ያግዛል፣ እንዲሁም ጤናማ የአኗኗር ለውጦችንና መድሀኒቶችን በትክክል መከተልን ያነሳሳል።

ውጥረትን/ጭንቀትን ለመቀነስ የሚረዱ መንገዶች፦
በቂ እንቅልፍ ማግኘት (በሌሊት 7–9 ሰዓት)፣ ራስን ማረጋጋት፤

እነዚህ የአኗኗር ለውጦች እንደ ስትሮክ፣ የልብ ድካም፣ የኩላሊት በሽታ እና የዓይን ችግሮች ያሉ ውስብስቦችን ለመከላከል ጠቃሚ ናቸው።

Ethio Heart Health

28/05/2026

27/05/2026

27/05/2026

25/05/2026

25/05/2026

24/05/2026

23/05/2026

23/05/2026

22/05/2026

22/05/2026

20/05/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category