Ahana

Ahana Holistic healing, medicine & longevity center. Yoga instructors and Reiki masters. Meditation music composers.

This one deserves to be shared for the right reasons. Destany "Sky" Pete, a Duck Valley high school student, watched can...
12/08/2026

This one deserves to be shared for the right reasons. Destany "Sky" Pete, a Duck Valley high school student, watched cancer and diabetes rise among her Shoshone and Paiute people, and saw a link others were missing: as her community lost its traditional foods, its modern health crises grew.

So she brought her ancestral knowledge into the laboratories of Boise State University to study the chokecherry, a berry long central to her people's diet. The detail that mattered was the method, she prepared the traditional chokecherry pudding, "toishabui," exactly as her ancestors did, carefully crushing the berry seeds, where modern shortcut versions fell short. In the lab, her authentic preparation slowed and halted the growth of aggressive uterine cancer cells within 24 hours, surprising the researchers and earning her First Grand Prize over hundreds of competitors.

Here's the honest context, because it matters: this is an early lab finding, cancer cells in a dish, not a treatment tested in people. It's the exciting first step that opens the door to further research, not a cure. But that is exactly how science begins, with a great question and a surprising result. And that's what makes her achievement so remarkable: a teenager honored her heritage, pointed science toward something worth studying, and earned her place in a university lab.

Follow us for the science, and the people, quietly changing what we know.

Source:

Manning, S. S. (2017, June 12). Bringing science and culture together with chokecherry pudding. Indian Country Today.

Μήπως στὸ κέντρο τῆς Θόλου τῆς Ἐπιδαύρου δὲν βρισκόταν μόνον ἕνα ἱερὸ τοῦ Ἀσκληπιοῦ, ἀλλὰ μία συμβολικὴ εἰκόνα τοῦ Ἡλιακ...
27/07/2026

Μήπως στὸ κέντρο τῆς Θόλου τῆς Ἐπιδαύρου δὲν βρισκόταν μόνον ἕνα ἱερὸ τοῦ Ἀσκληπιοῦ, ἀλλὰ μία συμβολικὴ εἰκόνα τοῦ Ἡλιακοῦ Συστήματος ;
✏️ Giorgos Geron

Could the Floor of the Tholos at Epidaurus Conceal a Symbolic Model of the Solar System ?

