07/10/2025
Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής 2025
To Νομπέλ Ιατρικής 2025 μοιράστηκαν τρεις επιστήμονες (Mary Brunkow, Fred Ramsdell και Shimon Sakaguchi) για την ανακάλυψη ενός μηχανισμού που επιτρέπει στο ανθρώπινο σώμα να διατηρεί επαρκή ανοσολογική ανοχή, αποτρέποντας το ανοσοποιητικό σύστημα από το να επιτίθεται στους υγιείς ιστούς του, ανακάλυψη που αποτελεί μεγάλο βήμα στην κατανόηση και την πρόοδο γύρω από τις θεραπείες των αυτοάνοσων νοσημάτων!
Τι είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα;
Το ανοσοποιητικό μας σύστημα φυσιολογικά προστατεύει τον οργανισμό μας από ανεπιθύμητους εισβολείες (όπως βακτήρια, ιούς, μύκητες και παράσιτα)με σκοπό την πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών, ωστόσο κάποιες φορές μπερδεύεται και επιτίθεται στον ίδιο του τον εαυτό, αναγνωρίζοντάς τον σαν εχθρό. Σε ένα αυτοάνοσο νόσημα το ανοσοποιητικό μας επιτίθεται εξίσου σε υγιείς και παθολογικούς ιστούς.
Τι είναι τα ρυθμιστικά λεμφοκύτταρα (Τ-regulatory cells ή Tregs);
Τα Treg είναι ένας τύπος κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος που λειτουργούν ως αυτό που λέει το όνομά τους, ρυθμιστές της ανοσολογικής απόκρισης. Στόχος τους είναι να καθορίζουν την ένταση και τον τύπο της απάντησης του ανοσοποιητικού συστήματος και μέσω αυτού να αποτρέπουν αυτοάνοσες ασθένειες και αλλεργίες, να συμβάλλουν στην αποκατάσταση ιστών και την ανοσοποιητική σταθερότητα. Βασική λειτουργία τους είναι η έκφραση ενός παράγοντα μεταγραφής που λέγεται FoxP3 και η ικανότητά τους να καταστέλλουν άλλους ανοσοκυτταρικούς πληθυσμούς.
Τι ανακάλυψαν οι τρεις επιστήμονες και πώς θα εφαρμοστεί αυτό στην κλινική πράξη;
Η έρευνα των τριών επιστημόνων επικεντρώνεται στο με ποιο τρόπο τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα κρατούν υπό έλεγχο τις υπερβολικές ανοσολογικές αντιδράσεις, προστατεύοντας τον οργανισμό από επικίνδυνες φλεγμονές και αυτοάνοσες επιθέσεις. Ο μηχανισμός της ανοσολογικής ανοχής χρησιμοποιείται σε πληθώρα κλινικών περιπτώσεων στην καθημερινή ιατρική πράξη, από ασθενείς με διαβήτη τύπου 1, θυρεοειδοπάθειες, έως και ασθενείς που υπόκεινται σε μεταμόσχευση οργάνων. Οι μελέτες των τριών επιστημόνων ανοίγουν το δρόμο για ανάπτυξη νέων ανοσοθεραπειών που στοχεύουν στην ενίσχυση ή την καταστολή των Tregs, ανάλογα με τη νόσο, για να προσαρμόσουμε την ανοσολογική απόκριση του ασθενούς.