20/06/2026
Ποτέ δεν επικοινωνούσαμε τόσο πολύ.
Ποτέ δεν νιώθαμε τόσο μόνοι.
Ζούμε σε μια εποχή όπου μπορούμε να στείλουμε μήνυμα σε οποιονδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή. Να μοιραστούμε σκέψεις, φωτογραφίες, στιγμές και συναισθήματα με το πάτημα ενός κουμπιού.
Η γενική εικόνα από τις έρευνες είναι ότι, παρά το γεγονός ότι σήμερα έχουμε περισσότερους τρόπους επικοινωνίας από ποτέ, πολλοί άνθρωποι αναφέρουν μεγαλύτερα επίπεδα μοναξιάς, κοινωνικής απομόνωσης και αποξένωσης σε σύγκριση με προηγούμενες δεκαετίες. Ωστόσο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη από το φταίνε τα κινητά και τα social media.
- Τι δείχνουν οι έρευνες;
Η μοναξιά έχει αναδειχθεί σε σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας σε πολλές χώρες. Το 2023 ο World Health Organization δημιούργησε ειδική επιτροπή για τη μοναξιά και την κοινωνική απομόνωση, αναγνωρίζοντας τις επιπτώσεις τους στη σωματική και ψυχική υγεία.
Μεγάλες κοινωνιολογικές έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι σήμερα έχουν κατά μέσο όρο λιγότερες στενές φιλίες, συμμετέχουν λιγότερο σε συλλόγους, κοινότητες και συλλογικές δραστηριότητες σε σχέση με παλαιότερες γενιές.
Ιδιαίτερα οι νέοι φαίνεται να βιώνουν ένα παράδοξο, έχουν συνεχή ψηφιακή σύνδεση, αλλά συχνά λιγότερες βαθιές διαπροσωπικές σχέσεις και λιγότερο χρόνο πρόσωπο με πρόσωπο.
- Γιατί συμβαίνει αυτό;
Οι ερευνητές αναφέρουν πολλούς παράγοντες:
- Ατομικοποίηση της ζωής
Μικρότερες οικογένειες.
Συχνότερες μετακινήσεις για εργασία.
Λιγότερο σταθερές κοινότητες γειτονιάς.
Ρυθμοί ζωής και εργασιακή πίεση
Λιγότερος ελεύθερος χρόνος.
Περισσότερο άγχος και ανασφάλεια.
- Ψηφιακή επικοινωνία
Μπορεί να βοηθά στη διατήρηση σχέσεων.
Όμως δεν αντικαθιστά πάντα την εγγύτητα, το άγγιγμα, το κοινό βίωμα και τη βαθιά συζήτηση.
Η παθητική χρήση των social media (ατελείωτο σκρολάρισμα, συγκρίσεις με άλλους) συνδέεται συχνά με αυξημένα αισθήματα μοναξιάς.
- Κοινωνικές συνθήκες
Οικονομική ανασφάλεια.
Επισφαλής εργασία.
Δυσκολία δημιουργίας σταθερών σχέσεων και δικτύων υποστήριξης.
Σε αυτό το σημείο χρειάζεται να διαχωρίσουμε τη μοναξιά από την απομόνωση.
Απομόνωση = έχω λίγες κοινωνικές επαφές.
Μοναξιά = νιώθω ότι δεν με καταλαβαίνουν ή δεν ανήκω κάπου.
Έτσι μπορεί κάποιος να έχει εκατοντάδες επαφές στα κοινωνικά δίκτυα και να νιώθει πολύ μόνος, ενώ ένας άλλος να έχει λίγους ανθρώπους γύρω του αλλά να νιώθει βαθιά συνδεδεμένος.
- Από ψυχολογική και κοινωνική σκοπιά
Πολλοί σύγχρονοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ένα μέρος των δυσκολιών που βιώνουμε δεν είναι μόνο ατομικό ζήτημα. Ζούμε σε κοινωνίες που συχνά προωθούν την παραγωγικότητα, τον ανταγωνισμό και την ατομική ευθύνη περισσότερο από τη συλλογικότητα και την κοινότητα. Αυτό μπορεί να ενισχύει το αίσθημα αποξένωσης.
Με άλλα λόγια, δεν είναι ότι οι άνθρωποι ξέχασαν να επικοινωνούν. Συχνά οι κοινωνικές συνθήκες κάνουν πιο δύσκολο το να χτίσουμε και να διατηρήσουμε ουσιαστικές σχέσεις.
Γι' αυτό και αρκετοί κοινωνικοί επιστήμονες μιλούν σήμερα για μια εποχή όπου είμαστε πιο συνδεδεμένοι τεχνολογικά, αλλά όχι απαραίτητα πιο συνδεδεμένοι ανθρώπινα.