Ἡ Θόλος τῆς Ἐπιδαύρου: ἕνα ἀρχιτεκτονικὸ θαῦμα, ἕνας μυστηριώδης ὑπόγειος λαβύρινθος καὶ μία σύγχρονη θεωρία ποὺ συνεχίζει νὰ προκαλεῖ συζητήσεις.
Λίγα μνημεῖα τῆς κλασικῆς Ἑλλάδας συνδυάζουν τόση ἀρχιτεκτονικὴ τελειότητα καὶ τόσο μυστήριο ὅσο ἡ περίφημη Θόλος τοῦ Ἀσκληπιείου τῆς Ἐπιδαύρου. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐδῶ καὶ σχεδὸν δύο αἰῶνες ἀποτελεῖ ἀντικείμενο συστηματικῆς μελέτης, οἱ ἀρχαιολόγοι ἐξακολουθοῦν νὰ διαφωνοῦν γιὰ τὴν πραγματικὴ λειτουργία της. Ἦταν ναός; Ἦταν χώρος μυήσεων; Ἦταν ἡρῷον; Ἢ μήπως ἀποτελοῦσε ἕνα κοσμολογικὸ σύμβολο ποὺ συνέδεε τὴ θεραπεία τοῦ σώματος μὲ τὴν ἀρμονία τοῦ σύμπαντος;
Στὴ σύγχρονη βιβλιογραφία, μία ἀπὸ τὶς πλέον ἐνδιαφέρουσες προσεγγίσεις εἶναι ἡ θεωρία τῆς ἐρευνήτριας Ἀλτάνης, ἡ ὁποία προτείνει ὅτι τὸ γεωμετρικὸ σχέδιο τοῦ δαπέδου τῆς Θόλου δὲν ἦταν ἁπλῶς διακοσμητικό, ἀλλὰ ἀπέδιδε συμβολικὰ τὴ δομὴ τοῦ Ἡλιακοῦ Συστήματος. Ἡ πρόταση αὐτὴ δὲν ἀποτελεῖ ἀποδεκτὸ συμπέρασμα τῆς κυρίαρχης ἀρχαιολογικῆς κοινότητας· ὅμως ἔχει ἀναζωπυρώσει τὸν διάλογο γύρω ἀπὸ τὸ ἐὰν ἡ γεωμετρία τοῦ μνημείου κρύβει βαθύτερους συμβολισμούς.
Ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα κτήρια τοῦ ἀρχαίου κόσμου
Ἡ Θόλος ἀνεγέρθηκε περίπου μεταξὺ 360 καὶ 350 π.Χ., στὸ κέντρο τοῦ Ἀσκληπιείου τῆς Ἐπιδαύρου, τοῦ σημαντικότερου θεραπευτικοῦ ἱεροῦ τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ κόσμου. Δημιουργὸς της θεωρεῖται ὁ Πολύκλειτος ὁ Νεότερος, ἀπόγονος τῆς μεγάλης ἀργείας καλλιτεχνικῆς παράδοσης καὶ πιθανότατα ὁ ἴδιος ἀρχιτέκτονας ποὺ σχεδίασε τὸ περίφημο Θέατρο τῆς Ἐπιδαύρου.
Τὸ κυκλικὸ οἰκοδόμημα ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ λαμπρότερα παραδείγματα τῆς ὕστερης κλασικῆς ἀρχιτεκτονικῆς. Στὴν ἐξωτερικὴ περίμετρο ὑψώνονταν 26 δωρικοὶ κίονες, ἐνῶ στὸ ἐσωτερικὸ ὑπῆρχε δεύτερος δακτύλιος 14 κορινθιακῶν κιόνων, ἀπὸ τὰ πρωιμότερα καὶ τελειότερα παραδείγματα τοῦ κορινθιακοῦ ρυθμοῦ.
Ἡ κατασκευή συνδύαζε λευκὸ πεντελικὸ μάρμαρο καὶ μέλανα λίθο, δημιουργώντας ἕνα παιχνίδι φωτὸς καὶ σκιάς ποὺ θὰ ἐντυπωσίαζε κάθε προσκυνητή. Ὁ Παυσανίας, ποὺ ἐπισκέφθηκε τὸ ἱερὸ τὸν 2ο αἰώνα μ.Χ., χαρακτηρίζει τὴ Θόλο ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ θαυμαστότερα κτήρια τοῦ Ἀσκληπιείου.
Ὁ μυστηριώδης ὑπόγειος λαβύρινθος
Ἀκόμη μεγαλύτερο ἐνδιαφέρον παρουσιάζει τὸ ὑπόγειο τῆς Θόλου. Κάτω ἀπὸ τὸ κυκλικὸ δάπεδο ἀποκαλύφθηκε ἕνα περίπλοκο σύστημα ὁμόκεντρων λίθινων δακτυλίων, ποὺ δημιουργοῦν στενοὺς κυκλικοὺς διαδρόμους, σχηματίζοντας κάτι ποὺ πολλοὶ ἐρευνητὲς περιγράφουν ὡς λαβύρινθο.
Ἡ πραγματικὴ λειτουργία αὐτοῦ τοῦ ὑπόγειου χώρου παραμένει ἄγνωστη.
