11/09/2026
Κίνδυνοι όταν η πλασμαφαίρεση (και άλλες εξωσωματικές θεραπείες) γίνονται από ανειδίκευτο προσωπικό ή σε μη αδειοδοτημένο χώρο
Η πλασμαφαίρεση είναι μια σοβαρή εξωσωματική ιατρική πράξη που, όταν εκτελείται από εκπαιδευμένο προσωπικό σε κατάλληλα εξοπλισμένο χώρο, έχει χαμηλό ποσοστό σοβαρών επιπλοκών.
Ωστόσο, η διενέργειά της από ανειδίκευτο προσωπικό ή σε μη πιστοποιημένες μονάδες αυξάνει δραματικά τους κινδύνους, ακόμη και με απειλητική για τη ζωή έκβαση.
Άμεσοι κίνδυνοι για τον ασθενή
Όταν λείπει η κατάλληλη εκπαίδευση, ο εξοπλισμός και η δυνατότητα άμεσης παρέμβασης, οι παρακάτω επιπλοκές γίνονται πολύ πιο πιθανές και πιο σοβαρές:
•Σοβαρή υπόταση και καταπληξία
Η ταχεία αφαίρεση και αντικατάσταση πλάσματος μπορεί να προκαλέσει απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης. Χωρίς έμπειρο προσωπικό και κατάλληλη παρακολούθηση, αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε καταπληξία και καρδιακή ανακοπή.
•Ηλεκτρολυτικές διαταραχές (κυρίως υποασβεστιαιμία)
Τα αντιπηκτικά που χρησιμοποιούνται (π.χ. κιτρικά) δεσμεύουν το ασβέστιο και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή υποασβεστιαιμία, με αποτέλεσμα μυϊκές κράμπες, σπασμούς, αρρυθμίες και καρδιακή ανακοπή. Η έγκαιρη αναγνώριση και η χορήγηση ασβεστίου απαιτούν εξειδικευμένη γνώση.
•Αλλεργικές / αναφυλακτικές αντιδράσεις
Ειδικά όταν χρησιμοποιείται πλάσμα δότη, υπάρχει κίνδυνος σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων έως και αναφυλαξίας. Η διαχείρισή τους απαιτεί άμεση πρόσβαση σε φάρμακα (αδρεναλίνη, κορτικοστεροειδή, αντιισταμινικά) και προσωπικό εκπαιδευμένο στην αντιμετώπιση αναφυλαξίας.
•Λοιμώξεις και σηψαιμία από καθετήρα
Η τοποθέτηση και διαχείριση κεντρικών φλεβικών καθετήρων χωρίς αυστηρή άσηπτη τεχνική αυξάνει τον κίνδυνο τοπικής λοίμωξης, φλεβίτιδας, θρόμβωσης και ακόμη σηψαιμίας.
•Αιμορραγικές επιπλοκές και διαταραχές πήξης
Με την αφαίρεση πλάσματος χάνονται και παράγοντες πήξης. Αν δεν γίνεται σωστή εκτίμηση του κινδύνου αιμορραγίας και δεν υπάρχει δυνατότητα άμεσης διόρθωσης (π.χ. με πλάσμα, παράγοντες πήξης), μπορεί να προκληθούν σοβαρές αιμορραγίες.
•Καρδιακές αρρυθμίες και καρδιακή ανακοπή
Ο συνδυασμός υποασβεστιαιμίας, υποκαλιαιμίας, υποξίας, υπότασης και stress για τον οργανισμό μπορεί να πυροδοτήσει επικίνδυνες αρρυθμίες. Σε μη εξοπλισμένο χώρο, χωρίς δυνατότητα άμεσης ανάνηψης (defibrillator, ομάδα CPR/ACLS), η έκβαση μπορεί να είναι θανατηφόρα.
•Επιπλοκές από την αγγειακή πρόσβαση
Λανθασμένη παρακέντηση ή κακή διαχείριση καθετήρα μπορεί να προκαλέσει μεγάλο αιμάτωμα, ψευδοανεύρυσμα, θρόμβωση, τραυματισμό αγγείου ή νεύρου.
Γιατί το εξειδικευμένο προσωπικό και ο χώρος έχουν καθοριστική σημασία
Σε πιστοποιημένα κέντρα:
• Υπάρχει συνεχής παρακολούθηση (πίεση, σφυγμός, κορεσμός οξυγόνου, ηλεκτρολύτες) κατά τη διάρκεια και μετά τη συνεδρία.
• Το προσωπικό γνωρίζει πώς να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει άμεσα επιπλοκές (χορήγηση ασβεστίου, υγρών, αγγειοσυσπαστικών, αντιαναφυλακτική αγωγή).
• Υπάρχει άμεση πρόσβαση σε ΜΕΘ, ανάνηψη και πολυειδική υποστήριξη (καρδιολόγος, αναισθησιολόγος, εντατικολόγος).
• Τηρούνται πρωτόκολλα ασφαλείας για την άσηπτη τεχνική, τη δοσολογία αντιπηκτικών, την επιλογή υποκατάστατων διαλυμάτων και την εκτίμηση κινδύνου πριν από κάθε συνεδρία.
Αντίθετα, σε μη αδειοδοτημένα ιατρεία ή από ανειδίκευτο προσωπικό:
• Συχνά λείπει η κατάλληλη παρακολούθηση και ο εξοπλισμός ανάνηψης.
• Δεν υπάρχει άμεση πρόσβαση σε ΜΕΘ ή σε ομάδα επείγουσας αντιμετώπισης.
• Μπορεί να γίνονται καταχρηστικές ενδείξεις (π.χ. «αποτοξίνωση», «αντιγήρανση») χωρίς πραγματική ιατρική ανάγκη, εκθέτοντας τον ασθενή σε κίνδυνο χωρίς όφελος.
Μήνυμα προς τους ασθενείς
Η πλασμαφαίρεση και άλλες εξωσωματικές θεραπείες δεν είναι «ευεξιακές» διαδικασίες και δεν πρέπει να γίνονται σε ιατρεία αισθητικής, κέντρα «μακροζωίας» ή χώρους χωρίς άδεια για εξωσωματικές θεραπείες.
Πριν υποβληθείτε σε τέτοια θεραπεία, βεβαιωθείτε ότι:
• Η διαδικασία γίνεται σε δημόσιο νοσοκομείο τριτοβάθμιας φροντίδας ή σε μεγάλο ιδιωτικό θεραπευτήριο με άδεια για εξωσωματικές θεραπείες και ΜΕΘ.
• Υπεύθυνος είναι ειδικός ιατρός (παθολόγος, νεφρολόγος, καρδιολόγος, αιματολόγος κ.ά.) με εμπειρία στη μέθοδο.
• Υπάρχει γραφπτή ιατρική ένδειξη, ενημέρωση για κινδύνους/οφέλη και υπογεγραμμένη συγκατάθεση.
• Υπάρχει δυνατότητα άμεσης παρέμβασης σε περίπτωση επιπλοκών.
Αν έχετε αμφιβολίες για το πού και από ποιον θα γίνει η θεραπεία, ζητήστε δεύτερη ιατρική γνώμη και μην διστάσετε να ρωτήσετε ευθέως για την άδεια λειτουργίας της μονάδας και την εμπειρία του προσωπικού.