Κατὰ καιρούς ἔχουν προταθεῖ διάφορες ἐρμηνεῖες.
Μερικοὶ θεωροῦν ὅτι συνδεόταν μὲ τὴ χθόνια διάσταση τοῦ Ἀσκληπιοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν λατρευόταν μόνον ὡς θεραπευτὴς ἀλλὰ καὶ ὡς θεότητα ποὺ εἶχε σχέση μὲ τὴ γῆ, τὴν ἀναγέννηση καὶ τὴ μετάβαση μεταξὺ ζωῆς καὶ θανάτου.
Ἄλλοι πιστεύουν ὅτι ἐπρόκειτο γιὰ χώρο τελετουργικῶν μυήσεων, ὅπου οἱ πιστοὶ συμμετεῖχαν σὲ συμβολικὲς πορεῖες πρὶν ἀπὸ τὴν ἐγκοίμηση, τὴν ἱερὴ διαδικασία θεραπείας μέσω τοῦ ὀνείρου.
Ἔχει ἐπίσης διατυπωθεῖ ἡ ἄποψη ὅτι ὁ λαβύρινθος λειτουργοῦσε συμβολικὰ, ἀπεικονίζοντας τὴν πορεία τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴ νόσο πρὸς τὴν κάθαρση καὶ τὴν ἴαση.
Μέχρι σήμερα, καμία ἀπὸ αὐτὲς τὶς θεωρίες δὲν ἔχει ἐπιβεβαιωθεῖ ἀρχαιολογικὰ.
Ἡ θεωρία τῆς Ἀλτάνης
Μέσα σὲ αὐτὸ τὸ πλαίσιο ἐμφανίζεται ἡ θεωρία τῆς Ἀλτάνης, ποὺ ἀποδίδει στὴ γεωμετρία τοῦ δαπέδου μία διαφορετικὴ διάσταση.
Σύμφωνα μὲ τὴν πρόταση αὐτή, οἱ ὁμόκεντροι κύκλοι, οἱ ἀκτινωτὲς διαιρέσεις καὶ οἱ μαθηματικὲς ἀναλογίες δὲν ἐπιλέχθηκαν μόνον γιὰ λόγους αἰσθητικῆς ἢ στατικῆς, ἀλλὰ συγκροτοῦν μία συμβολικὴ κοσμογραφία.
Στὸ κέντρο θὰ βρισκόταν ὁ Ἥλιος, ἐνῶ οἱ διαδοχικοὶ κύκλοι θὰ ἀντιστοιχοῦσαν στὶς τροχιὲς τῶν γνωστῶν πλανητῶν, ὄχι μὲ τὴ μορφὴ ἐνὸς σύγχρονου ἀστρονομικοῦ διαγράμματος, ἀλλὰ ὡς φιλοσοφικὴ καὶ γεωμετρικὴ ἀπεικόνιση τῆς κοσμικῆς τάξης.
Ἡ θεωρία ἐπικαλείται τὴν ἀνάπτυξη τῶν μαθηματικῶν στὴν κλασικὴ Ἑλλάδα, τὴν πυθαγόρεια παράδοση, τὴ σημασία τῆς γεωμετρίας στὴν ἀρχιτεκτονικὴ καὶ τὴ βαθιὰ πεποίθηση πολλῶν φιλοσόφων ὅτι ὁ κόσμος διέπεται ἀπὸ ἀριθμητικὲς ἀναλογίες καὶ ἁρμονία.
Οἱ ὑποστηρικτὲς τῆς θεωρίας θεωροῦν ὅτι ἕνα θεραπευτικὸ ἱερὸ ἀφιερωμένο στὸν Ἀσκληπιὸ θὰ μποροῦσε νὰ ἐνσωματώνει συμβολικὰ τὴν ἰδέα ὅτι ἡ ὑγεία τοῦ ἀνθρώπου ἀποτελεῖ ἀντανάκλαση τῆς κοσμικῆς ἁρμονίας.
Τί λέει ἡ ἀρχαιολογία;
Παρὰ τὴ γοητεία τῆς, ἡ θεωρία παραμένει ἐρμηνευτικὴ πρόταση. Δὲν διαθέτουμε ἀρχαῖο κείμενο ποὺ νὰ δηλώνει ὅτι ὁ Πολύκλειτος ὁ Νεότερος σχεδίασε ἕνα μοντέλο τοῦ Ἡλιακοῦ Συστήματος, οὔτε ἐπιγραφὴ ποὺ νὰ συνδέει τὴ Θόλο μὲ συγκεκριμένη κοσμολογικὴ διδασκαλία.
Γι' αὐτὸ καὶ ἡ πλειονότητα τῶν ἀρχαιολόγων προτιμᾶ νὰ ἐρμηνεύει τὸ μνημεῖο μὲ βάση τὰ διαθέσιμα τεκμήρια καὶ νὰ θεωρεῖ τὴν κοσμολογικὴ ἀνάγνωση μία ἐνδιαφέρουσα ἀλλὰ μὴ ἀποδεδειγμένη ὑπόθεση.
Καὶ ὅμως, αὐτὸ εἶναι ποὺ κάνει τὴ Θόλο τόσο συναρπαστική. Ἀκόμη καὶ σήμερα, ἕνα ἀπὸ τὰ λαμπρότερα μνημεῖα τῆς κλασικῆς Ἑλλάδας συνεχίζει νὰ γεννᾷ νέα ἐρωτήματα. Ἴσως τελικὰ ἡ μεγαλύτερη δύναμη τῆς ἀρχαιολογίας νὰ μὴ βρίσκεται πάντοτε στὶς βεβαιότητες, ἀλλὰ στὴν ἱκανότητά της νὰ μᾶς καλεί νὰ ξανακοιτάξουμε τὰ μνημεῖα μὲ νέα μάτια.

An Architectural Masterpiece, an Underground Labyrinth, and a Modern Theory That Continues to Fascinate Archaeologists
Few monuments of Classical Greece have inspired as much admiration—and as much speculation—as the Tholos of the Sanctuary of Asclepius at Epidaurus. For nearly two centuries, archaeologists, architects, historians of religion, and historians of science have attempted to unravel its true purpose. Was it a sacred temple? A ceremonial building? A hero shrine? Or could it have embodied a symbolic representation of the cosmos itself?
Among the many interpretations proposed over the years, one of the most intriguing is the theory advanced by researcher Altani, who suggests that the geometric design of the Tholos floor may represent a symbolic model of the Solar System. Although this interpretation has not been accepted as an established archaeological conclusion, it raises fascinating questions about the relationship between architecture, mathematics, cosmology, and healing in the ancient Greek world.
An Architectural Wonder of Classical Greece
The Tholos was constructed around 360–350 BC within the Sanctuary of Asclepius at Epidaurus, the most renowned healing sanctuary of ancient Greece. Ancient literary evidence and archaeological studies attribute its design to Polykleitos the Younger, one of the greatest architects of the fourth century BC and also the designer of the famous Theatre of Epidaurus.
Unlike the rectangular temples that dominated Greek sacred architecture, the Tholos was entirely circular—a form already carrying strong symbolic associations with perfection, eternity, and cosmic order.
Its exterior consisted of twenty-six Doric columns, while the interior featured fourteen Corinthian columns, among the earliest and finest examples of the Corinthian order ever constructed. The sophisticated combination of white marble and dark limestone created dramatic visual contrasts, while every proportion reflects the extraordinary mathematical precision that characterizes Classical Greek architecture.
When the traveler Pausanias visited Epidaurus in the second century AD, he singled out the Tholos as one of the sanctuary's most remarkable buildings, praising both its beauty and craftsmanship.
The Enigmatic Underground Labyrinth
Perhaps the monument's greatest mystery lies beneath its marble floor.
Excavations revealed an elaborate underground structure consisting of concentric circular walls connected by narrow passageways, forming what is often described as an underground labyrinth.
Unlike the famous Cretan Labyrinth of mythology, this was not intended to imprison a creature. Instead, it appears to have served a ritual or symbolic function.
Archaeologists have proposed several interpretations.
Some believe it was associated with the chthonic aspect of Asclepius. Although universally known as the god of healing, Asclepius also possessed strong connections with the earth, regeneration, sacred serpents, and the transition between death and renewed life.
Others argue that the underground chambers were used during initiation ceremonies connected with incubation, the sacred practice in which patients slept within the sanctuary hoping to receive divine healing through dreams.
Another hypothesis interprets the labyrinth itself as a symbolic journey. Walking—or even contemplating—its circular pathways may have represented the passage from illness to recovery, from chaos to harmony, and ultimately from mortality toward spiritual renewal.
Despite decades of research, no definitive archaeological evidence has confirmed any single interpretation.
The underground labyrinth remains one of the greatest unsolved mysteries of Greek archaeology.
Altani's Cosmological Theory
Within this context emerges Altani's proposal.
Rather than viewing the floor simply as an elegant geometric composition, Altani argues that its concentric circles, radial divisions, and proportional relationships may intentionally reflect the structure of the cosmos.
According to this interpretation, the central point represents the Sun, while successive circular zones correspond symbolically to the planetary orbits known to ancient Greek astronomy.
Importantly, the theory does not suggest that the Tholos functioned as a scientific observatory or that it reproduced modern astronomical measurements. Instead, it proposes that the monument expressed a philosophical vision of cosmic harmony through architecture.
The argument draws upon several well-established aspects of Greek intellectual culture.
The Pythagoreans believed that number governed the universe.
Plato associated geometry with the fundamental order of reality.
Greek architects frequently employed mathematical ratios to symbolize balance and perfection.
Medicine itself, especially within the Asclepian tradition, sought harmony among the elements of the human body.
From this perspective, a sanctuary dedicated to healing could naturally embody the same cosmic harmony believed to govern both the heavens and human health.
Why Most Archaeologists Remain Cautious
Despite its elegance, Altani's interpretation has not been embraced as the prevailing archaeological explanation.
The principal reason is methodological.
No surviving ancient inscription, literary testimony, or archaeological document explicitly states that Polykleitos the Younger intended to represent the Solar System within the floor design.
Nor do contemporary texts describe the Tholos as an astronomical monument.
Consequently, most specialists regard the cosmological interpretation as an interesting modern hypothesis rather than an established historical fact.
This distinction is essential.
Archaeology depends upon material evidence, inscriptions, ancient literary sources, and securely documented contexts. While symbolic interpretations can stimulate valuable discussion, they cannot replace direct evidence.
Yet history repeatedly reminds us that many ideas initially dismissed as speculative have later inspired entirely new avenues of research.
Whether Altani's proposal ultimately proves persuasive or not, it encourages scholars to examine the monument from fresh perspectives.
A Monument That Still Refuses to Reveal All Its Secrets
Perhaps the greatest fascination of the Tholos lies precisely in what remains unknown.
Even after more than 2,300 years, one of the masterpieces of Classical architecture continues to resist definitive explanation.
Its perfect geometry, remarkable engineering, underground labyrinth, and symbolic complexity remind us that Greek architecture was never merely functional.
It was intellectual.
It was philosophical.
It was deeply connected to ideas about nature, mathematics, religion, and humanity's place within the universe.
Whether the marble floor conceals a symbolic vision of the cosmos or simply represents one of the finest geometric compositions of Classical architecture, the Tholos of Epidaurus remains one of the most extraordinary monuments ever created by the ancient Greek world.
And perhaps that is its greatest lesson.
Not every archaeological mystery is meant to be completely solved.
Some continue to inspire curiosity across the centuries.
Selected Bibliography
Ancient Sources
Pausanias, Description of Greece (Book II, 27).
Vitruvius, De Architectura.
Modern Scholarship
Burford, A. The Greek Temple Builders at Epidauros. Liverpool University Press.
Tomlinson, R. A. Epidauros. Austin: University of Texas Press.
Riethmüller, J. W. Asklepios: Heiligtümer und Kulte. Heidelberg.
Pedley, J. G. Sanctuaries and the Sacred in the Ancient Greek World. Cambridge University Press.
Lawrence, A. W. Greek Architecture. Yale University Press.
Coulton, J. J. Ancient Greek Architects at Work. Cornell University Press.
Melfi, M. The Sanctuary of Asklepios at Epidaurus. De Gruyter.
Archaeological Society at Athens, Praktika (Excavation Reports on Epidaurus).
Publications and presentations by Altani concerning the symbolic interpretation of the Tholos floor (treated as a modern interpretative hypothesis rather than an established archaeological conclusion).

Magical gem depicting the hybrid Graeco-Egyptian lionheaded god Chnoubis on one side and Asklepios, the Greek god of med...
24/07/2026

Magical gem depicting the hybrid Graeco-Egyptian lionheaded god Chnoubis on one side and Asklepios, the Greek god of medicine, with his daughter Hygieia, on the other
produced in the Eastern Mediterranean
Roman Period, 3rd century CE
The Trustees of the British Museum

The original bronze statue of Asclepius was created in Athens in the third quarter of the 5th century B.C. by the pupils...
23/06/2026

The original bronze statue of Asclepius was created in Athens in the third quarter of the 5th century B.C. by the pupils of the sculptor Myron.

The Hermitage exhibit is a copy of the lost Hellenic original.

 Voice (official)«Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια μικρή διόρθωση», λέει από την αρχή της συζήτησής μας ο κ. Λαμπρινουδάκης...
12/06/2026

Voice (official)

«Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια μικρή διόρθωση», λέει από την αρχή της συζήτησής μας ο κ. Λαμπρινουδάκης. «Έχει επικρατήσει να λέμε “Μεγάλη” και “Μικρή” Επίδαυρος, επειδή υπάρχει το μεγάλο και το μικρό θέατρο. Όμως ιστορικά δεν είναι έτσι. Η αρχαία Επίδαυρος ήταν η πόλη – η σημερινή Παλαιά Επίδαυρος, με το λιμάνι, τη διοίκηση και τη ζωή της». Ο καθηγητής εξηγεί ότι το μικρό θέατρο ανήκε στην πόλη και άρχισε να κατασκευάζεται στα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ., εξελισσόμενο σταδιακά στους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους. Όσο για το μεγάλο θέατρο, «αυτό ανήκε στο εξωαστικό ιερό του Ασκληπιού: το μεγάλο θεραπευτικό κέντρο της αρχαιότητας, όπου άνθρωποι από όλη τη Μεσόγειο έφταναν για να θεραπευτούν. Κατασκευάστηκε ολόκληρο στα τέλη του 4ου με αρχές του 3ου αιώνα π.Χ., ενώ η σκηνή του αναμορφώθηκε κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους».

Το μεγάλο θέατρο και το ιερό του Ασκληπιού είχαν έρθει στο φως ήδη από τις ανασκαφές του Παναγή Καββαδία τον 19ο αιώνα· η αρχαία πόλη όμως δίπλα στη θάλασσα έκρυβε ακόμη μεγάλο μέρος της ιστορίας της. Όταν ο Βασίλης Λαμπρινουδάκης ξεκινούσε να δουλεύει ανασκαφικά στην Επίδαυρο, στις αρχές του ’70, το μικρό θέατρο της αρχαίας πόλης είχε μόλις ξαναβγεί στο φως, έπειτα από αιώνες σιωπής κάτω από το χώμα.

Γιατί υπήρχε θέατρο μέσα στο Ασκληπιείο;

Για να καταλάβουμε την παρουσία του θεάτρου στο ιερό του Ασκληπιού, πρέπει να θυμηθούμε τί ήταν τα Ασκληπιεία: οι αρχαίοι τόποι ίασης και θεραπείας, με μια αντίληψη που αντιμετώπιζε τον άνθρωπο συνολικά, συνδέοντας το σώμα με την ψυχή και το περιβάλλον γύρω του. Σε μια εποχή όπου η θεραπεία ξεκινούσε από τη λατρεία του θεού και τη «μαγική» της διάσταση, πριν εξελιχθεί σταδιακά, μέσα από την παρατήρηση και την εμπειρία, προς την ιπποκρατική ιατρική, το θέατρο, η μουσική και οι παιάνες δεν θεωρούνταν απλή ψυχαγωγία αλλά μέρος της θεραπείας.

«Η μουσική είχε πολύ μεγάλη σημασία στη λατρεία του Ασκληπιού», εξηγεί ο κ. Λαμπρινουδάκης. Ιδιαίτερο ρόλο είχαν οι παιάνες, ύμνοι που αρχικά συνδέονταν με τον Απόλλωνα –τον θεό που επίσης συνδεόταν με την ίαση και θεωρούνταν πατέρας του Ασκληπιού– και στη συνέχεια πέρασαν στη λατρεία του Ασκληπιού. «Ήταν δοξαστικά άσματα που αφηγούνταν τις πράξεις του θεού», λέει. «Οι παιάνες για τον Ασκληπιό είναι πολύ γνωστοί· τον πρώτο μάλιστα τον έγραψε ο Σοφοκλής».

Όμως γύρω από τον βωμό δεν υπήρχε μόνο μουσική. Υπήρχε και αφήγηση, κίνηση, αναπαράσταση. Οι εξηγητές διηγούνταν τα «κλέα» του θεού, τις σπουδαίες πράξεις του, Ασκληπιού, ενώ οι αοιδοί τις απέδιδαν με μουσική. Οι πιστοί, παρακολουθώντας αυτές τις ιστορίες θεραπείας, ενθαρρύνονταν βλέποντας τις δυνατότητες του θεού. «Από αυτές τις δράσεις ξεκινά το θρησκευτικό θέατρο», λέει ο κ. Λαμπρινουδάκης. «Όπως στην Επίδαυρο, σε όλα τα μεγάλα Ασκληπιεία υπήρχαν θέατρα».

Θυμίζει τον ορισμό της τραγωδίας του Αριστοτέλη: «πράξις σπουδαία και τελεία»: «σπουδαία», γιατί αφορά μεγάλες μορφές, ήρωες και θεούς. Και «τελεία», γιατί βλέπεις μια πράξη ολοκληρωμένη: την αρχή, την εξέλιξη και το τέλος της. «Ο άνθρωπος στη ζωή του δεν ξέρει πού θα καταλήξουν οι πράξεις του. Ζει με αγωνία. Στην τραγωδία όμως βλέπει μια ολοκληρωμένη ιστορία, κατανοεί τους μηχανισμούς, βλέπει τις συνέπειες, και τελικά ηρεμεί. Αυτό είναι η κάθαρση».

Η τραγωδία μπορούσε λοιπόν να λειτουργήσει θεραπευτικά για την ψυχή των ασθενών και των πιστών που έφταναν στο Ασκληπιείο. Αλλά και η κωμωδία θεωρούνταν μέρος της ίασης.

Η τραγωδία μπορούσε λοιπόν να λειτουργήσει θεραπευτικά για την ψυχή των ασθενών και των πιστών που έφταναν στο Ασκληπιείο. Αλλά και η κωμωδία θεωρούνταν μέρος της ίασης. «Ο Σωρανός, ένας πολύ σημαντικός γιατρός της αρχαιότητας, έλεγε ότι όσοι πάσχουν από ψυχικές διαταραχές πρέπει να παρακολουθούν τραγωδίες, ενώ όσοι υποφέρουν από μελαγχολία πρέπει να βλέπουν κωμωδίες».

Το θέατρο, λοιπόν, γινόταν μέρος μιας συνολικής εμπειρίας θεραπείας, μαζί με τη μουσική, τα λουτρά, τον ύπνο, τη φύση και τις τελετουργίες του ιερού. Ίσως όταν πηγαίνουμε σήμερα στην Επίδαυρο, να συνεχίζουμε –χωρίς να το συνειδητοποιούμε– κάτι πολύ παλιότερο από την ίδια την έννοια του φεστιβάλ: μια αρχαία αντίληψη που έβλεπε την τέχνη ως έναν τρόπο φροντίδας και της ανθρώπινης ψυχής.

Η αρχαία πόλη της Επιδαύρου ξαναβγαίνει στο φως

Για πολλά χρόνια, η αρχαία πόλη της Επιδαύρου παρέμενε σε μεγάλο βαθμό άγνωστη. «Μέχρι πριν από λίγο καιρό δεν ξέραμε πολλά πράγματα», λέει ο κ. Λαμπρινουδάκης. «Ουσιαστικά γνωρίζαμε τμήματα του τείχους της πόλης, από κάποιες σωστικές ανασκαφές, ορισμένα μεταγενέστερα κτίρια, κυρίως κατοικίες, και βέβαια το θέατρο».

Η τειχισμένη πόλη βρισκόταν στο ακρωτήριο νότια του λιμανιού, ενώ η ζωή της απλωνόταν γύρω από το λιμάνι, μέχρι το ιερό της Ήρας στη βόρεια πλευρά του. «Το θέατρο ήταν κοντά στο τείχος, πιθανότατα κοντά στην είσοδο της τειχισμένης πόλης. Δεν είχε όμως ανασκαφεί ολόκληρο. Η ολοκλήρωση της ανασκαφής του σωζόμενου μέρους του και η ανάδειξή του έγιναν τα τελευταία χρόνια, μαζί με ένα λουτρό που υπάρχει δίπλα και συνδέθηκε με το θέατρο στα μεταγενέστερα χρόνια».

Η σημαντικότερη όμως ανακάλυψη των τελευταίων χρόνων ήταν ότι και μέσα στην ίδια την πόλη υπήρχε ένας χώρος λατρείας του Ασκληπιού, διαφορετικός από το μεγάλο εξωαστικό ιερό που γνωρίζουμε σήμερα ως Ασκληπιείο της Επιδαύρου. «Ο Παυσανίας, μπαίνοντας στην πόλη της Επιδαύρου, λέει ότι το πρώτο που συνάντησε ήταν το τέμενος του Ασκληπιού», εξηγεί ο καθηγητής. «Μάλιστα περιγράφει ότι είδε εκεί τα αγάλματα του Ασκληπιού και της της γυναίκας του της Ηπιόνης, στημένα στο ύπαιθρο, από παριανό μάρμαρο. Άρα τα είδε». Πράγματι, οι πρόσφατες ανασκαφές αποκάλυψαν αυτό το υπαίθριο ιερό, δίνοντας για πρώτη φορά υλική μορφή στην περιγραφή του αρχαίου περιηγητή.

«Στον χώρο βρέθηκε ένα μεγάλο οικοδόμημα κρήνης, διαστάσεων περίπου 20 επί 11 μέτρων, με χώρο υδροληψίας που είχε πρόσοψη με δύο ιωνικούς κίονες, καθώς και ένας ιερός περίβολος, όπου πιθανότατα ήταν στημένα τα αγάλματα που είχε περιγράψει ο Παυσανίας. Στο μέσον περίπου του περιβόλου υπήρχε φρέαρ. Το νερό έφτανε από αυτό στη δεξαμενή και από εκεί στον πιστό, δημιουργώντας μια σχεδόν τελετουργική διαδρομή. Ήταν και ένα είδος σκηνογραφίας», εξηγεί. «Από τον ιερό περίβολο, όπου βρίσκεται ο θεός, έρχεται το νερό στη δεξαμενή από την οποία παίρνει το νερό ο άνθρωπος». Στα ρωμαϊκά χρόνια, όταν το ιερό συνέχισε να εξελίσσεται, προστέθηκε μπροστά από τον περίβολο μια στοά, όπου πιθανότατα γινόταν η εγκοίμηση.

Το λιμάνι της αρχαίας Επιδαύρου συνέβαλε στη διάδοση της λατρείας και της φήμης του Ασκληπιού σε όλη τη Μεσόγειο.

Όσο για τη θέση της αρχαίας πόλης, το λιμάνι της συνέβαλε στη διάδοση της λατρείας και της φήμης του Ασκληπιού σε όλη τη Μεσόγειο. Ο κ. Λαμπρινουδάκης αφηγείται μια σχετική ιστορία: «Το 293 π.Χ., όταν ένας μεγάλος λοιμός χτύπησε τη Ρώμη, οι συγκλητικοί ήρθαν με πλοίο στην Επίδαυρο για να ζητήσουν βοήθεια από τον Ασκληπιό. Σύμφωνα με την παράδοση, ένα φίδι βγήκε από το Ασκληπιείο, ανέβηκε στο πλοίο και ακολούθησε τους Ρωμαίους πίσω στη Ρώμη. Όταν έφτασαν στο νησάκι του Τίβερη, το φίδι κατέβηκε εκεί — και οι Ρωμαίοι κατάλαβαν ότι σε αυτό το σημείο έπρεπε να ιδρύσουν το νέο Ασκληπιείο της πόλης. Και πάνω σε εκείνο το νησί υπάρχει ακόμη σήμερα νοσοκομείο».

Το νέο μουσείο θα μας δώσει τη δυνατότητα να αφηγηθούμε ολόκληρη την εξέλιξη της ιατρικής, από τη μαγική, στην πρακτική και τελικά στην επιστημονική ιατρική

Παράλληλα όμως θα διατηρηθεί και το παλιό μουσείο της Επιδαύρου, το οποίο, όπως τονίζει ο κ. Λαμπρινουδάκης, υπήρξε ιδιαίτερα πρωτοποριακό για την εποχή του. «Ήταν ένα από τα πρώτα μουσεία που ενσωμάτωσαν μέσα στον εκθεσιακό χώρο αποκαταστάσεις κτιρίων», εξηγεί. «Αντί τα αρχιτεκτονικά μέλη να μείνουν έξω και να φθείρονται, ο Καββαδίας τα ανασυνέθεσε μέσα, ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να καταλάβει τη μορφή των μνημείων».

Οι αποκαταστάσεις του ναού του Ασκληπιού, της Θόλου και των Προπυλαίων θα παραμείνουν εκεί, ενώ τα κινητά ευρήματα θα μεταφερθούν στο νέο μουσείο. Οι αίθουσες που θα ελευθερωθούν θα αποκτήσουν έναν νέο χαρακτήρα: θα φιλοξενήσουν τις οικοδομικές επιγραφές της Επιδαύρου, που αφηγούνται την ιστορία της κατασκευής και της οργάνωσης του ιερού.

«Στην Επίδαυρο έχουμε ένα πολύ καλό παράδειγμα δημοσιονομικής διαχείρισης. Υπήρχε κάθε χρόνο μια επιτροπή που επέβλεπε τα έργα και τους εργολάβους: πόσοι λίθοι χρειάζονταν, πόσοι κόπηκαν στο λατομείο, πόσοι μεταφέρθηκαν στο ιερό, πόσοι χρησιμοποιήθηκαν, τί χρήματα δόθηκαν. Και κάθε χρόνο απέδιδαν λογαριασμό». Όλα αυτά καταγράφονταν σε στήλες, κάποιες από τις οποίες σώζονται μέχρι σήμερα, ενώ έχουμε ακόμη και επιγραφές που δείχνουν ότι τιμωρούνταν όσοι δεν έκαναν σωστά τη δουλειά τους.

Ακόμη και σήμερα, μεγάλο μέρος της εργασίας τους γίνεται μέσα στις αποθήκες. «Είμαστε εκεί όλο τον Ιούλιο. Κάνουμε λίγη ανασκαφή στην πόλη, αλλά κυρίως δουλεύουμε πάνω στη μελέτη του νέου μουσείου. Ψάχνουμε ξανά τα αντικείμενα, τα εκθέματα. Τα περισσότερα βρίσκονταν ήδη εκεί».

https://www.facebook.com/AthensVoice/

https://www.athensvoice.gr/politismos/more-in-culture/968841/o-vasilis-labrinoudakis-mas-milaei-gia-tin-agnosti-epidauro-piso-apo-ta-theatra/

Emmanuela KozasTerracotta Vessels used for Medicinal Heat Therapy.1st century BC - 1st century AD. ,  .  These remarkabl...
20/05/2026

Emmanuela Kozas

Terracotta Vessels used for Medicinal Heat Therapy.
1st century BC - 1st century AD.
, .

These remarkable terracotta vessels, fashioned in the form of life-sized human body parts, are among the most unusual medical artifacts discovered in ancient Cyprus.

Their curved undersides were carefully molded to fit the anatomy of the patient, allowing them to function as therapeutic θερμάσματα (heated compresses) that were filled with hot water or oil and applied directly to areas of pain.

The assemblage was discovered at Nea Paphos, within an or physician’s establishment connected to the medical tradition. Ancient authors such as and describe the use of heat therapy, emplastra, and induced hyperemia for rheumatic and muscular ailments.

Although Cyprus was politically under the administration during this period , its medicine, language, religious life, and scientific praxis remained predominantly in character.

Physicians in Roman Cyprus were trained within the continuum of Hellenic medicine established centuries earlier through the tradition. Nea Paphos and were celebrated medical centers of the eastern Greek world, where therapeutic knowledge, anatomy, and ritual healing coexisted.

Sources:
Paphos Archaeological Museum.
World History Encyclopedia. — at Paphos Archaeological Museum.

🇬🇷❤️ In 1976, 65 year old Stamatis Moraitis was diagnosed with lung cancer and given less than a year to live. After sev...
20/05/2026

🇬🇷❤️ In 1976, 65 year old Stamatis Moraitis was diagnosed with lung cancer and given less than a year to live. After several doctors confirmed the diagnosis, Moraitis refused treatment and moved back to the blue zone Greek island of Ikaria in . Stamatis was born there and wanted to be buried with his ancestors. He reconnected with his faith walking to a tiny Greek Orthodox Church near his home. His childhood friends began visiting and they talked for hours, sharing a bottle or two of wine. Moraitis planted vegetables in a small garden even though he thought he wouldn't be around to harvest them. In the evening, he walked to the local tavern to play tavli (backgammon) with his friends. Over 3 decades later, on a trip to visit his children in the U.S., he tried to return to his doctors to see why he was still alive. "My doctors were all dead," he said. Moraitis passed away at the age of 102, 36 years after being diagnosed with terminal lung cancer. RIP Mr. Stamatis Moraitis Photo by Andrea Frazzetta

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1394927772671562&set=a.552593656904982&locale=el_GR

🇬🇷❤️ In 1976, 65 year old Stamatis Moraitis was diagnosed with lung cancer and given less than a year to live. After several doctors confirmed the diagnosis, Moraitis refused treatment and moved back to the blue zone Greek island of Ikaria in . Stamatis was born there and wanted to be buried with his ancestors. He reconnected with his faith walking to a tiny Greek Orthodox Church near his home. His childhood friends began visiting and they talked for hours, sharing a bottle or two of wine. Moraitis planted vegetables in a small garden even though he thought he wouldn't be around to harvest them. In the evening, he walked to the local tavern to play tavli (backgammon) with his friends. Over 3 decades later, on a trip to visit his children in the U.S., he tried to return to his doctors to see why he was still alive. "My doctors were all dead," he said. Moraitis passed away at the age of 102, 36 years after being diagnosed with terminal lung cancer. RIP Mr. Stamatis Moraitis Photo by Andrea Frazzetta The New York Times

19/04/2026
The understanding of diabetes in ancient Greece was limited, yet Greek physicians made remarkable observations about the...
31/03/2026

The understanding of diabetes in ancient Greece was limited, yet Greek physicians made remarkable observations about the condition. They described it with surprising accuracy given the era’s medical knowledge. The word “diabetes” itself originates from the Greek verb “diabainein,” meaning “to pass through,” referring to the excessive urination that was a hallmark symptom of the disease. Full story: https://tinyurl.com/mccm2rmk

Οι ασθενείς ζητούσαν βοήθεια από τον Θεό Ασκληπιό και την κόρη του την υγεία να θεραπευτούν. Όταν είχαν λάβει τη θεραπεί...
28/03/2026

Οι ασθενείς ζητούσαν βοήθεια από τον Θεό Ασκληπιό και την κόρη του την υγεία να θεραπευτούν. Όταν είχαν λάβει τη θεραπεία και είχε περατωθεί η ίαση οι ασθενείς ήθελαν να ευχαριστήσουν το θεό προσκομίζοντας ομοίωμα του μέλους που πονούσε. Αυτό το τάμα μπορούσε να είναι από πηλό ή μάρμαρο και ήταν ένα πόδι, χέρι, μάτι, στήθος, γεννητικά όργανα. Ήταν δηλαδή αναθήματα που προσδιόριζαν το πάσχον μέλος του σώματος. Το συνόδευαν πολλές φορές και με μικρή επιγραφή ως αφιέρωμα ευχαριστίας , ή πολλες φορές κατέγραφαν τη θαυματουργική θεραπεία ασθενών με την παρεμβολη του Θεού Ασκληπιού. Όλα αυτά ήταν αναρτημένα στα Ασκληπιεία για εντυπωσιασμό των προσκυνητών, αλλά και για την ενδυνάμωση της πίστης τους στον θεράποντα ιατρό.
Εδώ βλέπουμε ανάθημα ανάγλυφο με παράσταση ποδιού και ευχαριστήρια επιγραφή του αναθέτη για την ίαση του από τον Ασκληπιό και την υγεία.
Χρονολογείται από το 150-200 μΧ και εκτίθεται στο βρετανικό μουσείο.

(Valia Farag)

Address

Ólympos

Opening Hours

Monday 09:00 - 17:00
Tuesday 09:00 - 17:00
Wednesday 09:00 - 17:00
Thursday 09:00 - 17:00
Friday 09:00 - 17:00
Saturday 09:00 - 17:00
Sunday 09:00 - 17:00

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Ahana posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share